Abdulƙadir Gilani
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa |
Amol (en) |
| ƙasa | Daular Abbasiyyah |
| Mutuwa | Bagdaza, 14 ga Faburairu, 1166 |
| Ƴan uwa | |
| Mahaifi | Abu Saleh |
| Yara |
view
|
| Yare | Banu Hashim |
| Karatu | |
| Harsuna | Larabci |
| Malamai |
Abu Saeed Mubarak Makhzoomi (en) Ibn Aqil (en) |
| Ɗalibai |
view
|
| Sana'a | |
| Sana'a |
maiwaƙe, Islamic jurist (en) |
| Muhimman ayyuka |
Futuh al-Ghayb (en) Al-Ghunya (en) Al-Fuyudat al-Rabbaniyya (en) Q137847420 Al-Fath Ar-Rabbani (en) |
| Fafutuka | Ƙadiriya |
| Imani | |
| Addini |
Musulunci Mabiya Sunnah |
Abdul Qadir Gilani ( Persian ; Arabic ; c. 1077/78 - 1166) malamin Hanbali ne, mai wa'azi, kuma shugaban Sufaye wanda shine sunan Kadiriyya, ɗaya daga cikin manya-manyan darikun Sufaye. [1]
An haife shi c. 1077/78 a garin Na'if, Rezvanshahr a Gilan, Farisa, kuma ya rasu a shekara ta 1166 a Bagadaza . Gilani ( Larabci : al-Jilani ) yana nufin wurin da aka haife shi, Gilan . Ya kuma ɗauki tambarin Baghdadi, yana nufin wurin zama da kuma binne shi a Bagadaza.
Lakabi
[gyara sashe | gyara masomin]Yana da daraja ta <i id="mwNQ">Muhi al-Dīn</i>, yana nuna matsayinsa a cewar Sufaye da yawa a matsayin mai farfaɗo da Musulunci .
Abdulkadir Gilani ya kasance mafi kololuwar matsayi a daraktan Sufaye waliyyai (Awliya) bayan ya samu matsayin ( Maqam ) na taimako ( Ghawth ). [2] Ya shahara da cewa: "Kafata tana daga wuyan kowane waliyin Allah ", dangane da matsayinsa na Ghawth al-Azam .
Tarihin iyali
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Gilani a shekara ta 1077 ko kuma 1078. Duk da farin jininsa, babu tabbas a tarihinsa. [1] Mahaifinsa (ko watakila kakansa) yana da sunan Iran Jangi Dust, [1] [3] wanda ke nuna cewa Gilani na Farisa ne. [3] Nisba nasa yana nufin "daga Gilan " yanki ne na Iran dake kudu maso yammacin gabar tekun Caspian . [1]
A lokacin zamansa a Bagadaza, Gilani ana kiransa ajami (ba Balarabe ba), wanda a cewar Bruce Lawrence na iya zama saboda yana jin Farisa tare da Larabci. [3] A cewar al-Nujūm al-ẓāhira na ɗan tarihi na ƙarni na 15 Ibn Taghribirdi (d. 1470), an haifi Gilani a Jil a ƙasar Iraqi, amma ɗan tarihin Faransa Jacqueline Chabbi ya yi tambaya game da wannan labarin. [1] Masana tarihi na zamani (ciki har da Lawrence) sunyi la'akari da cewa an haifi Gilani a Gilan. [3] [4] [5] Daga nan yankin ya kasance mai cin gashin kansa na siyasa kuma ya rabu tsakanin sarakunan gida daga dangi daban-daban. [6]
Ana cewa Gilani zuriyar jikan Muhammad Hasan bn Ali ne; Wannan da'awar gaba ɗaya al'ummar musulmi ce, ciki har da Qadiriyya . [1] Lawrence ya ga wannan da'awar bai dace da asalin Farisa na Gilani ba, kuma yana ganin cewa "masu kishin hagiographers ne suka gano shi." [3]
Ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]Gilani/jilani/jelani ya yi ƙuruciyarsa a Gilan, lardin haihuwarsa. A shekara ta 1095, ya tafi Bagadaza inda ya karanta shari'ar Hanbali ƙarƙashin Abu Saeed Mubarak Makhzoomi da ibn Aqil . Ya karanta hadisi wurin Abu Muhammad Ja'afar al-Sarraj. [7] Malamin sufanci shi ne Abul-Khair Hammad bn Muslim al-Dabbas. [8] Bayan kammala karatunsa, Gilani ya bar Bagadaza ya kwashe shekaru ashirin da biyar yana yawo a cikin sahara na Iraki . [9]
Makarantar shari'a
[gyara sashe | gyara masomin]Gilani ya kasance na makarantar Hanbali . Ya sanya fikihun Shafi'i ( Fiqhu ) daidai da mazhabar Hanbaliyya ( mazhabar ), kuma ya kasance yana bayar da fatawa a kan dukkansu a lokaci guda. Don haka ne ma al-Nawawi ya yabe shi a cikin littafinsa mai suna Bustan al-Arifin (Garden of the Spiritual Masters), yana mai cewa:
We have never known anyone more dignified than Baghdad's Sheikh Muhyi al-Din 'Abd al-Qadir al-Gilani, may Allah be pleased with him, the Sheikh of Shafi'is and Hanbalis in Baghdad.[10]
Tasiri
[gyara sashe | gyara masomin]
A shekara ta 1127, Gilani ya koma Baghdad ya fara wa’azi ga jama’a. Ya shiga aikin koyarwa na makarantar na malaminsa, al-Makhzoomi, kuma ya shahara da dalibai. Da safe ya karantar da Hadisi da Tafsiri, da rana kuma ya gabatar da jawabai kan ilimin zuciya da falalar Alqur'ani . An ce shi mai wa'azi ne mai gamsarwa wanda ya tuba Yahudawa da Kirista da yawa kuma wanda ya haɗa sufanci da Shari'ar Musulunci. [11]
Shaykh Abdulkadir Gilani ya musuluntar da dubban mutane ta hanyar tausayawa da hada kai wajen tsarkake ciki da ibada ga Allah. Mahimmancinsa game da tsarkakewar ciki, ƙauna na allahntaka, da rayuwar ɗabi'a sun ji daɗi sosai tare da mutane da yawa, suna jawo mabiya daga wurare daban-daban. Daya daga cikin manya-manyan gudunmawar da Shaihu Abdulkadir Gilani ya bayar ita ce kafa Madrasah al-Qadiriyya a Bagadaza. Wannan cibiya ta zama cibiyar koyar da ilimin addinin musulunci da ruhi, inda ta jawo dalibai daga yankuna daban-daban. Manhajar dai ta haɗa da karatun Al-Qur'ani, Hadisi, Fikihu (Fikihu), da Tasawwuf (Sufanci), da ba da cikakkiyar ilimin addini. Tasirin Shaihu Abdulqadir Gilani ya kai ga shugabannin siyasa da na soja na zamaninsa. Koyarwarsa ta zaburar da masu mulki su rungumi tsarin mulki na adalci da da’a. Fitattun mutane irin su Nur ad-Din Zangi da Salahuddin Ayyubi sun shahara wajen mutuntawa da bin ka'idojin da Shaihu ya bayar, wanda ya taimaka wajen kawo gyara da samun nasarori.
Mutuwa da binnewa
[gyara sashe | gyara masomin]Al-Gilani ya rasu a shekara ta 1166 kuma an binne shi a Bagadaza. Ranar 11 ga Rabi'ul Thani ne ake gudanar da bukukuwan tunawa da Mutuwar Sufaye. [3]
A zamanin Safavid Shah Ismail I, an lalata wurin ibadar Gilani. Duk da haka, a cikin 1535, Sarkin Ottoman Suleiman Mai Girma ya gina sabon wurin ibada a kan kabarinsa, wanda har yanzu akwai.
Littattafai
[gyara sashe | gyara masomin]
- Kitab Sirr al-Asrar wa Mazhar al-Anwar (Littafin Sirri da Bayyanar Haske).
- Futuh al ghaib (Sirrin gaibi)
- Jila'ul Khatir (The Purification of Heart)
- Ghunyat al-Talibeen (Taskar masu neman)
- Al-Fuyudat al-Rabbaniya (Emanations of Lordly Grace)
- Haruffa goma sha biyar: Khamsata 'Ashara Maktuban
- Kibriyat e Ahmad
- Takaitaccen bayanin Jannah da Jahannama [12]
- Al-Fatḥ ar-Rabbani
Duba kuma
[gyara sashe | gyara masomin]- Mausoleum of Abdul Qadir Gilani
- Qadiriyya
- Moinuddin Chishti
- Ahmad al-Rifa'i
- Ahmad al-Badawi
- Jerin Waliyyan Sufaye
- Jerin Sufaye
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- 1 2 3 4 5 6 Chabbi 2009.
- ↑ Devotional Islam and politics in British India: [Ahmad Riza Khan] Barelwi and his movement, 1870–1920, pg 144, Sanyal, Usha Oxford University Press US, 19 August 1999. ISBN 0-19-564862-5 ISBN 978-0-19-564862-1.
- 1 2 3 4 5 6 Lawrence 1982.
- ↑ Anwar 2009.
- ↑ Jonathan & Karamustafa 2014.
- ↑ Madelung 2001.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedBrill - ↑ Malise Ruthven, Islam in the World, p 243. ISBN 0195305035
- ↑ Esposito J. L. The Oxford dictionary of Islam. p160. ISBN 0199757267
- ↑ 'Abd al-Qadir al-Jilani (20 January 2019). Jamal al-Din Faleh al-Kilani (ed.). Futuh al-Ghayb ("Revelations of the Unseen") (in Larabci).
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedEB - ↑ "A concise description of Jannah & Jahannam, the garden of paradise and the fire of hell: excerpted from 'Sufficient provision for seekers of the Path of Truth (Al-Ghunya li-Tālibi al-Ḥaqq)". WorldCat.org (in Turanci). Retrieved 2022-11-03.
Sources
[gyara sashe | gyara masomin]- Anwar, E. (2009). "Jīlānī, ʿAbd al-Qādir al-". The Oxford Encyclopedia of the Islamic World.
- Jonathan, Allen; Karamustafa, Ahmet T. (2014). "'Abd al-Qadir al Jilani (Gilani)". Oxford Bibliographies. doi:10.1093/OBO/9780195390155-0100.
Hanyoyin haɗi na waje
[gyara sashe | gyara masomin]- Taskar Intanet: Darikar Sufaye na Shaykh 'Abd al-Qadir al-Jilani