Jump to content

Ƙungiyar Ceto ta Ƙasa

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Ƙungiyar Ceto ta Ƙasa
Bayanai
Gajeren suna MPS
Iri jam'iyyar siyasa
Ƙasa Cadi
Ideology (en) Fassara Kishin ƙasa
Tarihi
Ƙirƙira 11 ga Maris, 1990
Wanda ya samar

Ƙungiyar Ceto ta Ƙasa (Faransanci: Mouvement patriotique du salut, MPS; Larabci:الحركة الوطنية للإنقاذ) ita ce Jam'iyyar siyasa mai mulki a Chadi .

Bayan Idriss Déby, kwamandan sojoji wanda ya shiga cikin wani makirci mara nasara a kan Shugaba Hissene Habré a shekarar 1989, ya gudu zuwa Sudan, shi da magoya bayansa, wanda aka fi sani da 1 ga Afrilu Movement, sun yi aiki daga Sudan tare da goyon bayan Libya kuma sun kai hare-hare a fadin iyakar zuwa Chadi. An kafa MPS a Sudan a ranar 11 ga Maris 1990 ta hanyar haɗuwa da 1 ga Afrilu Movement tare da wasu kungiyoyin masu adawa da Habre a gudun hijira. Bayan nasarar da aka samu a watan Nuwamba 1990, Déby da MPS sun zo mulki a ranar 2 ga Disamba 1990, lokacin da sojojin su suka shiga N'Djamena, babban birnin Chadi.

Idriss Déby ya kasance dan takarar MPS a Zaben shugaban kasa na 1996 kuma ya lashe a zagaye na biyu. Ya sake zama dan takarar MPS a Zaben shugaban kasa na 20 ga Mayu 2001, inda ya samu kashi 63.2% na kuri'un. A cikin Zaben majalisar dokoki da aka gudanar a ranar 21 ga Afrilu 2002, MPS ta lashe bisa ga IPU Parline 113 daga cikin kujeru 155. A Zaben shugaban kasa na Mayu 2006, an sake zabar Déby da kashi 64.7% na kuri'un, da kuma a 2011, 2016, da 2021.

Bayan an harbe Idriss Déby kuma ya mutu a lokacin Yakin Arewacin Chadi a 2021, dansa Mahamat Déby Itno ya gaje shi, tare da dakatar da kundin tsarin mulkin kasar. A cikin zaɓen Disamba na 2024, jam'iyyar ta sami kujeru 124 daga cikin 188 na majalisa a cikin wani tsari da aka yi wa ba'a a matsayin zamba kuma kawai yana gabatar da bayyanar dimokuradiyya.[1][2]

A ranar 25 ga watan Janairun 2025, Mahamat Idriss Deby ya kira wani taron MPS na musamman don 29 ga watan Janairu, 2025. [3]

Tarihin zabe

[gyara sashe | gyara masomin]

Zaben shugaban kasa

[gyara sashe | gyara masomin]
Zaɓuɓɓuka Dan takarar jam'iyya Zagaye na farko Zagaye na biyu Sakamakon
Zaɓuɓɓuka % Zaɓuɓɓuka %
1996 Idriss Déby 1,016,277 43.82% 2,102,907 69.09% Zaɓaɓɓu
2001 1,533,509 63.17% - - Zaɓaɓɓu
2006 1,863,042 64.67% - - Zaɓaɓɓu
2011 2,503,813 88.66% - - Zaɓaɓɓu
2016 2,219,352 59.92% - - Zaɓaɓɓu
2021[lower-alpha 1] 3,663,431 79.32% - - Zaɓaɓɓu
2024 Mahamat Déby 3,777,279 61.00% - - Zaɓaɓɓu
  1. After the 2021 election Idriss Déby died before the inauguration due injury while leading troop during the Northern Chad offensive.

Zaben Majalisar Dokoki ta Kasa

[gyara sashe | gyara masomin]
Zaɓuɓɓuka Shugaban jam'iyyar Zaɓuɓɓuka % Zaɓuɓɓuka % Kujerun zama +/- Matsayi Sakamakon
Zagaye na farko Zagaye na biyu
1997 504,045 40.0% 262,060% 34.4%
65 / 125
Sabon style="background:#bfd; color:black; vertical-align:middle; text-align:center; " class="table-yes2" |Majority government
2002 Nagoum Yamassoum - -
113 / 155
48Increase Na farkoSteady|style="background:#bfd; color:black; vertical-align:middle; text-align:center; " class="table-yes2" |Supermajority government
2011 Haroun Kabadi in alliance with RDP and RNDP
134 / 187
21Increase Na farkoSteady|style="background:#bfd; color:black; vertical-align:middle; text-align:center; " class="table-yes2" |MPS–RDPRNDP coalition government
2024 -
124 / 188
10Decrease Na farkoSteady|style="background:#bfd; color:black; vertical-align:middle; text-align:center; " class="table-yes2" |Majority government

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. "Tchad / Législatives : le MPS, au pouvoir, remporte 124 sièges sur 188". www.aa.com.tr. Retrieved 2025-01-20.
  2. "Tchad: le parti au pouvoir satisfait des résultats provisoires des législatives, l'opposition proteste". RFI (in Faransanci). 2025-01-12. Retrieved 2025-01-20.
  3. "Tchad: le président Mahamat Deby convoque un congrès du MPS". RFI (in Faransanci). 2025-01-25. Retrieved 2025-01-25.