Jump to content

Al-Qadi Abd al-Jabbar

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Al-Qadi Abd al-Jabbar
Rayuwa
HaihuwaHamadan (mul) Fassara, 935 (Gregorian)
ƙasaDaular Abbasiyyah
MutuwaRay (en) Fassara, 1025
Karatu
HarsunaLarabci
MalamaiAl-Zubayr ibn Abd al-Wahid al-Asadabadi (en) Fassara
Abu Ishaq Ibrahim ibn 'Ayyash al-Basri (en) Fassara
Ɗalibai
Sana'a
Sana'aqadi (en) Fassara, Islamic jurist (en) Fassara, mutakallim (en) Fassara, mai falsafa da Malamin akida
Muhimman ayyukaKitāb al-Uṣūl al-ḫamsa (en) Fassara
Sharḥ al-uṣūl al-khamsah (en) Fassara
Kitab al-Mughni fi abwab al-tawhid wal-adl (en) Fassara
Imani
AddiniMusulunci
Mabiya Sunnah
al‐Muʿtazila (mul) Fassara

Abu al-Hasan ʿAbd al-Jabbar ibn Ahmad ibn Khalil ibn ʿAbdallah al-Hamadani al-Asadabadi (935 AZ - 1025 AZ) masanin tauhidin Mu'tazili ne na Farisa, lauya kuma masanin hadisi wanda ake tunawa da shi a matsayin Qadi al-Qudat (Babban Alkalin) na Daular Buyid, kuma mai bin makarantar Shafi'i. Abd al-Jabbar yana nufin "Bawan al-Japbar (Mai Iko Dukka)." A cewar Ibn al-Subki, Mu'tazila suna kiransa "Qadi al-Qudat" (قاضي القضاة) kuma ba sa ba da wannan lakabin ga kowa.

Farkon rayuwa

[gyara sashe | gyara masomin]

An haife shi a Iran" id="mwHg" rel="mw:WikiLink" title="Asadabad, Iran">Asadabad kusa da Hamadan, Iran . Ya zauna a Bagadaza, har sai da gwamnansa, SAH ibn Abbad, mai goyon bayan ƙungiyar tauhidin Mu'tazila ya gayyace shi zuwa Rey a cikin 367 AH/978 AZ. An nada shi shugaban Qadi na Sarkin. A kan mutuwar ibn 'Abbad a cikin 995 AZ, Buyid Amir, Fakhr al-Dawla ya kori Abd al-Jabbar kuma ya kama shi, saboda wani abin da ya yi game da marigayi mai ba da gudummawa. Ya mutu daga baya a cikin 415 AH/1025 AZ.[1]

Qadi ʿAbd al-Jabbar's magnum opus, Kitab al-Mughni fi abwab al-Tawhid wa l-ʿadl' (Littafin cikawa a kan batutuwa game da hadin kai da adalci), sau da yawa an taƙaita shi zuwa al-Mughni, cikakkiyar kundin "summa" ashirin ne na tauhidin Mu'tazili na girman kamar yadda St. Thomas Aquinas's Summa Theologica da Summa Contra Gentiles. Ya gabatar da tunanin Mu'tazili a ƙarƙashin jigogi biyu na hadin kan Allah (tawhid) da adalci (adl). Ya yi jayayya cewa rabuwa da Ash'arite tsakanin maganar Allah ta har abada da kalmomin da aka halicce na Alkur'ani sun sa nufin Allah ba za a iya sani ba.[2] Shi da ƙungiyarsa ta Mu'tazilite sun kasance zamani da Ibn Sina (wanda aka fi sani a Yamma da Avicenna). [3]

Qadi Abd al-Jabbar shine marubucin littattafai sama da 70.

  • Al-Mughnī Fī Abwāb Al-Tawḥīd wa Al-'Adl (المغني في أبواب التوحيد والعدل)
  • Sharḥ zuwa Kitāb al-Uṣūl na Ibn Khallād (wanda ya ɓace)
  • Sharḥ al-Uṣūl al-Khamsa (شرح الأصول الخمسة) ('Bayani na Ka'idoji biyar'). (Yayin da wannan ya ɓace, wannan littafin ya sami sharhi daga marubutan Zaydi guda biyu, waɗanda suka tsira.) [4]

Tathbit Dala'il

[gyara sashe | gyara masomin]

Abd Al-Jabbar ya samar da wani rubutu mai adawa da Kirista Tathbit Dala'il Nubuwwat Sayyidina Muhammad (Tsarin Tabbacin Annabcin Ubangijinmu Muhammad)

Fassara ta Turanci

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Critique of Christian Origins: wani rubutu na Turanci-Larabci, wanda Gabriel Said Reynolds da Samir Khalil Samir suka gyara, fassara, kuma suka yi bayani, Provo, Utah: Brigham Young University Press, 2010.
  1. Reynolds, Gabriel Said (2005). "The Rise and Fall of Qadi ʿAbd al-Jabbar". International Journal of Middle East Studies. 37 (1): 3–18. ISSN 0020-7438.
  2. "Views on human freedom: Mu'tazilites and Asharites". BBC Bitesize (in Turanci). Retrieved 2025-04-24.
  3. Ruffus, Anthony; McGinnis, Jon (2015-01-28). "Willful Understanding: Avicenna's Philosophy of Action and Theory of the Will" (PDF). Archiv für Geschichte der Philosophie. 97 (2): 160–195. doi:10.1515/agph-2015-0007. ISSN 0003-9101.
  4. Dhanani, Alnoor (July 1, 2014). "Basran Mu'tazilite Theology: Abu 'Ali Muhammad b. Khallad's Kitab al-Usul and Its Reception". The Journal of the American Oriental Society. 134 (3): 548–550. doi:10.7817/jameroriesoci.134.3.548 via go.gale.com.

Haɗin waje

[gyara sashe | gyara masomin]

Samfuri:Shafi'i scholars