Jump to content

Aljeriya ta Faransa

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Aljeriya ta Faransa
colony (en) Fassara da former entity (en) Fassara
Bayanai
Farawa 1832
Suna a harshen gida Algérie française
Yaren hukuma Faransanci, Larabci da Abzinanci
Nahiya Afirka
Ƙasa Faransa
Babban birni Aljir
Kuɗi Algerian franc (en) Fassara
Wanda yake bi Sultan na Tuggurt da Sharifian Empire (en) Fassara
Dissolved, abolished or demolished (en) Fassara 5 ga Yuli, 1962
Kan sarki Emblem of Algeria (en) Fassara
Wuri
Map
 36°46′00″N 3°03′00″E / 36.7667°N 3.05°E / 36.7667; 3.05

Aljeriya ta Faransa (Faransanci: har zuwa 1839, sannan Algérie daga baya; ba bisa ka'ida ba Algérie française;[1] [2]Larabci: ), wanda aka fi sani da Aljeriya ta mulkin mallaka, shine lokacin Tarihin Aljeriya lokacin da kasar ta kasance mulkin mallaka kuma daga baya wani ɓangare na Faransa. Mulkin Faransa ya kasance har zuwa ƙarshen Yaƙin Aljeriya wanda ya haifar da samun 'yancin kai a ranar 5 ga Yuli 1962.

Cin nasarar Faransa a Aljeriya ta fara ne a cikin 1830 tare da mamaye Algiers wanda ya rushe Regency na Algiers, kodayake Aljeriya ba a ci nasara ba kuma an kwantar da ita har zuwa 1903. An kiyasta cewa a shekara ta 1875, an kashe kimanin 'yan asalin Aljeriya 825,000.[1] Masana daban-daban sun bayyana nasarar Faransanci a matsayin kisan kare dangi [3] An mallaki Aljeriya a matsayin mulkin mallaka daga 1830 zuwa 1848, sannan kuma a matsayin sassan da yawa, wani bangare ne na Faransa, tare da aiwatar da Kundin Tsarin Mulki na Jamhuriyar Faransa ta Biyu a ranar 4 ga Nuwamba 1848, har zuwa 'yancin Aljeriya na 1962. Bayan tafiya zuwa Algiers a 1860, Sarkin sarakuna na Faransa na lokacin Napoleon III ya zama mai sha'awar kafa mulkin abokin ciniki wanda zai yi mulki a cikin ƙungiyar mutum, fadada 'yanci ga jama'ar asalin ƙasar da iyakance mulkin mallaka (matsayin da yake fatan zai ƙarfafa kafawar Faransa a duniyar Musulmi, amma wanda ba a yarda da shi ba tare da mazauna Turai na gida). [4][5] Wannan aikin ba zai tafi ko'ina ba duk da haka, kuma sabuwar Jamhuriyar ta Uku da aka kafa za ta watsar da duk wani shiri na ikon cin gashin kai na yankin Algeria, har ma da neman karfafa riƙewa ta hanyar ba da 'yan ƙasa ga yawan Yahudawa na Algeria a cikin abin da aka bayyana a matsayin misali na rar

Tun lokacin da aka Algiers(1516)" Kama Algiers a cikin 1516 da sojojin Ottoman, 'yan uwan Oruc da Hayreddin Barbarossa, Aljeriya ta kasance tushen rikici da fashi a cikin Bahar Rum. A shekara ta 1681, Sarkin Faransa Louis na 14 ya nemi Admiral Ibrahim Duquesne ya yi yaƙi da 'yan fashi na Berber. Ya kuma ba da umarnin babban hari a kan Algiers tsakanin 1682 da 1683 a kan uzuri na taimakawa da ceto Kiristoci bayi, yawanci Turawa da aka kama a matsayin fursunoni a cikin hare-hare.[4] Har ila yau, Jean II d'Estrées ya jefa bam a Tripoli da Algiers daga 1685 zuwa 1688. Wani jakada daga Algiers ya ziyarci Kotun a Versailles, kuma an sanya hannu kan yarjejeniya a cikin 1690 wanda ya samar da zaman lafiya a cikin karni na 18.[2]

Shahararrun tawaye game da mamayar Faransa

[gyara sashe | gyara masomin]

A ranar 1 ga Disamba 1830, Sarki Louis-Philippe ya nada Duc de Rovigo a matsayin shugaban ma'aikatan soja a Aljeriya. De Rovigo ya mallaki Bône kuma ya fara mulkin mallaka na ƙasar. An tuno da shi a cikin 1833 saboda yanayin tashin hankali na zalunci. Da yake so ya guje wa rikici da Maroko, Louis-Philippe ya aika da wata manufa ta musamman ga sultan, tare da nuna ikon soja, ya aika jiragen yaki zuwa Bay of Tangier. An aika jakada zuwa Sultan Moulay Abderrahmane a watan Fabrairun 1832, karkashin jagorancin Count Charles-Edgar de Mornay kuma ya hada da mai zane Eugène Delacroix . Koyaya sultan ya ki amincewa da bukatun Faransa cewa ya kwashe Tlemcen.

  1. https://books.google.com/books?id=A8Du4k0udx4C&pg=PA89
  2. https://archive.org/details/bloodan_kie_2007_00_0326
  3. https://books.google.com/books?id=bEcTDAAAQBAJ&pg=PA356
  4. https://www.napoleon.org/en/history-of-the-two-empires/articles/napoleon-iii-and-abd-el-kader