Jump to content

Agnes Ameede

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Agnes Ameede
Member of Parliament of Uganda (en) Fassara

Rayuwa
Haihuwa Pallisa District (en) Fassara, 12 ga Yuni, 1970 (55 shekaru)
ƙasa Uganda
Karatu
Makaranta Jami'ar Makerere
Makarantar 'yan mata ta Tororo
Harsuna Turanci
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa
Imani
Jam'iyar siyasa National Resistance Movement (en) Fassara

Agnes Ameede (an Haife ta a ranar 12 ga watan Yuni 1970) 'yar siyasar ƙasar Uganda ce wacce ke aiki a matsayin zaɓaɓɓiyar 'yar majalisar wakilai ta gundumar Pallisa a Majalisar Dokokin Ugandan ta 10 (2016-2021).[1][2][3]

Rayuwar farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Agnes Ameede a gundumar Pallisa, a ranar 12 ga watan Yuni 1970, [1] ɗiya ce ga Mista da Mrs. Gabriel Olaki, a matsayin 'yar su ta biyar, daga cikin yara goma sha biyu da suka haifa tare. Mahaifinta malamin makarantar firamare ne, mahaifiyarta kuma uwar gida ce. [4]

Ta halarci makarantar firamare ta Kabwangasi, inda mahaifinta ya kasance shugaban makarantar. Daga nan ta shiga Kwalejin St. Paul da ke birnin Mbale, inda ta shiga gasar karatunta na O-Level. Ta ci gaba da karatunta a makarantar ’yan mata ta Tororo, inda ta kammala karatunta na A-Level, inda ta kammala a shekarar 1991, tare da Diploma na Sakandare. [1]

A cikin shekarar 1994, ta kammala karatu daga Jami'ar Makerere, babbar jami'ar jama'a a Uganda, tare da digiri na farko na Arts. Daga baya, ta sami takardar shaidar digiri na biyu a fannin Gudanarwa daga Cibiyar Gudanarwa ta Uganda (UMI). Ta biyo bayan haka tare da Master of Management, kuma daga Uganda Management Institute. Digiri na uku shine Master of Science a Gudanar da Ci gaba, wanda Jami'ar Burtaniya ta ba ta. Har ila yau, tana da Takaddun shaida a cikin Dokar Gudanarwa, wanda aka samo daga Cibiyar Ci Gaban Shari'a a Kampala. [1]

Kafin siyasa

[gyara sashe | gyara masomin]

A cikin shekarar 1996, Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Uganda ta ɗauki Agnes Ameede a matsayin Jami'ar Shige da Fice, kuma aka tura shi Ofishin Shige da Fice a Malaba, Uganda. Ta yi hidima na tsawon shekaru uku a can kuma aka tura ta zuwa hedkwatar ma’aikatar da ke Kampala, babban birnin Uganda. [1]

A shekarar 2003, ta aka canjawa wuri zuwa Entebbe International Airport, ta yi aiki a can har shekara ta 2005. A shekara ta 2006 an kara mata girma zuwa mai kulawa, dubawa da shari'a, kuma an mayar da ita hedkwatar Kampala. A cikin shekarar 2009, an tura ta zuwa Laberiya, a matsayin mai ba da shawara kan shige da fice, tana aiki tare da Majalisar Ɗinkin Duniya har zuwa ƙarshen 2010. [1]

Daga Laberiya, an tura ta zuwa filin jirgin saman Entebbe a matsayin mai kulawa, dubawa da shari'a. A cikin shekarar 2015, an ƙara mata girma zuwa Babbar Jami'ar Shige da Fice. Daga baya a wannan shekarar, ta yi murabus daga shige da fice kuma ta shiga zaɓen siyasar Uganda. [1]

A matsayinta na 'yar siyasa

[gyara sashe | gyara masomin]

A zaɓen ƙasa na shekarar 2016, Agnes Ameede ta yi nasarar tsayawa takarar mazaɓar mata ta Pallisa, a majalisar dokokin Uganda. Ta yi takarar ne a matsayin mamba a jam'iyyar siyasa ta National Resistance Movement mai mulki. Ɗaya daga cikin ‘yan takarar da suka sha kaye, Catherine Achola, ta ƙalubalanci sakamakon a kotu, amma Agnes Ameede ta yi nasara a can. [5]

A cikin majalisa ta 10, ita mamba ce ta (a) Kwamitin Majalisar Dokoki, Hukumomin Jihohi da Kamfanonin Jiha (COSASE) da (b) Kwamitin Majalissar Kan Al'amuran Al'ummar Gabashin Afirka (COEACA). [1]

Agnes Ameede ta auri Lawrence Omulen kuma tare suna da ‘ya’ya mata uku. [4]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 Parliament of Uganda (2016). "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Agnes Ameede". Parliament of Uganda. Archived from the original on 21 March 2018. Retrieved 17 April 2020. Cite error: Invalid <ref> tag; name "1R" defined multiple times with different content
  2. "Ameede Agnes - 2021 General Election - Visible Polls". visiblepolls.org (in Turanci). Retrieved 2023-02-09.
  3. "Agnes Ameede". theyworkforyou.github.io. Retrieved 2023-02-09.
  4. 4.0 4.1 Prisca Baike (22 February 2017). "Agnes Ameede talks atap, dancing and her travels". Retrieved 17 April 2020. Cite error: Invalid <ref> tag; name "2R" defined multiple times with different content
  5. Denis Olaka (20 July 2016). "Court Upholds Election of Pallisa Woman MP". Uganda Radio Network. Retrieved 17 April 2020.