Jump to content

Zubar jinin lahadi a Altona

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
(an turo daga Altona Bloody Sunday)
Infotaula d'esdevenimentZubar jinin lahadi a Altona
Map
 53°33′06″N 9°57′11″E / 53.5517°N 9.953°E / 53.5517; 9.953
Iri Kisan Kiyashi
Q124334545 Fassara
Kwanan watan 17 ga Yuli, 1932
Wuri Altona (en) Fassara
Ƙasa Jamus da Weimarer Republik (mul) Fassara

>Altona Bloody Sunday (Jamusanci: ) shine sunan da aka ba wa abubuwan da suka faru a ranar 17 ga Yuli 1932 lokacin da Nazi SA ta haifar da rikice-rikice tsakanin 'yan sanda, SA da magoya bayan Jam'iyyar Kwaminis ta Jamus (KPD) a Altona, wanda a lokacin ya kasance na lardin Prussian na Schleswig-Holstein amma yanzu yana cikin Hamburg. Mutane goma sha takwas ne suka mutu. Gwamnatin kasa a karkashin Shugaba Franz von Papen da Shugaba Paul von Hindenburg na Reich sun yi amfani da lamarin a matsayin hujja don kawar da gwamnatin mukaddashin Free State of Prussia ta hanyar dokar gaggawa a cikin abin da aka sani da Juyin mulkin Prussian na 20 ga Yuli 1932.  

A ranar 16 ga Yuni 1932 gwamnatin Papen, don nuna godiyarta ga SS="cx-link" data-linkid="109" href="./Nazism" id="mwHg" rel="mw:WikiLink" title="Nazism">Jam'iyyar Nazi don jure wa majaliSA ministocin 'yan tsiraru, ta ɗaga haramcin kan SS da SA wanda gwamnatin Reich Chancellor Heinrich Brüning ta bayar a watan Afrilu na shekara ta 1932. Wannan ya haifar da tsammanin cewa za a sami manyan rikice-rikice a cikin yakin neman zabe na 31 ga Yuli na Reichstag. A cikin wata guda an sami mutuwar 99 da raunin 1,125 a duk faɗin Jamus a cikin rikice-rikice galibi tsakanin Nazis da Kwaminisanci. A cikin Schleswig-Holstein, wanda Altona ta kasance, 'Yan jam'iyyar Social Democrats biyu da' yan Kwaminisanci biyu sun kashe su a farkon kwanakin Yuli. A ranar 17 ga watan Yulin, shugaban 'yan sanda na Altona Otto Eggerstedt na jam'iyyar Social Democratic Party (SPD) ya ba da izinin zanga-zangar mutane 7,000 da ke sanye da tufafin SA daga ko'ina cikin Schleswig-Holstein wanda zai ratsa tsohuwar garin Altona. Saboda yana da yawan ma'aikata waɗanda suka jefa kuri'a a matsayin Kwaminisanci ko Social Democratic, an san shi a cikin gida a matsayin "Red Altona" da "Little Moscow". 'Yan Kwaminisanci sun ga tafiyar ta hanyar mazaunan ma'aikata a matsayin abin ƙyama. Duk da halin barazana, Eggerstedt da mataimakinsa ba su cikin Altona a ranar zanga-zangar ba. Shugabansu, shugaban gundumar Schleswig, ba a kuma wakilce shi a cikin gida da wani babban jami'in 'yan sanda ba. 

Ranar Lahadi mai zubar da jini

[gyara sashe | gyara masomin]

A ranar 17 ga Yulin 1932, farawa da karfe 12:30 na yamma, mahalarta sun taru a yankin tsakanin tashar jirgin kasa ta Altona da City Hall. Da misalin karfe 3 na yamma, tafiyar tare da mahalarta 7,000 sun tashi a kan hanyar gundumomin Ottensen da Bahrenfeld. Taron ya kai tsohon garin Altona da misalin karfe 4:30 sannan ya shiga cikin gundumar ma'aikata da aka gina kusa.   

Dutsen tunawa da Altona Bloody Sunday a Emil Wendt Park

Ba da daɗewa ba kafin 5:00, a abin da ke yau Emil Wendt Park (wanda aka sake masa suna daga Walter Möller Park), rikici ya faru tsakanin taron jama'a da ke tsaye a kan titi da membobin SA daga ƙungiyoyin Altona Storm na 1 da 2 ('Storm' ya ƙunshi ƙungiyoyi 3-4). SA ta shiga cikin titin Great Johannis kuma ta fara doke wadanda suka jefa abubuwa a cikin procession.

A farkon yakin, mai yiwuwa duka SA da Kwaminisanci ne suka harbe su. Daga cikin masana tarihi babban zaton shi ne cewa 'yan Kwaminisanci ne suka harbe harbin da suka kashe maza biyu na SA. Mutuwar sauran mutane 16, bisa ga binciken da aka yi daga baya, ta hanyar harsasai da aka harba daga bindigogin 'yan sanda. Godiya ga mai gwagwarmayar adawa ta Faransa Léon Schirmann, wanda ya sake kimanta fayilolin a ranar Lahadi mai zubar da jini a shekarar 1992, yanzu an san cewa harsasai masu kisa sun fito ne daga bindigogin 'yan sanda. Ba a taɓa samun shaidar cewa mazauna masu zanga-zangar sun harbe kowane makami ba.

Black tablet a cocin St. Trinitatis a Hamburg ya karanta: "The Altona Confession of 1933. A lokacin zanga-zangar National Socialist SA a ranar 17 ga Yuni 1932 akwai mutuwar da raunin. Wannan "Altona Bloody Sunday" shine lokacin da "Message and Confession na Altona Pastors in the Distress and Confusion of Public Life" ya karanta a cikin wannan cocin a ranar 11 ga Janairu 1933. A ciki fastoci 21 sun yi adawa da tasirin siyasa a kan wa'azin coci, da kuma tsarin zamantakewa na Gospels.

tat (Preußenschlagd.[1]Kwanaki uku bayan haka, a ranar 20 ga Yulin 1932, Shugaba na Reich Franz von Papen ya yi amfani da abubuwan da suka faru a Altona a matsayin hujja ga Juyin mulkin Prussian (Preußenschlag), inda aka kori gwamnatin 'yan tsiraru ta Prussian wacce ta yi murabus amma har yanzu tana aiki a matsayin mai kulawa kuma an dakatar da kundin tsarin mulkin dimokuradiyya na Free State of Prussia

Sake tantancewa na shari'a

[gyara sashe | gyara masomin]
Alamar tunawa da Agusta Lütgens, Walter Möller, Karl Wolff da Bruno Tesch a wurin da aka kashe su a bayan Kotun Gundumar Altona

Ba har zuwa 1992, bayan mai gwagwarmayar adawa Léon Schirmann ya sake kimanta fayilolin daga shari'ar da aka adana a cikin tarihin kotu a Schleswig ba, cewa an sake magance Altona Bloody Sunday a gaban Kotun Yankin Hamburg.

s.Schirmann ya gano cewa babu wani harbi daga rufin ko bene na sama, cewa ba a kama 'yan bindigar Kwaminisanci ba, kuma ba a sami makamai ba yayin binciken gida. Har ila yau, 'yan sanda ba su sami mutuwa ko rauni ba. Daga cikin wadanda suka mutu babu masu harbi; duk 16 sun kasance 'yan Altona da ba su da hannu a cikin zanga-zangar da suka mutu daga harsashin' yan sanda.

  1. Scheuermann-Peilicke, Wolfgang (14 July 2021). "Der "Altonaer Blutsonntag" 1932" [Altona Bloody Sunday 1932]. Deutsches Historisches Museum (in Jamusanci).