Alemtsehay Wedajo
| Rayuwa | |
|---|---|
| ƙasa | Habasha |
| Sana'a | |
| Sana'a | jarumi, marubucin wasannin kwaykwayo da maiwaƙe |
Alemtsehay Wedajo ( Amharic : duniya waje ወዳጆ- Alem-tse-hay, an haife shi Oktoba 1955) yar wasan Habasha ce, marubuci, kuma marubucin wasan kwaikwayo.
Tarihin Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Wedajo a watan Oktoban 1955 a Addis Ababa, babban birnin Habasha . Tana da shekaru goma sha uku, malamanta na kiɗa da Amharic sun lura da sha'awarta ta fasaha kuma suka ƙarfafa ta ta bi su. Ta fara hawa kan dandamali a gidan wasan kwaikwayo na Hager Fiker . [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2025)">ana buƙatar ambato</span> ]
Lokacin da ta kammala karatun sakandare, Tsegaye Gebremedhin, wacce marubuciya ce, ta zaɓi Wedajo don shirin horo na shekaru biyu, bayan haka ta fara yin wasan kwaikwayo da rubutu a duk lokacin. [1]
Ta rubuta waƙoƙi sama da 400, [2] ciki har da jerin waƙoƙin yara ga shahararrun mawakan Habasha kamar Aster Awoke, Tewodros Teshaome da Ephrem Tamiru. [3]
Ta kafa Cibiyar Al'adu da Ilimi ta Tayitu a watan Janairun 2000, wata kungiya mai zaman kanta wacce ke da nufin tallafawa bukatun al'adu, zamantakewa da fasaha na al'ummar Habasha a Arewacin Amurka, musamman a yankin Birnin Washington. [4] Cibiyar ta fi mayar da hankali kan samar da ayyukan wasan kwaikwayo da adabi daga marubuta 'yan asalin Habasha-Amurkawa ga jama'a. Cibiyar kuma tana tallafawa shirye-shiryen ilimi iri-iri ciki har da koyar da matasa da kuma bayar da jagoranci, tare da samar da darussa a rubuce-rubucen wakoki na Amharic da kuma yin wasan kwaikwayo ga matasan 'yan asalin Habasha-Amurkawa. Sunan cibiyar ya samo asali ne daga marigayiya Sarauniya Taytu Betul, wacce ta kafa Addis Ababa wacce ta taka muhimmiyar rawa a yakin Adwa na 1896 a lokacin mamayar da Italiya ta yi wa Habasha da ta gaza. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2025)">ana buƙatar ambato</span> ]
Wedajo ta kuma kafa kuma ta gudanar da YeLijoch Amba - ƙungiyar wasan kwaikwayo ta yara ta farko - wacce ke gudanar da ita daga Janairu 1990 zuwa Disamba 2000. Wannan ƙungiyar ta mayar da hankali kan horar da yara marayu ƙanana a fannin kiɗa da wasan kwaikwayo, kuma ta yi wasa a ƙasashen Turai da Afirka da dama. [5]
Ta haɗu ta kafa ƙungiyar ƙwararrun masu wasan kwaikwayo ta Ethiopian Theatre Association kuma ta yi aiki a matsayin shugabar ƙungiyar tsawon shekaru 14 bayan kafa ta, daga Janairu 1986 zuwa Janairu 2000. [6] [7]
Aikin wasan kwaikwayo
[gyara sashe | gyara masomin]Wedajo ta rubuta kuma ta bada umarni Tiru Nakfaki. Ta taka rawar Ophelia a Hamlet da sauransu. A cikin daya daga cikin fitattun fina-finanta, Woven, ta taka rawar wata uwa 'yar Habasha wacce ke bin al'adun Habasha yayin da take renon 'ya'yanta 'yan Afirka 'yan Habasha.
Ƙungiyoyin fafutuka
[gyara sashe | gyara masomin]Wedajo ta kasance mai fafutuka a tsawon rayuwarta ta girma. Tana da alaƙa da Jam'iyyar Juyin Juya Halin Jama'ar Habasha (EPRP). [8]
Waƙoƙi
[gyara sashe | gyara masomin]A tsawon rayuwarta, Wedajo ta samar da waƙoƙi masu mahimmanci, ciki har da ayyukan da aka yi wahayi zuwa gare su daga waƙoƙin yaƙi na gargajiya waɗanda mata suka tsara wa sojojin da suka tafi. Wata waƙa ta shahara ana kiranta Marafiya yattach Heywot, wacce aka buga a shekarar 1996, wacce aka fassara zuwa "Rayuwar da ba ta da wurin hutawa".
Kyaututtuka
Ta lashe kyautar Bikila ta 2016 saboda gudunmawarta wajen bikin al'adun Habasha. [9]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ name="auto1">"Book Details - Ethiopian Ebook and Audiobook, AfroRead - AfroRead - Ethiopian Ebooks and Audiobooks app". afroreadapp.com (in Turanci). Retrieved 2025-11-22.
- ↑ Insight, Addis (August 28, 2018). "Ethiopia's First Female Director of Ethiopian National Theater Returns Home". Addis Insight. Retrieved November 22, 2025.
- ↑ "Tadias Interview: Alemtsehay Wedajo, Founder of Tayitu Cultural Center at Tadias Magazine". Retrieved 2025-11-22.
- ↑ Insight, Addis (August 28, 2018). "Ethiopia's First Female Director of Ethiopian National Theater Returns Home". Addis Insight. Retrieved November 22, 2025.
- ↑ "About". TayituOrg (in Turanci). Retrieved 2025-11-22.
- ↑ "Book Details - Ethiopian Ebook and Audiobook, AfroRead - AfroRead - Ethiopian Ebooks and Audiobooks app". afroreadapp.com (in Turanci). Retrieved 2025-11-22."Book Details - Ethiopian Ebook and Audiobook, AfroRead - AfroRead - Ethiopian Ebooks and Audiobooks app". afroreadapp.com. Retrieved 2025-11-22.
- ↑ Insight, Addis (August 28, 2018). "Ethiopia's First Female Director of Ethiopian National Theater Returns Home". Addis Insight. Retrieved November 22, 2025.
- ↑ Insight, Addis (August 28, 2018). "Ethiopia's First Female Director of Ethiopian National Theater Returns Home". Addis Insight. Retrieved November 22, 2025.
- ↑ Insight, Addis (August 28, 2018). "Ethiopia's First Female Director of Ethiopian National Theater Returns Home". Addis Insight. Retrieved November 22, 2025.