Jump to content

Ana Rosa Chacón

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Ana Rosa Chacón
deputy (en) Fassara

8 Mayu 1954 - 8 Mayu 1958
District: San José
Rayuwa
Haihuwa San José, 1889
ƙasa Costa Rica
Mutuwa San José, 28 ga Maris, 1985
Sana'a
Sana'a Malami, ɗan siyasa da suffragette (en) Fassara

Ana Rosa Chacón (1889 - 28 Maris 1985) malama ce ta Costa Rica, ma'aikaciyar ilimin kiwon lafiya, mai son mata kuma mai zaɓe. A shekara ta 1953, a zaɓe na farko da aka gudanar bayan da mata suka sami yanci a Costa Rica, Chacón ta zama ɗaya daga cikin mata uku na farko da aka zaɓa don yin hidima a ofishin gwamnati.

Tarihin Rayuwa

[gyara sashe | gyara masomin]

Ana Rosa Chacón González an haife shi a cikin 1889 a San José, Costa Rica . Ta halarci Colegio Superior de Señoritas, ta sami digiri a cikin ilimi da ilimin motsa jiki ta 1907. Ta yi karatu tare da aiwatar da shirye-shirye waɗanda ke da nufin haɓaka lafiyar yara ta hanyar motsin raha, gami da rawa, da haɓaka jiki. A cikin 1913, ta taimaka wajen samo shirin "La Gota de Leche" (Daga madara) tare da Ángela Acuña Braun, Marian Le Cappellain da Sara Casal, wanda ke nufin samar da madara ga yara marasa galihu da kuma ilmantar da iyayensu mata a cikin abinci mai kyau da kuma ƙarfafa shayarwa.

A cikin 1919, Chacón ya shiga yajin aikin malami wanda Acuña ya jagoranta a kan gwamnatin Shugaba Federico Tinoco Granados don cin zarafin dokar aiki, tare da Matilde Carranza, Lilia González, Carmen Lyra, Victoria Madrigal, Vitalia Madrigal, Esther De Mezerville, María Eradoster Silva, María Ortiz da Tela Ortiz . [1] Babban abin da ya shafi malamai shi ne albashin su ba ya da yawa kuma abin ya taru saboda a bauchi ne kawai ake biyan su, wanda sau da yawa ana rage musu tsada kuma ana fansa da rabin darajarsu. A yayin zanga-zangar, malamai sun kona ofishin La Información, jaridar gwamnati. [2] Yawancin waɗannan malamai iri ɗaya, sun haɗu tare a cikin 1923 a kiran 'yar Mexico Elena Arizmendi Mejia . Ta kasance tana zaune a New York, tana buga mujallar Feminismo Internacional (International Feminism), kuma ta gayyaci mata a duk faɗin duniya don ƙirƙirar ƙungiyoyin ƙungiyar International League of Iberian da matan Latin Amurka a ranar 12 ga Oktoba na waccan shekarar. Sakamakon haka, Chacón da sauransu sun kafa Liga Feminista Costarricense (LFC), ƙungiyar mata ta farko a Costa Rica, [1] wadda ta zama sakatare. [3]

A cikin 1925, La Liga sun gabatar da bukatarsu na amincewa da 'yancin siyasa da na jama'a ga mata, suna mai kira ga cewa ba tare da kariyar doka ba sun kasance masu rauni a cikin zamantakewa da tattalin arziki. A cikin 1931, ƙungiyar ta dawo gaban Majalisar Dokoki tana buƙatar a ba mata kuri'a, [4] kuma a cikin 1934, ƙungiyar ta shirya taro da Majalisa. Sun kira wani kwamiti da ke mai da hankali kan ƙwararrun ƙwararrun ƙwararru da suka haɗa da fannin shari'a, zamantakewa, ilimi, adabi da kiwon lafiya. Manufar ita ce gabatar da cikakken bayani ga majalisar don ganin yadda rayuwar mata ta shafi. Chacón na cikin kwamitin ilimi kuma ko da yake ’yan majalisar sun amince cewa matsalolin matan sun dace, amma ba su dauki mataki ba. Chacón da sauran 'yan mata sun ci gaba da matsawa 'yancinsu na yin zabe, suna ganawa da kowace majalisa ta gaba-1939, 1941, 1944, 1947 - har zuwa ƙarshe, bayan yakin basasa na Costa Rica, an ba da izinin shiga cikin 1948.

A cikin 1940, Chacón ya shiga tare da Acuña, Virginia Albertazzi, Guillermina Bello, Lidia Fernández da Esther Lina Salazar a cikin ƙirƙirar reshen Costa Rica na Pan American Round Table da Makarantar Amurka. Manufar ita ce a sami tallafin karatu ga ɗalibai masu cancanta, ƙirƙirar musayar malamai, gina ɗakunan karatu, da ba da ilimi ga ma’aikatan gida. A cikin 1943, lokacin da Shugaba Rafael Calderón Guardia ya yi ƙoƙari ya canza dokokin zaɓe don yin magudin zabe, Chacón na ɗaya daga cikin jagororin zanga-zangar kuma ya yi magana ba kawai game da sake fasalin ba amma buƙatar zaɓe. [2] A cikin juyin juya halin 1948, ta kuma halarci zanga-zangar jama'a, kuma ta shiga cikin rubuce-rubucen jarida da watsa shirye-shiryen rediyo tare da yin kira da a fahimci kimar al'umma na gudummawar mata. [3]

Chacón na ɗaya daga cikin wakilai uku na farko da suka sami kujera a majalisar dokokin Costa Rica. A cikin 1953, zaɓe na farko da aka ba wa mata damar jefa ƙuri'a, Chacón, María Teresa Obregón da Estela Quesada, kowannensu ya sami kujera. Ta yi aiki daga 8 ga Mayu 1954 zuwa 8 ga Mayu 1958. [3]

Ta mutu a ranar 21 ga Maris 1985. [5]

  1. 1 2 Solano Arias, Marta E. (January–June 2014). "A 90 años de la fundación de la Liga Feminista Costarricense: los derechos políticos" (PDF). Revista Derecho Electoral (in Spanish). San José, Costa Rica: Tribunal Supremo de Elecciones República de Costa Rica (17): 357–375. ISSN 1659-2069. Retrieved 2 August 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
  2. 1 2 Rodríguez S, Eugenia. "Participación Socio-política Femenina en Costa Rica (1890 – 1952)" (in Spanish). Universidad de Costa Rica. Retrieved 9 August 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)Rodríguez S, Eugenia. "Participación Socio-política Femenina en Costa Rica (1890 – 1952)" (in Spanish). San José, Costa Rica: Universidad de Costa Rica. Retrieved 9 August 2015.
  3. 1 2 3 "Ana Rosa Chacón". Inamu (in Spanish). Instituto Nacional de las Mujeres. Archived from the original on 5 March 2016. Retrieved 9 August 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)"Ana Rosa Chacón" Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. Inamu (in Spanish). San José, Costa Rica: Instituto Nacional de las Mujeres. Retrieved 9 August 2015.
  4. Herrera Morales, Sandra (2012). "Elaborado por la historiadora Laura María Rivera Figueroa" (PDF). Asamblea Legislativa Costa Rica (in Spanish). Departamento de Servicios Parlamentarios. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 9 August 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)
  5. Portugal, Ana María (2004). "Efemérides de marzo 2004" (PDF) (in Spanish). Cimac Noticias. p. 4. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 9 August 2015.CS1 maint: unrecognized language (link)Portugal, Ana María (2004). (PDF) (in Spanish). Mexico City, Mexico: Cimac Noticias. p. 4. Archived from the original Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 9 August 2015.