Jump to content

Ƙungiyar Jama'ar Azanian

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Ƙungiyar Jama'ar Azanian
Bayanai
Iri jam'iyyar siyasa
Ƙasa Afirka ta kudu
Ideology (en) Fassara socialism (en) Fassara
Mulki
Hedkwata Johannesburg
Tarihi
Ƙirƙira 28 ga Afirilu, 1978
Wanda ya samar
azapo.org.za

Kungiyar Jama'ar Azanian (AZAPO) ƙungiya ce ta 'yanci da jam'iyyar siyasa ta Afirka ta Kudu. Fuka-fukan ɗalibai guda biyu na kungiyar sune Azanian Students' Movement (AZASM) don ɗaliban makarantar sakandare da Yarjejeniyar Daliban Azanian (AZEA) don ɗalibai na matakin jami'a. Yankin mata na kungiyar shine Kungiyar Mata ta Imbeleko, wanda aka fi sani da IMBELEKO .An samo wahayi ne daga Black Consciousness Movement wanda ya yi wahayi zuwa falsafar Black Consciousity wanda Steve Biko, Harry Nengwekhulu, Abram Onkgopotse Tiro, Vuyelwa Mashalaba da sauransu suka haɓaka, da kuma Marxist Scientific Socialism.

An kafa AZAPO ne daga fitattun kungiyoyin wayar da kan bakaken fata wato, taron jama'ar Black People's Convention (BPC), kungiyar dalibai ta Afirka ta Kudu (SASO) da kuma Black Community Programs (BCP). Waɗannan su ne uku daga cikin 17 baƙi sani kungiyoyin da aka dakatar a ranar Laraba, 19 ga watan Oktoban shekarar 1977 saboda rawar da suka taka a cikin 16 ga watan Yuni,shekara ta 1976 Soweto tawaye . Shekara guda bayan kafa kungiyar AZAPO, a watan Satumbar shekarar 1979, a taronta a Roodepoort, an zabi zartaswar kasa tare da Curtis Nkondo a matsayin shugabanta. [1] :436A cikin shekara ta 1987, gwamnatin Afirka ta Kudu ta dakatar da AZAPO tare da tilastawa karkashin kasa da gudun hijira. [1] :436Ba za a hana shi ba a cikin shekara ta 1990. [1] :436A cikin watan Oktoba, shekara ta 1994, AZAPO ta haɗu da ƙungiyar 'yar'uwarta a gudun hijira, Black Consciousness Movement of Azania (BCMA). [1] :436

Kungiyar AZAPO ta yi kamfen na mayar da Afirka ta Kudu saniyar ware a lokacin mulkin wariyar launin fata ta hanyar yin " kauracewa al'adu" a kasar; Bakar fata sun sake dawo da kudurinsu na fafutukar kwato 'yancinsu tare da kafa kungiyoyin kwadago da kungiyoyin fararen hula.

Bangaren AZAPO da ke dauke da makamai shi ne rundunar 'yantar da kasa ta Azaniya (AZANLA) wacce ta samu tallafi da horar da sojoji daga Iran, Yugoslavia, China, Libya, Botswana, Palestine, Syria, Koriya ta Arewa, Cuba, Zimbabwe da Eritrea. AZANLA dai ita ce magaji ga jam’iyyar APLF wadda ‘yan kungiyarta suka samu horon soji daga kasashe irin su Palastinu da Syria da Lebanon da kuma Iraki. Akwai yarjejeniya da Iraqi domin horar da mayakan AZANLA amma hakan ya ci tura sakamakon yakin Gulf na farko a shekarar 1990. A cikin shekarun 1980s, ta shiga cikin rikicin tsaka-tsaki na jini da ANC wanda ke aiki a karkashin jam'iyyar United Democratic Front (UDF).

AZAPO, tare da reshen matasa na AZAYO ba a dakatar da su ba a cikin shekara ta 1990, wanda ya ba ta damar ci gaba da shirye-shiryenta na siyasa bisa ka'ida. An gayyace shi, amma ya ki shiga, tattaunawar kawo karshen mulkin wariyar launin fata, shawarar da ta kai ga yin murabus na manyan mambobi biyu, Monwabisi Vuza da Imraan Moosa. Sannan jam'iyyar ta kauracewa zaben shekarar 1994, amma tun daga lokacin ta shiga kowane zabe. AZAPO ta samu kujeru daya a kowane zabukan shekara ta 1999 da 2004 da shekarar 2009, amma ta kasa samun kujera a babban zaben shekara ta 2014 .

Shugaban jam'iyyar na yanzu (Shugaban kasa) shine Nelvis Qekema wanda aka zaba a babban taron kasa karo na 25 da aka gudanar a Jami'ar Johannesburg, Soweto a ranar 4 ga watan Disamba, shekara ta 2021. Ya gaji Strike Thokoane wanda aka zabe shi a matsayin shugaban AZAPO a shekarar 2017, a lokacin babban taron jam’iyyar na kasa karo na 23 a Meadowlands, Soweto.

A cikin watan Oktoban shekarar 2022, AZAPO da Pan Africanist Congress of Azania (PAC) sun ba da sanarwar sabuwar yarjejeniyar hadin kai tare da niyyar tsayawa takara tare. [2]

Tattaunawa da SOPA

[gyara sashe | gyara masomin]

Jam’iyyar ta yi shawarwari akai-akai da SOPA da nufin hadewar bangarorin biyu, amma hakan ya wargaje a shekara ta 2004, 2007 da kuma a shekarar 2013. [3] [4]

Sakamakon zabe

[gyara sashe | gyara masomin]

Zaben majalisar dokokin kasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Samfuri:Election table |- ! Election ! Total votes ! Share of vote ! Seats ! +/– ! Government |- ! 1999 | 27,257 | 0.17%

|

1 / 400

| New | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-no2" |Opposition |- ! 2004 | 39,116 | 0.25%

|

1 / 400

| Steady 0 | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-no2" |Opposition |- ! 2009 | 38,245 | 0.22%

|

1 / 400

| Steady 0 | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-no2" |Opposition |- ! 2014 | 20,421 | 0.11%

|

0 / 400

| Decrease 1 | style="background:#F99;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-no"|Extra-parliamentary |- ! 2019 | 12,823 | 0.07%

|

0 / 400

| Steady 0 | style="background:#F99;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-no"|Extra-parliamentary |- !2024 |19,048 |0.12%[lower-alpha 1]

|

0 / 400

| Steady 0 | style="background:#F99;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-no"|Extra-parliamentary |}

  1. 1 2 3 4 Maaba, Brown Bavusile (2001). "The Archives of the Pan Africanist Congress and the Black Consciousness-Orientated Movements". History in Africa. 28: 417–438. doi:10.2307/3172227. JSTOR 3172227. S2CID 145241623.
  2. Imraan Buccus (21 March 2022). "Azapo seeks renewal". New Frame. Retrieved 19 July 2022.
  3. "Azapo, Sopa merge ahead of polls". Independent Online. 6 June 2013. Retrieved 17 May 2014.
  4. "Impasse thwarts Azapo, Sopa merger". Independent Online. 5 December 2013. Retrieved 17 May 2014.
  1. From 2024, seats in the National Assembly are determined by a combination of the national ballot, and the nine regional ballots. Only the national ballot figures are shown here.
Cite error: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found