Aure na yara a Turkiyya
|
aspect in a geographic region (en) | |
| Bayanai | |
| Ƙaramin ɓangare na |
child marriage (en) |
| Fuskar |
child marriage (en) |
| Ƙasa | Turkiyya |

Kodayake ba bisa ka'ida ba, auren yara a Turkiyya ya kasance mai yawa, musamman tsakanin iyalai marasa ilimi. Batun siyasa ne mai rikitarwa, kuma batun jayayya ne tsakanin bangarorin masu sassaucin ra'ayi da masu ra'ayin mazan jiya na al'umma.
Yaduwa da rarraba
[gyara sashe | gyara masomin]Kashi ɗaya bisa uku na duk auren da aka yi a Turkiyya auren yara ne kuma kashi ɗaya bisa uku daga cikin mata suna yin aure a ƙarƙashin shekaru 18. [1] [2][3] Tsakanin 2002 da 2014, yara 504,957 sun yi aure a hukumance suna da shekaru 16 da 17. [4] Tsakanin 2010 da 2013, wannan adadi na hukuma ya kasance 134,629. Aure na yara yana shafar 'yan mata sosai, kusan sau 20 fiye da yara maza; kusan 129,000 daga cikin wadanda ke cikin auren yara mata ne, yayin da 6,000 ne kawai.[5] Aure na yara da ke tattare da 'yan mata galibi sun haɗa da' yan mata da suka fi yara ƙanƙanta a cikin auren yara.[6]
A cikin 2012, kusan iyalai 20,000 sun shigar da takardar neman izinin auren 'ya'yansu mata da ba su kai shekara 16 ba.[1] Tsakanin 2010 da 2013, an sami karuwar kashi 94% a cikin yawan iyalai da ke neman izini don samun 'ya'yansu mata marasa shekaru (ƙananan shekara 15) aure.[2] A cewar rahoton Jami'ar Hacettepe na 2013 da gwamnatin Turkiyya ta goyi bayan, kashi 7.1% na dukkan 'yan mata masu shekaru 15-19 sun yi aure.[7] Kashi 26% na mata tsakanin shekaru 15 zuwa 49 sun ba da rahoton cewa sun yi aure tun suna yara.[8] An kiyasta ainihin adadin auren yara sun fi na hukuma kamar yadda yawancin auren yara ke faruwa a matsayin auren addini ba bisa ka'ida ba, ba tare da izinin jihar ba.[9] Wannan adadi ya ragu daga 15.2% a shekarar 1998.[6]
Ana yin auren yara a kowane yanki na Turkiyya. Koyaya, larduna inda rabo ya fi girma suna mai da hankali ne a Gabas da Tsakiyar Anatolia.[10] Dangane da binciken Jami'ar Gaziantep, yawan auren yara a garin Şanlıurfa yana kusa da 60%, yayin da a İzIzmir wanda aka sani da cosmopolitanism, yana kusa da 16-17% .[2][2] CibCibiyar Kididdiga ta Turkiyya masu zuwa suna da mafi girman adadin auren yara a cikin 2013 (duk tsakanin 35% da 42%): YozYozgat, NiğNiğde, KilBitlis" id="mwUMuş="mw:WikiLink" title="Kilis Province">Kilis, SiiSiirt, VanVan, KarKars ArdArdahan[1][10]
Sakamakon
[gyara sashe | gyara masomin]Ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]Dangane da binciken Jami'ar Gaziantep na 2013, kashi 82% na amarya a Turkiyya ba su da ilimi.[3] Rahotanni na hukuma sun nuna cewa 'yan mata 675 da suka shiga makarantun firamare sun fice a cikin shekara ta 2009 saboda aure ko riƙo, sabanin yara maza 18.[6] 97.4% na daliban da suka dakatar da ayyukansu na ilimi saboda auren yara mata ne.[3][9]
Lafiya da cin zarafin jima'i
[gyara sashe | gyara masomin]Tsakanin 2012 da 2014, an gabatar da shari'o'i 90,483 a Turkiyya game da fyade, cin zarafin jima'i ko cin zarafin 'yan mata marasa shekaru. An bayar da rahoton cewa 'yan mata 17,000 sun ɓace tsakanin 2011 da 2014.[4] Babban dalilin mutuwar 'yan mata masu shekaru 15-19 a Turkiyya shine haihuwa da matsalolin ciki.[9] Dangane da binciken Hacettepe na 2013 da gwamnatin Turkiyya ta goyi bayan, na mata masu shekaru 20-49, 9.5% da aka ruwaito sun fara haihuwa kafin shekaru 18 da 0.8% sun haihu kafin shekaru 15.[7] A cikin watanni shida na farko na shekara ta 2011, yara 300 sun haifi a asibitoci a lardunan Diyarbakır da Şanlurfa kadai.[11]
Tsarin shari'a
[gyara sashe | gyara masomin]An haramta auren yara a Turkiyya kuma ana hukunta shi da ɗaurin kurkuku ga mutumin da ya auri yarinya mara shekaru da kuma na uku waɗanda suka shirya auren.[12] Koyaya, akwai bambanci a cikin tsarin doka game da auren yara: mafi ƙarancin shekaru don auren 'yan mata shine 15 bisa ga Dokar Shari'ar Turkiyya, 17 (don maza da mata) bisa ga Dokar Jama'ar Turkiya da 18 bisa ga Dokar Kare Yara. Har [13] yau, Dokar Jama'a ta Turkiyya ta ci gaba da mafi ƙarancin shekaru 15 ga 'yan mata har zuwa canji a shekara ta 2002.[6]
A cewar masu gwagwarmaya, tsarin doka ba shine iyakancewa a cikin gwagwarmayar da ake yi da auren yara ba.[14]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 "Üç kadından biri 18 yaşından önce evleniyor". Cumhuriyet. 10 December 2013. Archived from the original on 28 January 2020. Retrieved 22 February 2016. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "cumhgaun" defined multiple times with different content - ↑ 2.0 2.1 2.2 "New focus on child brides in Turkey". Al-Monitor. 9 January 2014. Archived from the original on 31 October 2019. Retrieved 22 February 2016. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "monitor" defined multiple times with different content - ↑ 3.0 3.1 "One in Three a Child Marriage in Turkey". NSNBC. Archived from the original on 12 September 2019. Retrieved 22 February 2016. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "nsnbc" defined multiple times with different content - ↑ 4.0 4.1 "Yarım milyon resmi çocuk gelin". Hürriyet. 8 March 2014. Archived from the original on 28 September 2016. Retrieved 22 February 2016. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "huryrm" defined multiple times with different content - ↑ "18 yaşını doldurmadan evlenen kız çocuğu sayısı son 3 yılda 130 bin oldu". T24. Archived from the original on 28 January 2020. Retrieved 22 February 2016.
- ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 "ERKEN YAŞTA EVLİLİKLER HAKKINDA İNCELEME YAPILMASINA DAİR RAPOR" (PDF). Grand National Assembly of Turkey. Archived (PDF) from the original on 11 July 2017. Retrieved 22 February 2016. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "tbmm" defined multiple times with different content - ↑ 7.0 7.1 "Nüfus ve Sağlık Araştırması 2013" (PDF). Hacettepe University. Archived from the original (PDF) on 9 May 2018. Retrieved 22 February 2016. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "hacettepe" defined multiple times with different content - ↑ "Kadınların yüzde 26'sı çocuk yaşta gelin oldu". T24. Archived from the original on 28 January 2020. Retrieved 22 February 2016.
- ↑ 9.0 9.1 9.2 "Child marriages make up one third in Turkey". Hürriyet. 8 December 2015. Archived from the original on 3 October 2017. Retrieved 22 February 2016. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "hureng1" defined multiple times with different content - ↑ 10.0 10.1 "Çocuk gelinlerin en çok olduğu iller hangileri?". T24. Archived from the original on 28 January 2020. Retrieved 22 February 2016.
- ↑ "Altı ayda 300 çocuk gelin doğum yaptı". Hürriyet. 15 January 2014. Archived from the original on 24 September 2016. Retrieved 22 February 2016.
- ↑ "ERKEN YAŞTA EVLİLİKLER HAKKINDA İNCELEME YAPILMASINA DAİR RAPOR" (PDF). Grand National Assembly of Turkey. Archived (PDF) from the original on 11 July 2017. Retrieved 22 February 2016.
- ↑ Çakmak, Diren. "TÜRKİYE'DE ÇOCUK GELİNLER". Umut Association. Archived from the original on 28 January 2020. Retrieved 22 February 2016.
- ↑ "SOSYAL MEYDAN: Çocuk yaşta evlilik". BBC Turkish. Archived from the original on 29 August 2018. Retrieved 22 February 2016.