Jump to content

Ahmed Mahsas

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Ahmed Mahsas
Rayuwa
Haihuwa Boudouaou (en) Fassara, 17 Nuwamba, 1923
ƙasa Aljeriya
Faransa
Mutuwa Gué de Constantine (en) Fassara, 24 ga Faburairu, 2013
Karatu
Harsuna Faransanci
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa, marubuci, revolutionary (en) Fassara da nationalist (en) Fassara
Aikin soja
Ya faɗaci Yaƙin Aljeriya

Ahmed Mahsas (17 Nuwamba 1923 - 24 Fabrairu shekara ta 2013) ya kasance mayakin Aljeriya a cikin gwagwarmayar kishin ƙasa da Faransa Aljeriya. [1] [2]

Rayuwar farko

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Ahmed Mahsas a ranar 17 ga watan Nuwamban shekarar 1923 a Boudouaou, Kabylia (yanzu Boumerdès). Ya girma a cikin daji da dutsen yankin Col des Beni Aïcha. [3] [4]

Iyalinsa sun fito daga ƙauyen Mahsas kusa da Tidjelabine da Zawiyet Sidi Boumerdassi. Iyayensa sun zauna a Boudouaou a farkon ƙarni na 20. [5] [6]

Kishin ƙasa na Aljeriya

[gyara sashe | gyara masomin]

Mahsas ya kasance ɗan gwagwarmayar samun 'yancin kai tun farko, kuma ya shiga jam'iyyar Aljeriya (PPA) a Boudouaou a shekara ta 1940 yana ɗan shekara 16. [7]

Hukumomin Faransa sun kama shi a karon farko a cikin shekarar 1941 tare da Mohamed Belouizdad saboda ayyukansa a cikin PPA a gundumar Belcourt (Belouizdad) na Algiers. [8] [1]

Ya zama ɗan gwagwarmaya a Algiers a cikin ƙungiyoyin da ke da alaƙa da PPA, kamar Kwamitin Matasa na Tsakiya na Grand Paris ( French (CCJGA) da Kwamitin Matasa na Belcourt ( French (CJB). [9] [10]

An ɗaure Mahsas a kurkuku sau da yawa saboda ayyukansa na 'yan bindiga kuma yana da ayyuka masu mahimmanci a cikin PPA inda ya kasance memba na Kwamitin Tsakiya da Kwamitin Tsarawa. Ya kuma shiga ayyukan ƙungiya a matakin yanki da na ƙasa. [3]

An tsara Mahsas a lokacin yakin duniya na biyu don yin aiki a ƙarƙashin Faransa tsakanin shekarun 1944 zuwa 1945, amma ya ƙi shiga sojojin Faransa na mulkin mallaka. A sakamakon haka, an kama shi a shekara ta 1949 kuma kotu ta yanke masa hukunci.

An naɗa shi a matsayin shugaban wilaya (gundumar gudanarwa) Constantine kuma memba na kwamitin shirya na PPA. [11] [12]

Ƙungiya ta Musamman

[gyara sashe | gyara masomin]
Littafin Ahmed Mahsas (1974)

A cikin shekarar 1947, Mahsas yana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa Ƙungiya ta Musamman (OS) wanda ya kasance ma'aikacin ƙasa tare da Belouizdad. [9] Lokacin da 'yan sandan Faransa suka tarwatsa OS a cikin shekarar 1950, shi ne na biyu a kan mulki. [13] [14]

An kama Mahsas a cikin shekarar 1950 lokacin da aka rushe OS, kuma an tsare shi a kurkuku a Blida tare da wasu masu fafutukar kishin ƙasa na Movement for the Triumph of Democratic Liberties (MTLD). [15] Daga ranar 19 ga watan Maris zuwa 27 ga watan Mayu 1950, yawancin cibiyoyin sadarwa na OS a Constantinois, Algérois, da Orania an wargaza su tare da kama sama da 500, ko rabin adadin mayakan. [13]

An ɗaure biyar daga cikin bakwai na ma'aikatan: Ahmed Ben Bella, Djillali Belhadj, Djillali Reguimi, M'hamed Yousfi, Ahmed Mahsas, Driss Driss, yayin da wasu, ciki har da Mohamed Maroc, Lakhdar Ben Tobbal, Mohamed Boudiaf, da Mourad Didouche, suka tsere. [16]

Mahsas ya tsere tare da Ahmed Ben Bella daga kurkukun Algiers a shekarar 1952. [17]

Daga nan ya bar Aljeriya zuwa Faransa, inda ya shiga cikin mambobin kwamitin juyin juya hali na haɗin kai da aiki don shiryawa juyin juya halin Aljeriya. [18]

A lokacin rikicin da ya taso a jam'iyyar MTLD bayan da aka yi taron Afrilu na shekarar 1953, Mahsas ya ki zaɓi tsakanin Messali Hadj da 'yan tsakiya. [2]

Juyin juya halin Aljeriya

[gyara sashe | gyara masomin]

Da zarar juyin juya halin Aljeriya ya fara bayan buga sanarwar 1 ga watan Nuwamba 1954, Mahsas ya shiga kungiyar 'yantar da ƙasa (FLN). [19] [20]

Lokacin da aka kafa Ƙungiyar FLN ta Faransa a cikin watan Disamba 1954, Mahsas ya kasance wani ɓangare na farkon da'irar da ta yi aiki don tushen gwagwarmayar FLN, wanda ya yi gogayya da Messalists don samun goyon bayan 'yan gudun hijirar Aljeriya. [21]

Mahsas ya shiga birnin Alkahira a shekara ta 1955 domin shiga tawagar FLN na waje kuma ya zama memba na majalisar ƙasa ta juyin juya halin Aljeriya a shekarun 1956 da 1957. [22]

Mahsas, kamar Ben Bella, ya yi tir da sakamakon taron Soummam, kuma a cikin watan Disamba 1956 da farkon 1957 ya yi ƙoƙari ya haɗa ɓangarorin da ba su da tushe daga yankunan kan iyaka da Tunisiya. [22] [23] [24]

Bayan da aka kama Ben Bella a shekara ta 1956, Mohamed Boudiaf, Hocine Aït Ahmed, Mohamed Khider, da Mostefa Lacheraf sun fara takaddamar iko tsakanin magoya bayan Ben Bella da na Abane Ramdane. [25] [26]

Bayan da aka soma rashin jituwa tsakaninsa da sauran jagororin juyin juya hali, an kori Mahsas daga sansanin FLN da ke Tripoli. Daga nan ne Amar Ouamrane ya yanke masa hukuncin kisa, aka kuma ɗaure shi a gidan yari na Tunisiya. Ya tsere da wani taimako, ya tafi Jamus, ya zauna a can har zuwa lokacin da Aljeriya ta samu 'yancin kai a shekarar 1962. [27] [28]

Bayan Mahsas ya sami mafaka a Jamus, Ouamrane, wanda ke Tripoli, ya nemi M'hamed Issiakhem ya kashe Mahsas a Bonn. [29] [30] Bachir El Kadi ya ba Issiakhem dala 1,000 don ya tafi Bonn. Issiakhem ya sami Mahsas ya sanar da shi shirin Ouamrane kafin ya ba shi dala 500 da shawarar barin Jamus. [31] [32]

  1. 1.0 1.1 Rédaction, La (25 February 2013). "Ahmed Mahsas n'est plus".
  2. 2.0 2.1 "Ahmed Mahsas s'est éteint ce dimanche". Le Matin d'Algérie.
  3. 3.0 3.1 "Ahmed Mahsas n'est plus: Toute l'actualité sur liberte-algerie.com". www.liberte-algerie.com/. Archived from the original on 26 October 2020. Retrieved 7 March 2021.
  4. ""C'est moi qui ai recruté Abane Ramdane"". Djazairess.
  5. "Le révolutionnaire au long cours s'en est allé | El Watan". www.elwatan.com.[permanent dead link]
  6. "Décès de Ali Mahsas, il faisait partie du premier noyau qui a déclenché la révolution – Algerie360". www.algerie360.com. 24 February 2013.
  7. "Le moudjahid Ahmed Mahsas s'est éteint". الشروق أونلاين. 24 February 2013.
  8. "Le Moudjahid Ahmed Mahsas tire sa révérence". Djazairess.
  9. 9.0 9.1 "Décès de Ali Mahsas, il faisait partie du premier noyau qui a déclenché la révolution - Algerie360". www.algerie360.com. 24 February 2013.
  10. ""Qui se souvient des 3024 disparus de La Casbah ?"". Djazairess.
  11. "Mahsas sort de sa réserve". Djazairess.
  12. "Le Moudjahid Ahmed Mahsas tire sa révérence". Djazairess.
  13. 13.0 13.1 "L'OS un épisode méconnu de la lutte pour l'indépendance: Toute l'actualité sur liberte-algerie.com". www.liberte-algerie.com/.[permanent dead link]
  14. "Réflexions d'Ahmed Mahsas à propos du mouvement révolutionnaire arabe (1974) - L'Algérie dans la Gloire de l'Arabité civilisationnelle". algeriearabite.canalblog.com. 1 June 2020.
  15. "AHMED MAHSAS : "C'est le peuple algérien qui a libéré et défendu l'Algérie" – Algerie360". www.algerie360.com. 17 November 2012.
  16. "Decidim - Login". sahim.org.[permanent dead link]
  17. "Ahmed Ben Bella, un militant nationaliste infatigable et un dirigeant de la Révolution algérienne". الشروق أونلاين. 11 April 2012.
  18. "Ce que les algériens retiennent de Ben Bella | El Watan". www.elwatan.com.[permanent dead link]
  19. "L'écriture, l'arme secrète de Mahsas". Djazairess.
  20. "Ce qu'ils ont dit sur le 1er novembre 1954". Retrieved 17 March 2023.
  21. ""Le 1er Novembre 1954 marque une double rupture": Toute l'actualité sur liberte-algerie.com". www.liberte-algerie.com/. Archived from the original on 2015-04-03. Retrieved 2025-06-05.
  22. 22.0 22.1 "Le naufrage de la plateforme de la Soummam | El Watan". www.elwatan.com.[permanent dead link]
  23. "Le congès de la Soummam : ses enjeux et ses conséquences Par Afif Haouli – Algérie solidaire". Retrieved 17 March 2023.
  24. "22 octobre 1956 : détournement de l'avion du FLN". L'Opinion. 9 July 2015.
  25. "Ahmed Ben Bella, un militant nationaliste infatigable et un dirigeant de la Révolution algérienne". الشروق أونلاين. 11 April 2012.
  26. "Du gouvernement de l'Etat par le parti au gouvernement du parti par l'Etat (4e partie)". Djazairess.
  27. "20 août – 28 août 1957 : Le CNRA occulte le Caire – Algerie360". www.algerie360.com. 28 August 2018.
  28. "Le Congrès de la Soummam : ses enjeux et ses conséquences tragiques – الهوقار | Hoggar". hoggar.org. Retrieved 17 March 2023.
  29. "Mohamed Issiakhem. Militant nationaliste, auteur de Mémoires d'un insoumis : "Je livrais des uniformes et des armes à l'ALN" | El Watan". www.elwatan.com. Archived from the original on 2021-04-06. Retrieved 2025-06-05.
  30. ""Je livrais des uniformes et des armes à l'ALN"". Djazairess.
  31. "L'Expression: Culture - Mohamed Issiakhem : "Ouamrane m'a ordonné d'abattre Mahsas"". L'Expression. Archived from the original on 2025-01-26. Retrieved 2025-06-05.
  32. "Mohamed Issiakhem: "Ouamrane m'a ordonné d'abattre Mahsas"". Djazairess.