Asibitin Koyarwa na Komfo Anokye
|
| |
| Bayanai | |
| Iri |
Ɗakin karatu ko kuma bincike, asibiti da teaching hospital (en) |
| Ƙasa | Ghana |
| Mulki | |
| Mamallaki | gwamnati |
| Tarihi | |
| Ƙirƙira | 1954 |
| kathhsp.org | |
Asibitin koyarwa na Komfo Anokye (KATH), wanda aka fi sani da GEE bayan sunan 'yan kwangilar Messrs. GEE Walter & Slater [1] a Kumasi, yankin Ashanti, Ghana, shine asibiti na biyu mafi girma a Ghana, [2] kuma babbar jami'a ta kiwon lafiya a yankin Ashanti . [3] [4]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Asibitin koyarwa na Komfo Anokye shine babban asibitin turawa ga Ashanti, Brong Ahafo da yankunan Arewa Ghana.[5] Har zuwa wannan lokacin Asibitin Yankin Tamale an inganta shi zuwa asibitin Koyarwa don haka kula da turawa daga yankunan Arewa, Upper East da Upper West don haka sauƙaƙe matsin lamba a kansa.[6][7]
An gina asibitin a shekara ta 1954,[2][8][9] a matsayin Asibitin Tsakiya na Kumasi.[10][11][12] Daga baya aka sanya masa suna Asibitin Komfo Anokye bayan Okomfo Anokyi, wani sanannen firist na Ashanti.[13] An ce Anokye ya sanya takobi mai motsi a tsakiyar daular Ashanti.[14] Mutane da yawa sun yi ƙoƙari kuma sun kasa cire takobi. A shekara ta 1996, an gina Okomfo Anokye Sword Site a kusa da takobi a filin asibitin.[15]
Asibitin ya zama asibitin koyarwa a 1975 [9] wanda ke da alaƙa da makarantar likita ta Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Kwame Nkrumah. [11][16] Har ila yau, asibitin ya sami izini don horo na digiri na biyu daga Kwalejin Likitocin Yammacin Afirka a cikin tiyata, obstetrics da gynaecology, otorhinolaryingology, ophthalmology da radiology.[17] Asibitin a halin yanzu yana da kusan gadaje 1000, daga farkon 500 lokacin da aka fara gina shi.[13]
Ginin da aka kara a asibitin Komfo Anokye shine Cibiyar Hadari da Gaggawa ta Kasa.
A watan Oktoba na shekara ta 2019, an yi aikin tiyata na farko a zuciya a asibiti ba tare da yin yanka ba. [18][19]
A watan Nuwamba na shekara ta 2019, asibitin ya sami kyaututtuka hudu a 2019 Ghana Procurement and Supply Chain Awards . Kyaututtuka sun kasance don Kyautattun Kasuwanci da Sadarwar Sayarwa (ƙungiya ta azurfa), Kasuwancin Jama'a da Kasuwancin Kasuwanci (ƙungiyar azurfa) Ƙungiyar Sadarwar Kasuwanci ta Shekara (ƙungiyoyin Bronze). [20]
A watan Maris na shekara ta 2022, asibitin ya karbi gudummawar gadaje 100 daga Ghana Oil Company Limited (GOIL) don inganta damar samun gadaje ta marasa lafiya.[21][22][23][24]
Daraktan gudanarwa
[gyara sashe | gyara masomin]Asibitin yana da daraktocin asibiti da wadanda ba na asibiti ba.


Daraktan asibiti sun hada da:
- Anaesthesia da Cibiyar Kula da Kulawa ta Ƙari (ICU)
- Lafiyar Yara
- Lafiyar baki
- Idanu, Kunnuwa, Kunnuwar da Makogwaro
- Binciken ganewar asali
- Magunguna
- Magungunan haihuwa da ilimin mata
- Kimiyyar cutar kanjamau
- Magungunan Iyali
- Aikin tiyata
- Sashen Hadari da Gaggawa
- Gidan magani
- Magungunan jiki
- Gidan gwaje-gwaje[25]
Daraktan da ba na asibiti ba sun hada da:
- Ayyukan Gida
- Tsaro
- Gudanar da Sadarwar Sayarwa
- Ayyukan fasaha
Cibiyar Hadari da Gaggawa ta Kasa
[gyara sashe | gyara masomin]Gine-gine na Cibiyar Hadari da Gaggawa ta Kasa sun fara ne a shekara ta 2004 kuma an kammala su a shekara ta 2008. Dukkanin aikin an gudanar da shi ne ta hanyar Hospital Engineering GmbH da GerTech GmbH daga Jamus. An yi aikin ne a matsayin aikin Turn-Key, gami da tsarawa, tsarawa, ci gaban aikin, ayyukan gini da aiwatarwa gami da samarwa da shigar da kayan aikin likita da fasaha.
Akwai sassan da ke biyowa:

- Yin wanki
- Cibiyoyin Kasuwanci
- Mutuwa
- Shagon Gishiri na Likita
- Bankin Jini
- Ayyukan Mai ba da jini
- Haematology
- Ilimin halittu
- Biochemistry
- Ilimin kwayar cuta
- Gidajen kallo
- Yankin tashin hankali
- Gidan magani
- Bayin Taimako na Farko
- Radiology
- ICU
- Wards
- CSSD
- Ma'aikatar Gidan Wasanni
- Rukunin Ƙonewa
- Gudanarwa
Wani takamaiman fasalin Cibiyar Hadari da Gaggawa ta Kasa shine cibiyar zamani don Magungunan Magunguna.
Labarin jariri da ya ɓace
[gyara sashe | gyara masomin]A ranar 5 ga Fabrairu, 2014 an kwantar da Suwaiba Abdul Mumin a asibiti don haihuwar jaririnta. An sanar da ita cewa jaririn ya mutu kuma lokacin da ta nemi ganin gawar, an gaya mata cewa ba za a iya samun shi ba.[26] Jikin wasu yara hudu da asibitin ya bayyana sun mutu a wannan rana suma sun ɓace.[27] "Rashin jarirai" da ake zargi ya zama babban labari tare da wasu suna ba da shawarar Kasuwancin sayar da jarirai ba bisa ka'ida ba ta hanyar masu juna biyu da hukumomin asibiti. An tuhumi mutane bakwai amma an ba su beli a ranar 27 ga Fabrairu, 2014. Ministan Lafiya Sherry Ayitey ya sanya likita da mai juna biyu, da kuma babban jami'in asibitin, a kan hutu mara iyaka.[26][27][28][29] Ta ci gaba da ba da shawarar diyya ta Ghc 50,000 wanda Suweiba da iyalinta suka ƙi wanda har yanzu suna riƙe da cewa jaririn yana da rai.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Komfo Anokye Teaching Hospital-About Us". Komfo Anokye Teaching Hospital online. Retrieved 31 January 2024.
- ↑ 2.0 2.1 Govindaraj, Ramesh; A.A.D. Obuobi; N.K.A. Enyimayew; P. Antwi; S. Ofosu-Amaah (August 1996). "Hospital Autonomy (GEE) in Ghana: The Experience of Korle Bu and Komfo Anokye Teaching Hospitals" (PDF). Data for Decision Making Project. School of Public Health, University of Ghana and Harvard School of Public Health. Retrieved 12 March 2007.
- ↑ Ashiagbor, George; Ofori-Asenso, Richard; Forkuo, Eric K.; Agyei-Frimpong, Seth (September 2020). "Measures of geographic accessibility to health care in the Ashanti Region of Ghana". Scientific African. 9. Bibcode:2020SciAf...900453A. doi:10.1016/j.sciaf.2020.e00453.
- ↑ "Komfo Ankye Teaching Hospital".
- ↑ Agbenorku, Pius; Donwi, Isaac K.; Kuadzi, Pawson; Saunderson, Paul (2012). "Buruli Ulcer: Treatment Challenges at Three Centres in Ghana". Journal of Tropical Medicine. 2012. doi:10.1155/2012/371915. PMC 3517849. PMID 23251191.
- ↑ "Tamale Teaching Hospital leads in endoscopy services". Ghana News Agency. 27 February 2013. Retrieved 3 March 2014.
- ↑ "Doctors, nurses and babies suffocate from excessive heat at Tamale Teaching Hospital". MyJoyonline. Retrieved 3 March 2014.
- ↑ "Komfo Anokye Teaching Hospital". Ministry Of Health (in Turanci). Retrieved 2024-09-21.
- ↑ 9.0 9.1 "Our History". Komfo Anokye Teaching Hospital (in Turanci). Retrieved 2024-09-21.
- ↑ "Our History".
- ↑ 11.0 11.1 "INORMUS". www.inormus.ca. Archived from the original on 2025-07-31. Retrieved 2024-09-21.
- ↑ afrisearch (2020-11-14). "Why The komfo Anokye Teaching Hospital is Called "Gee"". African Research Consult (in Turanci). Retrieved 2024-09-21.
- ↑ 13.0 13.1 "Komfo Anokye Teaching Hospital-About Us". Komfo Anokye Teaching Hospital online. Archived from the original on 19 July 2013. Retrieved 13 August 2013.
- ↑ "Visit Ghana - Komfo Anokye Sword Site". Archived from the original on 2025-02-08. Retrieved 2025-10-29.
- ↑ "The Sword That Can't Be Moved – Africa Dispatch". nyujournalismprojects. Retrieved 2021-01-18.
- ↑ "College of Health Sciences:Faculty of Medicine". Official Website. Kwame Nkrumah University of Science and Technology. Archived from the original on 12 August 2007. Retrieved 12 March 2007.
- ↑ "List of Accredited Institutions for Training". Official Website. West African College of Surgeons. Archived from the original on 22 May 2007. Retrieved 12 March 2007.
- ↑ "KATH Makes History As Ghanaian Doctors Perform Heart Surgery Without A Cut". Modern Ghana (in Turanci). Retrieved 2019-11-16.
- ↑ "KATH completes first successful open-heart surgery - MyJoyOnline". www.myjoyonline.com (in Turanci). 2015-11-21. Retrieved 2024-09-21.
- ↑ "KATH wins four procurement awards". Graphic Online (in Turanci). 2019-11-06. Retrieved 2019-11-07.
- ↑ "GOIL donates 100 beds to KATH". Graphic Online (in Turanci). 7 March 2022. Retrieved 2022-03-08.
- ↑ GNA (2022-03-05). "GOIL donates 100 hospital beds to KATH". Ghana News Agency (in Turanci). Retrieved 2024-09-21.
- ↑ "GOIL donates 100 beds to Komfo Anokye Teaching Hospital - MyJoyOnline". www.myjoyonline.com (in Turanci). 2022-03-06. Retrieved 2024-09-21.
- ↑ "GOIL HANDS OVER ONE THOUSAND BEDS TO MINISTRY OF HEALTH". GOIL PLC (in Turanci). Retrieved 2024-09-21.
- ↑ "KATH laboratory workers still agitated over refusal to reassign 2 medical specialists". Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana (in Turanci). 2021-05-18. Retrieved 2021-05-18.
- ↑ 26.0 26.1 Yushaw, Ismail (19 February 2014). "The Truth concerning the stolen Baby at KATH". Retrieved 3 March 2014.
- ↑ 27.0 27.1 "Ghana hospital given 14 days to find 'missing babies'". BBC News. 28 February 2014. Retrieved 3 March 2014.
- ↑ "Gma Must Stop The Blackmail - Felix Kwakye Ofosu". wn.com. Retrieved 3 March 2014.
- ↑ "KATH CEO asked to proceed on leave". Ghana News Agency. Tv3 News. March 26, 2014. Archived from the original on 26 March 2014. Retrieved 20 March 2015.