Al-Burini
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa |
Sepphoris (en) |
| ƙasa | Daular Usmaniyya |
| Mutuwa | Damascus, 1 ga Yuni, 1615 |
| Karatu | |
| Harsuna | Larabci |
| Ɗalibai |
view
|
| Sana'a | |
| Sana'a | Masanin tarihi da marubuci |
Badr al-Din al-Hasan ibn Muhammad al-Dimashƙu al-Saffuri al-Burini (Yuli 1556-11 Yuni 1615), wanda aka fi sani da al-Hisan al-Burani, masanin tarihin Larabawa ne kuma mawaki kuma Shafi'i lauya.
Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Al-Burini a tsakiyar watan Yulin shekara ta 1556 a ƙauyen Saffuriya kusa da Nazarat a cikin Galili, saboda haka nisba (sunanin) "al-Saffuri".[1] Mahaifinsa Muhammad ya fito ne daga ƙauyen Nablus" id="mwGg" rel="mw:WikiLink" title="Burin, Nablus">Burin kusa da Nablus saboda haka nisba "al-Burini".[2] A lokacin da yake da shekaru 10 ya koma Dimashƙu tare da mahaifinsa.[1]
Al-Burini ya koyi Alkur'ani a Masallacin Manjak a unguwar Midan a lokacin da yake matashi.[2] Bayan haka, ya sami ilimi a cikin Harshen Larabci, Qanun (dokar duniya) da lissafi daga Damascene Ulema (masanan addini) a Madrasa al-Umariyya a unguwar Salihiyya.[2] An katse karatunsa a can saboda yunwa, wanda ya sa ya koma Urushalima daga 1567 zuwa 1571.[1] A Urushalima Muhammad ibn Abi al-Lutf ne ya koya masa.[2] Ya koma Damascus a shekara ta 1571, ya zauna a gidan Sufi na Samisatiyya inda ya fadada iliminsa zuwa adabi, fiqh (jurisprudence), tafsir (fassarar Kur'ani), da hadith.[2] A shekara ta 1580 ya ƙware Farisa, kamar yadda marubucin Farisa Hafiz Husayn al-Karbala'i (d. 1588) ya koya masa a Aleppo ko Damascus . [2] Daga baya a rayuwa, ya kuma koyi Turkiyya.[2]
Bayan kammala karatunsa, al-Burini ya zama shugaban Shafi'i fiqh a Masallacin Umayyad a shekara ta 1580. Kimanin lokaci guda ya fara yin wa'azi a Masallacin Sultan kuma ya zama malami a madrasas da yawa na Damascus. Dalibansa sun san shi da ƙwarewarsa, ƙwarewa da ilimin wallafe-wallafen, yayin da masana tarihi da malaman addini na lokacin suka yaba da al-Burini saboda halaye iri ɗaya, da kuma sha'awarsa ga tarihi da ilimin harshe. Gwamnoni da alƙalai na Dimashƙu sun amince kuma sun yaba da al-Burini, suna la'akari da shi a matsayin ƙwararren lauyan Shafi'i tare da hukunce-hukunce masu zaman kansu.[2] Ya yi aiki a matsayin kadi (babban alƙali na Islama) na aikin Hajji na Ottoman Hajj daga Damascus zuwa Makka a cikin 1611.[1] A ranar 11 ga Yuni 1615 ya mutu a Damascus kuma an binne shi a makabartar Bab al-Faradis . [1] [2]
Ayyukan wallafe-wallafen
[gyara sashe | gyara masomin]Ɗaya daga cikin manyan ayyukan al-Burini shine Tarajim al-A'yan min Abna al-Zaman, tarin tarihin 205 na sanannun malamai na zamani, sarakuna da masu sana'a, an kammala su a cikin 1614 bayan shekaru goma.[2] Fadl Allah ibn Muhibb Allah ya shirya kuma ya buga aikin a cikin 1667 tare da kari.[1] An sake buga aikin a Damascus a shekarar 1959. [2]
Al-Burini sau da yawa ya yi tafiya zuwa sassa daban-daban na Siriya, yana rubuta littattafai biyu game da tafiye-tafiyensa zuwa Tripoli a cikin 1599/1600 da Aleppo a al-Rihlat al-Tarabulusiyya da al-Richlat al-Halabiyya, bi da bi.[2] A lokacin ziyararsa zuwa Tripoli da ƙauyukan Akkar ne shugaban da gwamna Yusuf Sayfa Pasha suka shirya shi.[3]
Ana samun waƙoƙinsa galibi a cikin diwan da ke Istanbul. Wasikar da ya rubuta wa As'ad ibn Muiin al-Din al-Tibrizi al-Dimashqi tana cikin Gotha, waƙoƙinsa na Marathi ga Sufi Muhammad ibn Abi'l-Barakat al-Qadiri an kiyaye su a Berlin kuma ana gudanar da yawancin waƙoƙin sa a Gidan Tarihin Burtaniya a London.[1]
Ya rubuta sharhi game da diwan na Ibn al-Farid a cikin 1591 da kuma sharhi game le al-Ta'iyya al-Sughra na ƙarshe a cikin 1593. [2]