Aikin lambu mai dacewa da yanayi
| Bayanai | |
|---|---|
| Ƙaramin ɓangare na |
gardening (en) |
Lambun da ya dace da yanayi wani nau'i ne na aikin lambu wanda zai iya rage fitar da hayaki mai gurbata yanayi daga lambuna da karfafa shakar carbon dioxide ta kasa da tsirrai domin taimakawa wajen rage dumamar yanayi.[1] Kasancewa mai son lambun yanayi yana nufin yin la'akari da abin da ke faruwa a cikin lambu da kayan da aka shigo da shi da kuma tasirin da suke da shi a kan amfanin ƙasa da yanayin. Hakanan yana iya haɗawa da fasalulluka ko ayyukan lambu a cikin lambun waɗanda ke taimakawa rage hayakin iskar gas ta hanyoyin da ba su da alaƙa kai tsaye da aikin lambu.[2]
Amfani da ƙasa da kuma greenhouse gas
[gyara sashe | gyara masomin]Konewar albarkatun mai shine babban tushen yawan iskar gas da ke haifar da sauyin yanayi, amma akwai wasu hanyoyin da ya kamata a yi la'akari da su. Wani rahoto na musamman daga hukumar kula da sauyin yanayi (IPCC) ta yi kiyasin cewa, a cikin shekaru 150 da suka gabata, man fetur da kuma samar da siminti ne ke da alhakin kusan kashi biyu bisa uku na sauyin yanayi yayin da sauran ukun kuma ya faru ne sakamakon amfani da filayen mutane.
Manyan iskar gas guda uku da ake samarwa ta hanyar amfani da ƙasa marasa ƙarfi sune carbon dioxide, methane, da nitrous oxide. Black carbon, ko sot, na iya zama samfuri na rashin amfani da ƙasa, kuma, duk da cewa ba iskar gas ba ne, yana iya zama kamar iskar gas kuma yana taimakawa wajen sauyin yanayi.[3]
Carbon dioxide
[gyara sashe | gyara masomin]Carbon dioxide, CO2, wani yanki ne na halitta na sake zagayowar carbon, amma ƙasar ɗan adam yana amfani da ita sau da yawa yana haifar da adadi mai yawa, musamman daga lalata muhalli da kuma noman ƙasa. Lokacin da aka mayar da gandun daji da dausayi da sauran wuraren kiwo da wuraren noma da gine-gine da hanyoyi, iskar carbon da ke cikin ƙasa da ciyayi ya zama ƙarin carbon dioxide da methane don fitar da ƙarin zafi a cikin yanayi.
Masu lambu na iya haifar da ƙarin carbon dioxide don ƙara zuwa sararin samaniya ta hanyoyi da yawa:
Yin amfani da peat ko takin tukunyar da ke ɗauke da peat;
Siyan kayan lambu ko wasu kayayyakin katako da aka yi daga itacen daji wanda aka lalatar maimakon ɗaukarsa azaman amfanin gona mai sabuntawa daga gandun daji mai dorewa;
Tono ƙasa da barinta babu komai ta yadda carbon ɗin da ke cikin ƙasa ya zama oxidised;
Yin amfani da kayan aikin wutar lantarki waɗanda ke ƙona mai ko wutar lantarki da aka samar ta hanyar ƙone mai;
Yin amfani da na'urorin zafi na patio;
Dumama gidajen lambuna ta hanyar kona burbushin mai ko wutar lantarki da ake samu ta hanyar kona man fetur;
Ƙona lambun lambu da ciyawa a kan wuta, ko da yake pyrolysis na itace yana juya 35% na carbon (wanda ba haka ba zai bazu zuwa CO2) zuwa biochar, [14] wanda ya kasance barga a cikin ƙasa tsawon dubban shekaru;.[4]
Kayan aikin siye, magungunan kashe qwari, takin nitrogen na roba (fiye da kilogiram 2 na carbon dioxide daidai yake ana samarwa a cikin kera kowane kilogiram na ammonium nitrate), da sauran kayan da aka kera ta amfani da mai;
Dumama da kula da wuraren wanka ta hanyar kona man fetur ko wutar lantarki da ake samu ta hanyar kona man fetur;
Shayar da lambunan su da ruwan famfo, wanda aka yi amfani da shi kuma an zubar da shi ta hanyar kona man burbushin halittu, tare da tasirin iskar gas mai kusan 1 kg CO2e / m3 ruwa.
Siyan kayan lambu waɗanda aka yi jigilar su ta hanyar motocin da ke amfani da mai.
Methane
[gyara sashe | gyara masomin]Methane, CH4, wani bangare ne na dabi'a na yanayin yanayin carbon, amma sau da yawa amfani da ƙasa na ɗan adam yana ƙara ƙari, musamman daga ƙasa anaerobic, wuraren dausayi na wucin gadi kamar gonakin shinkafa, da kuma hanjin dabbobin gona, musamman na dabbobi kamar shanu da tumaki.
Masu lambu na iya haifar da ƙarin methane a ƙara zuwa sararin samaniya ta hanyoyi da yawa:
Takaita ƙasa ta yadda za ta zama anaerobic, misali ta hanyar taka ƙasa idan ta jike;
Ba da izinin tudun takin su zama mai haɗaka da anaerobic;
Samar da abinci na gida ta hanyar sanya ganyen tsire-tsire irin su comfrey a ƙarƙashin ruwa, tare da sakamakon da ba a yi niyya ba cewa tsire-tsire na iya sakin methane yayin da suke lalacewa;
Kashe ciyayi masu lalata ta hanyar rufe su da ruwa, tare da sakamakon da ba a yi niyya ba cewa tsire-tsire na iya sakin methane yayin da suke ruɓe;
Ba da damar tafkuna su zama anaerobic, alal misali, ta hanyar ƙara nau'in kifin da ba su dace ba wanda ke haifar da laka wanda zai toshe haske daga kuma ya kashe tsire-tsire masu iskar oxygen.
Nitrous oxide
[gyara sashe | gyara masomin]Nitrous oxide, N2O, wani yanki ne na dabi'a na sake zagayowar nitrogen, amma amfanin ƙasar ɗan adam yakan ƙara ƙari.[5]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Union of Concerned Scientists. "The Climate-Friendly Gardener: A guide to combating global warming from the ground up" (PDF). Union of Concerned Scientists. Archived from the original (PDF) on 1 July 2014. Retrieved 11 March 2014
- ↑ Carroll, Steven B.; Salt, Steven B. (2004). Ecology for Gardeners. Portland, USA and Cambridge, UK: Timber Press. ISBN 978-0881926118.
- ↑ Bond, T. C.; Doherty, S. J.; Fahey, D. W.; Forster, P. M.; Berntsen, T.; DeAngelo, B. J.; Flanner, M. G.; Ghan, S.; Kärcher, B.; Koch, D.; Kinne, S.; Kondo, Y.; Quinn, P. K.; Sarofi, M. C.; Schultz, M. G.; Schulz, M.; Venkataraman, C.; Zhang, H.; Zhang, S.; Bellouin, N.; Guttikunda, S. K.; Hopke, P. K.; Jacobson, M. Z.; Kaiser, J. W.; Klimont, Z.; Lohmann, U.; Schwarz, J. P.; Shindell, D.; Storelvmo, T.; Warren, S. G.; Zender, C. S. (2013). "Bounding the role of black carbon in the climate system: A scientific assessment" (PDF). Journal of Geophysical Research: Atmospheres. 118 (11): 5380–5552. Bibcode:2013JGRD..118.5380B. doi:10.1002/jgrd.50171.
- ↑ Institute of Civil Engineers. "Embodied Energy and Carbon". Archived from the original on 27 April 2015. Retrieved 11 March 2014.
- ↑ Farming Futures. "Climate change: be part of the solution Focus on: nutrient management (Fact Sheet 21)" (PDF). Archived from the original (PDF) on 3 February 2015. Retrieved 6 July 2014