Jump to content

Ali Abdi (mai fafutuka)

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Ali Abdi (mai fafutuka)
Rayuwa
Sana'a

Ali Abdi (an haife shi 21 ga Afrilu 1985, Persian: علی عبدی) ɗan ƙasar Iran ɗan rajin kare yancin ɗan adam da mata ne, fursunan siyasa, kuma tsohon ɗan gwagwarmayar ɗalibi a Jami’ar Fasaha ta Sharif.

A watan Fabrairun 2024, an yanke masa hukuncin daurin shekaru 12 a gidan yari. An yanke masa hukuncin daurin shekaru shida a gidan yari saboda labaran da ya rubuta shekaru goma da suka gabata game da jinsi da tsirarun jima'i, shekaru biyar a gidan yari saboda nuna rashin amincewa da sakamakon zaben shugaban kasa da aka sanar na 2009, da kuma shekara guda a gidan yari saboda " farfaganda ga gwamnati ". Kotun daukaka kara ta amince da hukuncin da aka yanke masa. [1]

Yunkurin fafutuka

[gyara sashe | gyara masomin]

Abdi ta shiga cikin yakin neman 'yancin mata na Miliyan Daya na 2006.[2]

A shekara ta 2009, Abdi ta kasance mai shiga cikin Green Movement na Iran yayin da take dalibi a Jami'ar Fasaha ta Sharif a Tehran . [3] Ya sami damar kauce wa kamawa, kuma a watan Satumba ya bar Iran bayan ya sami biza ta dalibi.[3]

Bayan kammala Ph.D. a Yale, Abdi ya koma Brooklyn, Birnin New York.[3] Yayinda yake zaune a waje da Iran, Abdi ya ci gaba da kasancewa cikin gwagwarmaya. A New York, ya yi aiki a kan kamfen ɗin da ke ba da izinin shigo da magani zuwa Iran, da kuma kamfen ɗin adawa da takunkumi a kan Iran saboda farashin jin kai. A kan layi, ya ci gaba da kasancewa mai aiki a kafofin sada zumunta na Iran.[3] A cikin 2013, Abdi ya sami mafaka ta siyasa a Amurka.[3]

A cikin 2017, Abdi ya yi adawa da ƙarin takunkumi kan Shirin Waiver na Amurka, yana tsoron za su hukunta 'yan Iran saboda ayyukan gwamnatinsu.

Kamawa ta 2023

[gyara sashe | gyara masomin]

Bayan shekaru 14 a gudun hijira da ke zaune a Amurka, EU da Afghanistan, Abdi ya koma Iran a watan Yunin 2023 [2] kuma an kama shi a watan Nuwamba 2023 [4] .

A halin yanzu yana tsare a gidan yarin Evin na Tehran, wanda jami'an leken asiri na IRGC ke kula da shi, kuma yana fuskantar matsalolin lafiya, gami da hadarin rasa ganinsa saboda rashin isassun kulawar lafiya. Har yanzu dai ba a fayyace takamaiman tuhume-tuhumen da ake yi masa ba.[5][6]

Rayuwa da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

Ya kammala karatunsa na Bsc a fannin injiniyan injiniya a shekarar 2008 daga Jami'ar Fasaha ta Sharif wadda ake ganin ita ce MIT ta Iran kuma babbar jami'a a kasar. Ya koma EU don karatun digiri na biyu kuma ya sami digiri na biyu a fannin nazarin jinsi a wata makaranta a Budapest, da Ph.D. a Anthropology daga Jami'ar Yale. [2] Abdi ya yi tafiya zuwa Afghanistan a watan Janairun 2017 don yin aiki a kan takardar karatun digirinsa; daga baya ya sami tasiri daga Dokar zartarwa 13769 da umarnin zartarwa na gaba wanda ya hana 'yan ƙasar Iran shiga Amurka.

A cikin 2021, yayin da yake Afganistan a matsayin wani ɓangare na karatunsa na PhD a fannin ilimin ɗan adam a Jami'ar Yale, Taliban ta kama Abdi a Bamyan a Bamyan lokacin da Talban ya karɓi Afghanistan. Bayan sati 2 aka sake shi. [2]

Bayan ya kammala sakinsa ya koma kasar Turkiyya inda ya kammala karatunsa na digiri na uku (PhD). Bayan ya rasa gani a idonsa na dama, ya zabi ya koma Iran domin ya kasance tare da iyalansa. Yayin da yake ofishin jakadancin Iran da ke Ankara don sabunta fasfo dinsa, ya yi hira ta tsawon sa’o’i 4 kan tsaro kan abubuwan da ya faru a baya. Duk da haka, an ba shi izinin shiga, ya ba shi sabon fasfo, ya tafi birnin Isfahan na Iran. Bayan kusan wata guda, an kama shi aka tuhume shi.

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. "Former Student Activist Ali Abdi Summoned to Serve Prison Sentence". Hrana (in Turanci). 2025-02-24. Retrieved 2025-02-28.
  2. 1 2 3 4 "Iranian Authorities Put Ex-Student Activist Abdi on Trial". IranWire. December 6, 2023. Retrieved December 7, 2023. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content
  3. 1 2 3 4 5 Rasmussen, Sune Engel (2013-06-13). "After Torture and Persecution, Iranian Activists Work From Inside the U.S." The Atlantic (in Turanci). Archived from the original on 2013-06-15. Retrieved 2023-12-08. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":1" defined multiple times with different content
  4. "هشدار درباره سلامت علی عبدی در بازداشت اطلاعات سپاه: "در آستانه نابینایی" است". صدای آمریکا (in Farisanci). 2023-11-16. Retrieved 2023-12-07.
  5. "Jailed Iranian Activist At Risk of Losing Sight". 7 Dec 2023.
  6. "افغانستان همیشه با من است اما ... | علی عبدی | پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز". انصاف نیوز (in Farisanci). 2021-07-23. Retrieved 2023-12-08.