Bajan Creole
| Bajan Creole | |
|---|---|
| |
| Lamban rijistar harshe | |
| ISO 639-3 |
bjs |
| Glottolog |
baja1265[1] |
Bajan Dialect ko kawai Bajan (/ˈbeɪdʒən/ BAY-jən), kamar yadda ake kira a cikin gida kuma ana kiransa Bajan Creole ta masana harshe yare ne na Turanci tare da tasirin Yamma / Tsakiyar Afirka da Burtaniya da ake magana a Tsibirin Caribbean na Barbados. Bajan da farko yare ne da ake magana, ma'ana cewa gabaɗaya, ana amfani da Turanci a cikin bugawa, a cikin kafofin watsa labarai, a cikin tsarin shari'a, a cikin gwamnati, da kuma kasuwancin yau da kullun, yayin da Bajan aka tanada don yanayin da ba shi da kyau, a cikin kiɗa, ko a cikin sharhin zamantakewa. Ethnologue ta ba da rahoton cewa, tun daga shekara ta 2018, 'yan Barbados 30,000 ne masu magana da Ingilishi, yayin da 260,000 suka yi magana da Bajan.
Harsuna
[gyara sashe | gyara masomin]Bajan shine yaren Caribbean tare da harshe wanda ya fi kama da Standard English.[2] Akwai muhawara ta ilimi game da ko fasalulluka na creole sun kasance ne saboda wani jihar pidgin da ta gabata ko kuma wasu dalilai, kamar hulɗa da makwabtaccen harsunan creole na Turanci.[3] A cikin wani samfurin tarihi, Bajan ya tashi ne lokacin da aka tilasta wa 'yan Afirka ta Yamma zuwa tsibirin, aka bautar kuma aka tilasta musu yin Turanci, kodayake sun koyi ba daidai ba. Bajan daga baya ya zama hanyar sadarwa ba tare da masu bautar ba. [ana buƙatar ƙa'ida][citation needed]
Saboda ƙaura zuwa lardin Carolina, Bajan ya rinjayi Turanci na Amurka da harshen Gullah da ake magana a cikin Carolinas. [2] A yanki, Bajan yana da alaƙa da Belizean da Guyanese Creoles . [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2010)">abubuwan da ake bukata</span> ]
Ba kamar Jamaica, Guyana ko Trinidad ba, Barbados ita ce wurin da ƴan bautar da aka haifa a Afirka suka kasance bayi bayan 1800. Don haka, Barbadiyawan Afirka sun zama "Bajanised" jim kaɗan bayan mulkin mallaka na Birtaniya. Wannan ya kasance yana sa su zama masu tsayayya ga al'adun gida, tare da harshen Anglicised, addini da al'adunsa. [3]
Bajan babban yare ne da ake magana da shi ba tare da daidaitaccen sigar rubutu ba. Saboda rashin ma'auni, rubutun kalmomi na iya bambanta sosai daga mutum zuwa mutum. Akwai bambancin yare da yawa a cikin tsibirin. Barbadiyawa da ke yin Rastafari a tsibirin kuma suna son yin magana da lafazin Jamaica fiye da cikakken Bajan. Kalmomin Bajan da jimlolin da aka gabatar a ƙasa an fi rubuta su kamar yadda ake furta su. Sabbin kalmomi, kalamai, jargon, da karin magana ana ƙara su akai-akai cikin yare ta hanyar sharhin zamantakewa da ake rerawa a lokacin bikin shekara-shekara na amfanin gona .
Siffofin
[gyara sashe | gyara masomin]Kamar yadda yake a yawancin ƙwararrun Caribbean na tushen Ingilishi, interdentals /θ/ kuma /ð/ (kamar a cikin " th ing", da " th e" bi da bi) sun haɗu da wasu baƙaƙe (a wannan yanayin, /t/ kuma /d/, bi da bi, yana haifar da "ting" da "de"). [ 11 ] Ba kamar yawancin sauran Caribbean creoles ba, Bajan yana da cikakken rhotic, kuma idan wani abu ya fi rhotic fiye da Arewacin Amirka Standard Turanci . Har ila yau Bajan yana da ƙaƙƙarfan hali don gane syllable-na ƙarshe /t/ a matsayin glottal tasha [ʔ] . Don haka lafazin Bajan na farawa, [stɑːɹʔ], ya bambanta sosai da lafazin sauran masu magana da Caribbean, [staːt] ko [stɑːt] ko [staːɹt] .
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Bajan Creole". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ "Historical Facts on George Washingtons visit to Barbados in 1751". Archived from the original on 15 January 2010. Retrieved 6 April 2010.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedINSIGHT