Ƙungiyar Afirka, Caribbean da Pacific
|
| |
| Bayanai | |
| Suna a hukumance |
Organisation of African, Caribbean and Pacific States, Organisation des États d’Afrique, des Caraïbes et du Pacifique da African, Caribbean and Pacific Group of States |
| Gajeren suna | OACPS |
| Iri |
intergovernmental organization (en) |
| Mulki | |
| Hedkwata | Brussels |
|
| |
| Tarihi | |
| Ƙirƙira | 1975 |
|
| |
Kungiyar Kasashen Afirka, Caribbean da Pacific (OACPS, Faransanci: Organisation des États d'Afrique, des Caraïbes et du Pacifique) rukuni ne na ƙasashe a Afirka, Caribbean, da Pacific wanda Yarjejeniyar Georgetown ta kirkira a 1975. [1] Da farko an san shi da African, Caribbean da Pacific Group of States (ACP), manyan manufofin kungiyar sune ci gaba mai ɗorewa da Rage talauci a cikin jihohin membobinta, da kuma mafi girman haɗin kai cikin tattalin arzikin duniya. Dukkanin kasashe membobin, ban da Cuba, sun sanya hannu kan Yarjejeniyar Cotonou tare da Tarayyar Turai.
Yarjejeniyar Cotonou (da aka sanya hannu a Cotonou, Benin, a watan Yuni 2000) ita ce magaji ga Yarjejeniyar Lomé . Ɗaya daga cikin manyan bambance-bambance daga yarjejeniyar Lomé shi ne cewa an ba da haɗin gwiwar ga sababbin 'yan wasa kamar ƙungiyoyin jama'a, kamfanoni masu zaman kansu, ƙungiyoyin kwadago da ƙananan hukumomi. Wadannan za su shiga cikin tuntuba da tsara dabarun ci gaban kasa, samar da damar samun albarkatun kudi da kuma shiga cikin aiwatar da shirye-shirye.
Yawancin ƙananan jihohin tsibirin da ke tasowa sune jihohin OACPS; an sake fasalin Yarjejeniyar Lomé ta huɗu a 1995 a Mauritius kuma tana ba da kulawa ta musamman ga ƙasashen tsibirin a cikin wannan yarjejeniyar. Haɗin EU da membobin OACPS suna wakiltar mutane sama da biliyan 1.5 da fiye da rabin kujerun a Majalisar Dinkin Duniya.
Kasashen membobin
[gyara sashe | gyara masomin]Afirka
[gyara sashe | gyara masomin]Kasashen OACPS na Afirka suna tattaunawa a cikin kungiyoyi biyar na Yarjejeniyar Tattalin Arziki (Yammacin Afirka, Tattalin Ruwa da Ƙungiyar Afirka ta Tsakiya, Kudancin Afirka, Gabashin Afirka, Gabas da Kudancin Afrika) tare da EU.
"Ƙungiyar Yammacin Afirka" (ECOWAS da Mauritania)
"CEMAC tare da São Tomé da Príncipe, ƙungiyar DR Congo" (da ke da alaƙa da ECCAS)
|
Kungiyar EAC
"Ƙungiyar Gabas da Kudancin Afirka" (da ke da alaƙa da COMESA)
Kungiyar SADC |
Caribbean
[gyara sashe | gyara masomin]Dukkanin kasashe na Caribbean Community tare da ƙungiyar Jamhuriyar Dominica suna tattaunawa a cikin Yarjejeniyar Haɗin Kai ta Tattalin Arziki ta CARIFORUM (EPA) tare da Tarayyar Turai (EU).Kungiyar Caribbean wani lokaci ana wakiltar ta a EU-LAC (Latin America da Caribbean).
Pacific
[gyara sashe | gyara masomin]Dukkanin kasashe masu tasowa na kungiyar Pacific Islands Forum da Timor-Leste suna tattaunawa a cikin Pacific EPA tare da EU.
OCTs na Arewacin Atlantic EU
[gyara sashe | gyara masomin]A cikin wannan yankin akwai ƙasashe da yankuna na kasashen waje na EU (OCTs) na Greenland da Saint Pierre da Miquelon, amma babu jihohin OACPS.
Yankunan da ke dogara da Kudancin Atlantic
[gyara sashe | gyara masomin]A cikin wannan yankin akwai yankunan kasashen waje na Burtaniya na Saint Helena, Ascension da Tristan da Cunha da Falkland Islands, amma babu jihohin OACPS. Duk da haka, Saint Helena tana haɓaka alaƙa da ƙungiyar SADC EPA.
Yankunan da ba a zaune ba
[gyara sashe | gyara masomin]EU OCT ba tare da mazauna ba ta shiga cikin haɗin yanki kuma ba ta karɓar tallafin ci gaba daga EU.
- Yankunan Kudancin Faransa da Antarctic, waɗanda ke cikin Tekun Indiya
Yankunan kasashen waje na Burtaniya da ba a zaune ba ba jihohin OACPS ba ne kuma ba sa karɓar tallafin ci gaba daga EU.
- Yankin Tekun Indiya na Burtaniya, wanda ke cikin Tekun Indiya
- Kudancin Georgia da Kudancin Sandwich Islands, da ke cikin Kudancin Atlantic
Sunayen Musamman
[gyara sashe | gyara masomin]Yarjejeniyar Cotonou ta amince da takamaiman ƙalubalen da ƙasashe marasa ci gaba, ƙasashe masu ƙuntatawa, da tsibirai ke fuskanta a ci gaban tattalin arzikin su. Sabili da haka, ana ba wa waɗancan ƙasashe kulawa mafi kyau fiye da sauran ƙasashen membobin OACPS. An sabunta rubutun yarjejeniyar Cotonou a cikin 2005 da 2010, amma jerin ba su da, duk da gaskiyar cewa ainihin jerin LDCs kamar yadda Majalisar Dinkin Duniya ta bayyana ya canza: Cape Verde ta kammala karatu daga matsayin LDC a watan Disamba na shekara ta 2007, yayin da Senegal ta sami matsayin a 2001 da Timor-Leste a shekara ta 2003. Saboda haka, ba za a dauki jerin da suka biyo baya a matsayin ainihin jerin OACPS LDCs da tsibirai ba (wasu tsibirai kuma ba a lissafa su ba).
Ƙaddamarwa ta VI na yarjejeniyar Cotonou ta lissafa waɗannan sunayen:
Jihohin OACPS da ba su da ci gaba sosai
[gyara sashe | gyara masomin]Angola, Benin, Burkina Faso, Burundi, Cape Verde, Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya, Chadi, Comoros, Jamhuryar Demokradiyyar Kongo, Djibouti, Equatorial Guinea, Eritrea, Habasha, Gambiya, Guinea, Guinea-Bissau, Haiti, Kiribati, Lesotho, Liberia, Madagascar, Malawi, Mali, Mauritania, Mozambique, Nijar, Rwanda, Samoa, São Tomé da Príncipe, Saliyo, Tsibirin Solomon, Somalia, Sudan, Tanzania, Tuvalu, Togo, Uganda, Vanuatu, Zambia.
Ƙananan OCTs masu tasowa sune: Anguilla, Mayotte, Montserrat, Saint Helena, Turks da Caicos Islands, Wallis da Futuna, Saint Pierre da Miquelon .
Jihohin OACPS da ba su da iyaka
[gyara sashe | gyara masomin]Botswana, Burkina Faso, Burundi, Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya, Chadi, Eswatini, Habasha, Lesotho, Malawi, Mali, Nijar, Rwanda, Uganda, Zambia, Zimbabwe.
Jihohin tsibirin OACPS
[gyara sashe | gyara masomin]Antigua da Barbuda, Bahamas, Barbados, Cape Verde, Comoros, Cuba, Dominica, Jamhuriyar Dominica, Fiji, Grenada, Haiti, Jamaica, Kiribati, Madagascar, Mauritius, Nauru, Papua New Guinea, Saint Kitts da Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent da Grenadines, Samoa, São Tomé da Príncipe, Seychelles, Solomon Islands, Tonga, Trinidad da Tobago, Tuvalu, Vanuatu.
Jiki
[gyara sashe | gyara masomin]- Majalisar Dinkin Duniya ta ACP-EU
- Haɗin gwiwar ci gaban ACP-EU
- Cibiyar Gudanar da Manufofin Ci Gaban Turai
- Cibiyar Fasaha don Aikin Gona da Karkara ACP-EU (CTA)
Kasuwanci da tsarin shari'a
[gyara sashe | gyara masomin]- Yarjejeniyar Haɗin gwiwar Tattalin Arziki ta EU-ACP (EPA) tare da ƙasashen ACP
Bayanan da aka ambata
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Staff writer (2024). "Organisation of African, Caribbean and Pacific States (OACPS)". uia.org. Union of International Associations. Yearbook of International Organizations Online. Retrieved 12 January 2025.