Ayo Adebanjo
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa |
Ijebu Igbo (en) |
| ƙasa | Najeriya |
| Mutuwa | 14 ga Faburairu, 2025 |
| Sana'a | |
| Sana'a |
nationalists (en) |
Ayo Adebanjo (10 Afrilu 1928 - 14 Fabrairu 2025) lauyan Najeriya ne, mai kishin ƙasa kuma wanda ya kafa kungiyar Afenifere. [1]
Rayuwar farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Adebanjo ne a garin Ijebu Ogbu Oke, yanzu haka a ƙaramar hukumar Odogbolu a jihar Ogun, a Najeriya ƙarƙashin 'yan mulkin mallaka na Birtaniya ɗa ne ga Cif Joel Adedairo Adebanjo da Salawatu Anomo Adebanjo. Ya fara karatunsa ne a makarantar firamare ta Saint Saviors, Elegbaata a Legas, tsakanin shekarun 1934 zuwa 1935. Daga shekarun 1937 zuwa 1941, ya yi makaranta a Holy Trinity School, Ebute Ero, sannan ya wuce makarantar Cathedral da ke Legas har zuwa shekara ta 1943. Aikinsa na farko ya haɗa da aikin jarida da kuma takaitaccen aiki a ma'aikatar lafiya, inda aka kore shi saboda shiga zanga-zangar neman 'yancin kai. [2]
Ya yi rajista a Majalisar Ilimin Shari'a kuma an kira shi Bar Ingilishi a Lincoln's Inn a shekarar 1961. [2] Daga nan ya dawo Najeriya ya shiga zauren Cif Obafemi Awolowo. [3] [1]
Aikin siyasa
[gyara sashe | gyara masomin]Adebanjo ya kasance memba na kungiyar Action Group (Egbe Afenifere) da aka kafa a shekarar 1951 a Ibadan, gabanin zaben Yanki. An sake kirkiro Afenifere a shekarar 1989. Kungiyar ta fito ne daga gadon kungiyar Action Group, jam’iyyar siyasa da Awolowo ya kafa a shekarar 1951, kuma ta zama babban mai bayar da shawara ga akidar ci gaba. moriya da gyare-gyaren Dimokuraɗiyya. [4]
A matsayinsa na shugaban Afenifere, Adebanjo ya yi fafutukar ganin an sake fasalin Najeriya a matsayin ƙasa ta tarayya, yana mai cewa tsarin mulki na tsakiya ya ƙara ta’azzara rikicin ƙabilanci da rashin daidaiton tattalin arziki. [5] [6] Zamansa ya ga ɓangaranci na cikin gida, ciki har da rikicin 2025 inda wani ɓangaren Afenifere mai hamayya ya ayyana tsige shi a matsayin shugaba. [7]
Afenifere a ƙarƙashin Adebanjo sun yi adawa da mulkin soja, sun goyi bayan National Democratic Coalition (NADECO) a lokacin gwagwarmayar tabbatar da dimokuraɗiyya a Najeriya, [8] kuma ta amince da Peter Obi na Jam'iyyar Labour a zaɓen shugaban Najeriya na 2023. [9]
Rayuwa ta sirri da mutuwa
[gyara sashe | gyara masomin]Adebanjo ya auri Cif Christy Ayo-Adebanjo sama da shekaru 60, kuma ya haifi ‘ya’ya, jikoki, da jikoki. [10] Ya rasu a gidansa da ke Lekki, Legas a ranar 14 ga watan Fabrairu, 2025, yana da shekaru 96. [11]
Duba kuma
[gyara sashe | gyara masomin]Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 "Adebanjo Set To Reveal Secrets Behind Life Of Travails, Triumphs – Independent Newspaper Nigeria" (in Turanci). 25 March 2018. Retrieved 14 February 2025. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":0" defined multiple times with different content - ↑ 2.0 2.1 "Reminiscences with Chief Ayo Adebanjo - Daily Trust". dailytrust.com (in Turanci). 29 October 2017. Retrieved 14 February 2025. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":1" defined multiple times with different content - ↑ Nation, The (5 April 2018). "Ayo Adebanjo at 90". The Nation Newspaper (in Turanci). Retrieved 14 February 2025.
- ↑ Abati, Reuben (10 April 2018). "Ayo Adebanjo: The man and his politics". TheCable (in Turanci). Retrieved 14 February 2025.
- ↑ "We are federalists; not separatists – Chief Adebanjo - Daily Trust". dailytrust.com (in Turanci). 12 December 2021. Retrieved 14 February 2025.
- ↑ Oyewale, Wale (17 April 2020). "Nigeria must return to true federalism — Adebanjo". Punch Newspapers (in Turanci). Retrieved 14 February 2025.
- ↑ "Afenifere Removes Adebanjo as Acting Leader, Constitutes Elders' Caucus – Thisdaylive". www.thisdaylive.com (in Turanci). Retrieved 14 February 2025.
- ↑ Amnesty, International (7 June 1996). "Fear of extrajudicial executions / Prisoner of conscience and new concerns: Prisoners of conscience / Health concern / Legal concern" (PDF). amnesty.org.
- ↑ AriseNews (27 September 2022). "Adebanjo: Why Afenifere is Supporting Peter Obi's Presidential Bid". Arise News (in Turanci). Retrieved 14 February 2025.
- ↑ Oamen, Samuel (14 February 2025). "12 things to know about late Afenifere chieftain Ayo Adebanjo". The Nation Newspaper (in Turanci). Retrieved 14 February 2025.
- ↑ Times, Premium (14 February 2025). "Ayo Adebanjo, Afenifere leader, is dead". Premium Times Nigeria (in Turanci). Retrieved 14 February 2025.