Anneli Jäätteenmäki
1 ga Yuli, 2014 - 1 ga Yuli, 2019 District: Finland (en) Election: 2014 European Parliament election (en)
14 ga Yuli, 2009 - 30 ga Yuni, 2014 District: Finland (en) Election: 2009 European Parliament election (en)
20 ga Yuli, 2004 - 13 ga Yuli, 2009 District: Finland (en) Election: 2004 European Parliament election (en)
25 Nuwamba, 2003 - 4 Oktoba 2004
17 ga Afirilu, 2003 - 24 ga Yuni, 2003 ← Paavo Lipponen (mul)
25 ga Maris, 2003 - 16 ga Afirilu, 2003 ← Riitta Uosukainen (mul)
19 ga Maris, 2003 - 20 ga Yuli, 2004 - Terhi Peltokorpi (mul) District: Helsinki (en)
2002 - 2003 ← Esko Aho (mul)
22 ga Janairu, 1996 - 27 Mayu 2003
1 Mayu 1994 - 13 ga Afirilu, 1995 ← Hannele Pokka (mul)
21 ga Maris, 1987 - 18 ga Maris, 2003 District: Vaasa (en) | |||||||||||||||||||||||
| Rayuwa | |||||||||||||||||||||||
| Cikakken suna | Anneli Tuulikki Jäätteenmäki | ||||||||||||||||||||||
| Haihuwa |
Lapua (mul) | ||||||||||||||||||||||
| ƙasa | Finland | ||||||||||||||||||||||
| Harshen uwa |
Finnish (en) | ||||||||||||||||||||||
| Ƴan uwa | |||||||||||||||||||||||
| Abokiyar zama |
Jorma Melleri (en) | ||||||||||||||||||||||
| Karatu | |||||||||||||||||||||||
| Makaranta |
University of Helsinki (en) | ||||||||||||||||||||||
| Matakin karatu |
Bachelor of Laws (mul) varatuomari (en) | ||||||||||||||||||||||
| Harsuna |
Finnish (en) | ||||||||||||||||||||||
| Sana'a | |||||||||||||||||||||||
| Sana'a | ɗan siyasa da lauya | ||||||||||||||||||||||
| Wurin aiki | Strasbourg, Brussels da Helsinki | ||||||||||||||||||||||
| Kyaututtuka |
gani
| ||||||||||||||||||||||
| Mamba |
Parliamentary Assembly of the Council of Europe (en) | ||||||||||||||||||||||
| Imani | |||||||||||||||||||||||
| Jam'iyar siyasa |
Centre Party (en) | ||||||||||||||||||||||
| IMDb | nm2505286 | ||||||||||||||||||||||
| annelijaatteenmaki.net | |||||||||||||||||||||||
Anneli Tuulikki Jäätteenmäki (an haife ta a ranar 11 ga watan Fabrairun shekara ta 1955) 'yar siyasar Finland ce wacce ita ce mace ta farko kuma Firayim Minista ta 39 ta Finland daga 17 ga Afrilu 2003 zuwa 24 ga Yuni 2003. [1] Daga 2004 har zuwa 2019, ta yi aiki a matsayin memba na Majalisar Tarayyar Turai (MEP) daga Finland .
Tarihi da aiki
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Jäätteenmäki a wani karamin gona a cikin gandun daji na Kudancin Ostrobothnia a Finland. Ɗan'uwanta ya karɓi gonar, don haka 'ya'ya mata na iyalin suka je makaranta. Jäätteenmäki ya zama memba na Jam'iyyar Cibiyar kuma yana aiki a siyasar dalibai. Ta sami digiri na biyu a fannin shari'a a shekarar 1980 kuma ta yi aiki a matsayin lauya ga ƙungiyar 'yan majalisa ta jam'iyyar daga 1981 har zuwa 1987, lokacin da aka zabe ta a Majalisar dokokin Finland (Eduskunta) . Jäätteenmäki ta kasance Ministan Shari'a daga 1994 zuwa 1995, [2] sannan jam'iyyarta ta zama wani ɓangare na 'yan adawa. An zabe ta a matsayin shugabar jam'iyyar Center Party of Finland daga 18 ga Yuni 2000 zuwa 5 ga Oktoba 2003, kodayake shekarar farko ta kasance a matsayin mukaddashin jagora a lokacin hutun hutu na Esko Aho don yin lacca a Jami'ar Harvard.
Firayim Minista
[gyara sashe | gyara masomin]Bayan shekaru takwas a cikin adawa, ta jagoranci Jam'iyyar Tsakiya ta Finland zuwa ga ɗan nasara a kan tsohuwar jam'iyyar, Jam'iyyar Social Democratic Party of Finland, a Zaben majalisar dokoki na 2003. A cewar sabon kundin tsarin mulki, wanda ke aiki a karo na farko bayan wannan zaben, an ba ta damar farko ta kafa sabuwar majalisar ministoci. Bayan nasarar tattaunawar hadin gwiwa tare da Social Democrats da Swedish People's Party, ta zo ta jagoranci majalisar hadin gwiwa wanda ya ci gaba da bin layin wanda ya riga shi, majalisar Paavo Lipponen ta biyu, amma ya gabatar da sabbin matakai don motsa tattalin arziki, gami da rage haraji.
A lokacin da ta takaitaccen aiki, Finland ita ce kadai kasar a duniya da ke da mata a matsayin Firayim Minista da shugaban kasa, halin da ake ciki wanda aka nuna shi da gaskiyar cewa rabin majalisar ministocinta mata ne; amma a lokaci guda akwai wata ƙasa, New Zealand, wacce shugabar jihar Sarauniya Elizabeth II (a ofis 1952-2022), wakilin New Zealand Janar Silvia Cartwright (a ofis 2001-6), Firayim Ministan Helen Clark (a ofis 1999-2008) da Babban Alkalin Elias (a ofis) duk mata ne. (Anneli Jäätteenmäki ta ɗan gajeren lokaci a matsayin Firayim Minista na Finland, duk da haka, ba mafi ƙanƙanta a tarihin Finland ba. Baya ga ma'aikatun masu kulawa da Firayim Ministocin wucin gadi da aka nada saboda mutuwar ko cutar wanda ya riga shi, Juho Heikki Vennola ya jagoranci majalisar ministoci wanda ya kasance fiye da wata ɗaya Fabrairu-Maris 1931, dangane da buƙatun adawa da dimokuradiyya na Lapua Movement don tasiri a zaben shugaban kasa.)
Yin murabus
[gyara sashe | gyara masomin]Anneli Jäätteenmäki ta yi murabus a ranar 18 ga Yuni 2003, a karkashin matsin lamba sakamakon zargin cewa ta yi wa majalisar da jama'a karya game da yadda ta sami takardun sirri na Ma'aikatar Harkokin Waje wanda ta yi amfani da shi don dalilai na siyasa a lokacin yakin neman zabe. Takardun sun ƙunshi bayanan diflomasiyya daga taron da aka yi tsakanin Shugaban Amurka George W. Bush da Firayim Ministan Finland Paavo Lipponen game da matsayin Finland game da Yaƙin Iraki na Amurka. Jäätteenmäki ta yi amfani da bayanin don ba da shawarar cewa abokin hamayyarta, shugaban jam'iyyar Social Democrat Paavo Lipponen, a asirce ya ba da goyon bayan Finland ga hadin gwiwar da Amurka ke jagoranta, babban keta manufofin hukuma na tsaka-tsaki a siyasar kasashen waje ta Finland, kuma ta haka ne ya haɗa Finland da abin da yawancin Finns suka ɗauka yaƙin kai farmaki ba bisa ka'ida ba. Jäätteenmäki ya karya hadin kan gargajiya da shiru a bayan manufofin tsaro na Finland. Yayin da zaben ya kasance kusa, 'yan jam'iyyar Social Democrats da aka ci nasara sun sami dalilai na zargin cewa dabarar kamfen din da ba ta al'ada ba ta da mahimmanci wajen tantance sakamakon, wanda ya lalata dangantakar da ke tsakanin manyan abokan haɗin gwiwa guda biyu.
Bayan an buga takardun da aka ɓoye a cikin jaridu da yawa a watan Maris, 'yan sanda sun kaddamar da bincike na aikata laifuka bisa ga Dokar Asirin Ofishin. A ranar 11 ga watan Yuni Firayim Minista Jäätteenmäki ta ji a matsayin shaida daga 'yan sanda, wanda ya haifar da karuwar matsin lamba a kanta don bayyana kanta a kan rawar da ta taka a cikin ɓoyewar. A wannan makon, an ba da minti na zargi na taron shugabannin jam'iyyar tsakiya ga manema labarai, kamar yadda daga baya ya bayyana, ta hanyar mataimakin shugaban jam'iyyar ta tsakiya na biyu Hannu Takkula. A ranar 16 ga watan Yuni ya bayyana cewa mataimakin shugaban kasa, Martti Manninen, wanda ke da alaƙa da Jam'iyyar Tsakiya, ya ɓoye takardun ma'aikatar harkokin waje. A ranar 18 ga Yuni Jäätteenmäki ta ba da "cikakken bayani" ga Majalisar kuma ta nemi gafara ga Shugaban kasa, tana mai cewa an aika mata takardun ba tare da ta nemi su ba, kuma ba ta san sirrin su ba. Majalisar ba ta gamsu da labarinta ba, kuma da zarar Manninen (a wannan rana) ya yi iƙirarin a fili cewa Jäätteenmäki ya nemi bayanin musamman da karfi, kuma zai iya tabbatar da shi, abokan haɗin gwiwa sun bayyana a fili cewa ba su da amincewa da shugabancinta. Ta yi murabus a wannan maraice, tana mai nuna rashin amincewar siyasa, kuma ba tare da yarda da wani laifi ba.
Sakamakon haka, ta sanar a ranar 24 ga Yuni cewa za ta yi murabus a matsayin shugaban jam'iyyar Center Party. An zabi Matti Vanhanen a matsayin sabon shugaban jam'iyya a ranar 5 ga Oktoba, kuma ya gaji ta a matsayin Firayim Minista.
Binciken 'yan sanda game da ɓoyewar ya kammala, a ranar 19 ga Disamba 2003, cewa ya kamata a gurfanar da Jäätteenmäki saboda taimakawa ko ƙarfafa Manninen wajen bayyana asirin jihar a kan karya doka. Koyaya, a ranar 19 ga Maris 2004, Kotun Gundumar Helsinki ta wanke Jäätteenmäki a kan dukkan laifuka.
memba na Majalisar Tarayyar Turai
[gyara sashe | gyara masomin]Jäätteenmäki ya yi aiki a matsayin memba na Majalisar Dattijai na Jam'iyyar Tsakiya a Majalisar Tarayyar Turai . A cikin zaben Majalisar Tarayyar Turai na shekara ta 2004, ta sami kuri'u sama da 140,000, mafi girman adadin mutum kuma kusan kashi 8% na duk kuri'un da aka jefa.
A watan Afrilu na shekara ta 2006, Jäätteenmäki ta sanar da kafofin watsa labarai na Finland cewa za ta dauki wani lokaci daga aikinta na majalisa saboda ciwon nono, amma ta koma siyasa bayan nasarar da ta samu. Duk da tayin komawa siyasar kasar Finland, ta ki zama dan takara a zaben majalisar dokokin Finland a shekarar 2007. An sake zabar ta a Majalisar Tarayyar Turai a zaben Majalisar Tarayyaa na 2009 tare da mafi girman adadin kuri'u a Finland bayan Timo Soini . [3]
An sake zabar ta a Majalisar Tarayyar Turai a karo na uku kuma na karshe a shekarar 2014.
Ofisoshin
[gyara sashe | gyara masomin]- Ma'aikatar Jäätteenmäki
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Ministerikortisto". Valtioneuvosto. Archived from the original on 3 May 2009.
- ↑ "Ministerikortisto". Valtioneuvosto. Archived from the original on 3 May 2009.
- ↑ "Ministerikortisto". Valtioneuvosto. Archived from the original on 3 May 2009.