Ōakura
|
| ||||
|
| ||||
| Wuri | ||||
| ||||
| Commonwealth realm (en) | Sabuwar Zelandiya | |||
| Region of New Zealand (en) | Taranaki Region (en) | |||
| Yawan mutane | ||||
| Faɗi | 1,640 (2018) | |||
Ōakura wani karamin gari ne a cikin Gundumar New Plymouth, Taranaki, a yammacin Arewacin tsibirin New Zealand . Tana kan babbar Hanyar Jihar 45, kilomita 15 kudu maso yammacin New Plymouth . Ōkato yana da nisan kilomita 12 daga kudu maso yamma. Kogin Oakura yana gudana bayan garin kuma ya shiga Arewacin Taranaki Bight . A kudu shine Kaitake Range, wani ɓangare na Egmont National Park .
Oakura Messenger (TOM) wani littafi ne na kowane wata wanda aka kawo wa dukkan akwatunan wasiƙa a yankin. Ya fara ne a watan Oktoba na shekara ta 2000.[1] An sake masa suna Oakura post a watan Yunin 2020.
A ranar 5 ga watan Yulin shekara ta 2007 wata guguwa ta mamaye garin, wanda ya lalata gidaje 60.
Ōakura sananne ne ga rairayin bakin teku - Ōakura Beach . A shekara ta 2007 ya zama ɗaya daga cikin rairayin bakin teku na farko na Blue Flag a Oceania. Sauran biyu ne kawai - Fitzroy da rairayin bakin teku na East End a kusa da New Plymouth - suka sami wannan lambar yabo a wannan shekarar. Ya zuwa shekara ta 2010, Ōakura Beach ta riƙe matsayin tutar shuɗi.[2]
Yawan jama'a
[gyara sashe | gyara masomin]Oakura covers 1.68 square kilometres (0.65 sq mi)[3] and had an estimated population of 1,830 as of June 2024,[8] with a population density of Formatting error: invalid input when rounding people per km2.
| Year | Pop. | ±% |
|---|---|---|
| 2006 | 1,377 | — |
| 2013 | 1,437 | +4.4% |
| 2018 | 1,539 | +7.1% |
Oakura tana da yawan mutane 1,539 a Ƙididdigar New Zealand ta 2018, ƙaruwa da mutane 102 (7.1%) tun ƙidayar 2013, da ƙaruwa da bantu 162 (11.8%) tun ƙididdigarsa ta 2006. Akwai gidaje 558, wadanda suka hada da maza 768 da mata 774, suna ba da rabo na jima'i na maza 0.99 ga mace. Matsakaicin shekarun ya kasance shekaru 41.7 (idan aka kwatanta da shekaru 37.4 a cikin ƙasa), tare da mutane 381 (24.8%) masu shekaru ƙasa da 15, 171 (11.1%) masu shekaru 15 zuwa 29, 786 (51.1%) masu shekarun 30 zuwa 64, da 204 (13.3%) masu shekaru 65 ko sama da haka.
Kabilun sun kasance 93.8% Turai / Pākehā, 10.3% Māori, 1.4% Mutanen Pacific, 1.4% Asiya, da 2.7% sauran kabilun. Mutane na iya nuna kansu da kabilanci fiye da ɗaya.
Adadin mutanen da aka haifa a kasashen waje ya kai 24.0, idan aka kwatanta da 27.1% a cikin ƙasa.
Kodayake wasu mutane sun zaɓi kada su amsa tambayar ƙidayar game da alaƙar addini, 57.5% ba su da addini, 33.7% Kirista ne, 0.2% Hindu ne, 0.2 Musulmi ne, 0.4% Buddha ne kuma 2.1% suna da wasu addinai.
Daga cikin wadanda aƙalla shekaru 15, mutane 411 (35.5%) suna da digiri na farko ko mafi girma, kuma mutane 138 (11.9%) ba su da cancanta. Matsakaicin kuɗin shiga ya kasance $ 40,400, idan aka kwatanta da $ 31,800 a cikin ƙasa. Mutane 345 (29.8%) sun sami sama da $ 70,000 idan aka kwatanta da 17.2% a cikin ƙasa. Matsayin aiki na wadanda akalla 15 shine cewa mutane 576 (49.7%) suna aiki na cikakken lokaci, 249 (21.5%) na ɗan lokaci ne, kuma 24 (2.1%) ba su da aikin yi.
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Kogin Ōakura (sabili da haka garin Ōakura da kansa) an sanya masa suna ne bayan kakannin mata Akura-matapū na Kurahaupō waka . Ōakura-matapu shine asalin sunan kogin, kuma a zahiri yana nufin "A kusa da Akura-matapū". Akura ta auri Okorotua . Ngāti Tairi hapū yana riƙe da mana whenua a Ōakura . Ngāti Tairi na cikin mafi girman rukunin zuriyar Ngā Mahanga a Tairi . Ngāti Tairi da Ngā Māhanga a Tairi suna daga cikin kabilar Taranaki . Ngāti Tairi suna riƙe da su take ahi kā (yancin mallaka) ta hanyar marae Ōakura Pā kusa da gefen kudancin Kogin Ōakura . Mutane sun kasance suna zaune a yankin Ōakura daruruwan shekaru.
Lokacin da yaƙin ya ɓarke a 1860 a lokacin Yaƙin Taranaki na farko, Ngāti Tairi a matsayin wani ɓangare na Nga Mahanga da Taranaki sun shiga cikin hare-haren da aka yi wa Birtaniya. Dutsen Tapuae da ke kusa (arewacin Ōakura) ya kasance wurin rikici ne na ci gaba. A watan Maris da Afrilu na shekara ta 1863, Gwamna George Grey ya kafa sansanoni a kusa da Ōakura kafin farawar Yaƙin Taranaki na Biyu, a matsayin wuraren da za a iya ajiye sojojin Burtaniya don kiyaye mazauna Turai a New Plymouth lafiya, kuma a matsayin tushe don sake dawo da Tataraimaka zuwa Yamma. A ranar 4 ga Mayu 1863 wata kungiya ta kimanin mayaƙan Māori 40 sun yi kwanton bauna a kan wata ƙungiya ta bakin teku a yammacin garin, inda suka kashe tara daga cikin sojoji 10. Harin fansa a kan jam'iyyar soja, tare da kai wani dan Birtaniya zuwa New Plymouth don shari'a, ya sake haifar da tashin hankali a Yaƙin Taranaki na Biyu.
Abubuwan more rayuwa da ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]Hanyar Kudancin (wanda aka fi sani da Hanyar Surf 45) ita ce babbar titin Ōakura, kuma yawancin kasuwancin gida da ayyuka suna kusa da nan.
Abubuwan jan hankali da abubuwan jan hankali
[gyara sashe | gyara masomin]
Baya ga sanannen rairayin bakin teku, babban abin jan hankali na Ōakura shine Butlers Reef - mashaya da wurin kiɗa wanda ya nuna sanannun New Zealand da ayyukan duniya, gami da Dave Dobbyn, Trinity Roots, Gin Wigmore, Katchafire, Supergroove da Jimmy Barnes.
Sauran wuraren sha'awa sun haɗa da wuraren shakatawa guda uku na garin - Matekai, Corbett da Shearer Reserve. Har ila yau, a cikin minti biyar na tafiyar kudu maso yamma shine Lucy's Gully, wani shahararren wuri mai kyau a cikin kewayon Kaitake wanda ya buga kanun labarai na kasa a 2005 lokacin da aka gano gawar mai yawon bude ido na Jamus Birgit Brauer a can.[4]
Ringcraft Moana kasuwanci ne na kayan ado tare da dakin baje kolin, lambu da babban tarin lu'ulu'u na lu'u-lu'u.[5] Wavehaven, a kan Surf Highway 45 kawai a kudancin Ōakura, yana ba da masauki da damar zuwa rairayin bakin teku.
Sau ɗaya a shekara, masu zane-zane na Ōakura suna buɗe ɗakunan su ga jama'a a cikin taron karshen mako biyu. Ana iya samun hanyar Ōakura Arts Trail a kan layi
Marae
[gyara sashe | gyara masomin]Gidan Ōakura ko Okorotua marae na gida yana nuna gidan taro na Moana Kaurai. Yana da marae na Taranaki Māori hapū na Ngāti Tairi . [6][7]
Koru Pā wani ajiyar tarihi ne kuma pā yana da nisan kilomita 3 kudu maso gabashin garin Ōakura . An yi tunanin kasancewa ɗaya daga cikin ƙauyukan Māori na farko a Taranaki, al'adar Māori ta fahimci cewa ana iya gina shi tun daga farkon 1300AD ta Nga Mahanga a Tairi, hapū na Taranaki iwi.[8]
Ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]Makarantar Oakura makarantar firamare ce ta coeducational (shekaru 1-8) tare da ƙimar decil na 10 da kuma jerin ɗalibai 378 a watan Maris na shekara ta 2025. An kafa makarantar ne a 1866.
Shahararrun mazauna
[gyara sashe | gyara masomin]- Ruhira Matekai (wanda aka fi sani da Lucy Stevens) sanannen mace ce ta Māori wacce ta zauna a Ōakura a karni na 19. Lucy's Gully da Matekai Park suna da suna bayan ta.[9]
- Kwararren mai hawan igiyar ruwa Paige Hareb ya fito ne daga Ōakura .
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "History". The Oakura Messenger. Archived from the original on 7 June 2007. Retrieved 2008-07-04.
- ↑ "Blue Flag Beaches". Blue Flag. Retrieved 2011-01-23.
- ↑ "ArcGIS Web Application". statsnz.maps.arcgis.com. Retrieved 3 March 2023.
- ↑ "Police Media Release". New Zealand Police. Retrieved 2009-12-31.
- ↑ "New Zealand pearls". Ringcraft Moana. Archived from the original on 26 April 2012. Retrieved 2012-09-11.
- ↑ "Te Kāhui Māngai directory". tkm.govt.nz. Te Puni Kōkiri.
- ↑ "Māori Maps". maorimaps.com. Te Potiki National Trust.
- ↑ "Historic Koru Pa". Department of Conservation. Archived from the original on 13 April 2013. Retrieved 2010-01-06.
- ↑ "Lucy's Gully". Retrieved 2009-12-31.
