Anguish
| term (en) | |
| Bayanai | |
| Bangare na | psychological terminology (en) |

Rashin jin daɗi (daga Latin angustia "dashin jin daɗuwa") shine "mummunar rashin jin daɗi da ya haifar da wahala ta jiki ko ta hankali. " Jin baƙin ciki yawanci ana gabatar da shi ta hanyar bala'i ko abin da ke da ma'ana mai zurfi ga abin da ake tambaya. Ana iya jin damuwa a jiki ko tunani (sau da yawa ana kiranta damuwa ta motsin rai).
Anguish kuma kalma ce da ake amfani da ita a falsafar, sau da yawa a matsayin ma'anar Damuwa. Babban fasalin falsafar existentialist ne, wanda galibi ana fahimtar baƙin ciki a matsayin kwarewar kasancewa mai cikakken 'yanci a cikin duniya da ba ta da cikakkiyar damuwa (tsinkaye na rayuwa). A cikin tauhidin Søren Kierkegaard, yana nufin mutum mai cikakken 'yancin zaɓe wanda ke cikin halin tsoro na ruhaniya a fuskar' yancin su mara iyaka.
Lafiyar kwakwalwa
[gyara sashe | gyara masomin]
Damuwa ta ƙunshi na kalan tsoro, damuwa, damuwa da firgici. Waɗannan abubuwan damuwa suna haifar da rashin jituwa mai yawa, wanda hakan zai iya haifar da matsalolin lafiyar kwakwalwa. Duk da cewa ana ɗaukar damuwa a zahiri ana iya bayyana ta a matsayin abin da ya faru a zahiri, amma ana iya danganta shi da abin da ya faru a cikin tunanin mutum. An gano cewa baƙin cikin babban canji a yadda ɗalibi ke rayuwa (watau sabbin nauyin da ke kansa, kasancewa shi kaɗai, wa'adin lokaci da yawa da sauransu) ya taimaka wajen ƙaruwar yawan ɗaliban jami'a da ke fama da damuwa da baƙin ciki.
Falsafa
[gyara sashe | gyara masomin]- Kierkegaard yana kallon baƙin ciki kamar wahala. Kowane mutum yana so ya sami "gaskiya" amma yana buƙatar baƙin ciki da wahala don "yi amfani" da gaskiya. Kierkegaard ya sanya shi ta wannan hanyar a cikin 1847 da 1850. - Søren Kierkegaard, Upbuilding Discourses in Various Spirits, 1847, Hong translation, pp. 252-253
- Friedrich Nietzsche ya ga sabon nau'in baƙin ciki wanda ya fito daga lalacewar lalata duk wani halin kirki, ta haka ne ya samar da abin da ya kira "Famuran zamaninmu: babu gaskiya, duk abin da aka ba da izini".
- Jean-Paul Sartre ya ga baƙin ciki a matsayin samfurin 'yancin rayuwa na mutum, wanda zai iya bayyana kansa a duk lokacin da za a yanke shawara: don haka lokacin da kake tafiya a kan dutse, zaka iya jin baƙin ciki don sanin cewa kuna da' yancin jefa kanka zuwa ga mutuwar da ke gabatowa. Sartre ya kuma ga al'amuran rayuwar yau da kullun kamar yadda suke aiki a matsayin "banisters" game da rashin bege na rayuwa: "guardrails game da baƙin ciki": agogo na ƙararrawa... alamomi, siffofin haraji, 'yan sanda. "
Rashin jituwa da matsalar trolley
[gyara sashe | gyara masomin]Wani bincike da aka gudanar a Cibiyar Nazarin Kwakwalwa, Hankali, da Halayya ta Jami'ar Princeton ya nuna cewa kasancewar motsin rai yana shafar shawarwarin da aka yanke. Binciken ya yi amfani da na'urar daukar hoton maganadisu mai aiki don auna raƙuman kwakwalwa na wani mutum lokacin da aka sanya shi cikin mawuyacin hali. A wannan zaman, an gabatar wa mai binciken da yanayin da dole ne ta yanke hukunci kan makomar mutum biyar idan aka kwatanta da mutum ɗaya ta hanyar juya maɓallin, sannan ta yanke hukunci kan makomar mutum biyar idan aka kwatanta da mutum ɗaya ta hanyar yin aikin zahiri na yanke hukuncin kisa ga wani mutum. Sakamakon fMRI ya bayyana cewa yanke shawara kan mutuwa ta hanyar juyawa ya fi sauƙi fiye da yanke shawara kan tura mutum zuwa ga mutuwa. An yi hasashen cewa mai binciken yana fuskantar motsin rai na damuwa lokacin da yake fuskantar yiwuwar yanke hukunci kan wani mutum a nan gaba, don haka kwakwalwa tana tilasta "toshewar motsin rai" don ƙarfafa dakatar da wannan ɗabi'a.
Waƙoƙi
[gyara sashe | gyara masomin]Kiɗa yana da wata hanya ta musamman ta haifar da motsin rai a cikin masu sauraron sa. Jin waƙar, symphony, ko sonnet cike da baƙin ciki, mutum na iya fara yin tunani game da rayuwarsu da abubuwan da suka dace da bayanin kula, don haka kawo abubuwan da aka danne fiye da rashin sani ga tunaninmu.
Dubi kuma
[gyara sashe | gyara masomin]- Rashin soyayya mai duhu
- Guernica
- Ƙayyadadden ƙwarewa
- Marsyas
- Muryar
- Jinƙai
- Ciwon tunani