Baraza Kiswahili Taifa
| Bayanai | |
|---|---|
| Iri |
language regulator (en) |
| Ƙasa | Tanzaniya |
| Tarihi | |
| Ƙirƙira | 1967 |
| bakita.go.tz | |
Baraza la Kiswahili la Taifa (Majalisar Swahili ta kasa, wacce aka gajarta da BAKITA ) wata cibiya ce ta Tanzaniya da ke da alhakin tsarawa da haɓaka yaren Kiswahili .
Fage
[gyara sashe | gyara masomin]Tanganyika da Zanzibar, mazabun biyu na Tanzaniya na zamani, sun shiga ƙarƙashin mulkin mallaka na Jamus a cikin 1880s. Ƙungiyoyin ƙabilu da yawa da ke magana da harsuna dabam-dabam ne suka zauna a yankin. Gwamnatin mulkin mallaka ta Jamus ta yanke shawarar yin amfani da Kiswahili a matsayin harshen gudanarwa bayan da ta ji tsoron cewa yin amfani da Jamusanci zai gabatar da al'ummar yankin ga rubutun Markisanci. Turawan Ingila wadanda suka karbi ragamar mulki bayan fatattakar Jamus a yakin duniya na daya sun ci gaba da wannan manufa.
Swahili yana da yaruka 17. Kwamitin Harsunan Interterritorial, a cikin 1930 a ƙarƙashin mulkin mallaka na Birtaniya a Gabashin Afirka, an ba shi alhakin samar da daidaitaccen nau'i na harshe. Yaren Kiunjuga da ake magana da shi a Zanzibar an zaɓi ya zama tushe. Haka kuma kwamitin ya taka rawa wajen daidaita rubutun tare da kirkiro wasu sabbin kalmomi. An sake tsara kwamitin zuwa wata cibiyar ilimi kawai kamar Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili (TATAKI) a cikin 1964 kuma an haɗa shi cikin Jami'ar Dar es Salaam a 1970. [1]
A halin yanzu, Ƙungiyar Tarayyar Afirka ta Tanganyika, mai fafutukar neman 'yanci daga mulkin mallaka, ta ɗauki Kiswahili a matsayin harshen ƙungiyoyin jama'a da juyin juya halin siyasa. Bayan hawansa mulki, Kiswahili ya zama yaren kasa kuma ana kallonsa a matsayin wani makami na hadin kan kasa da ci gaban zamantakewa. Tun da Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili ya koma cibiyar ilimi zalla, akwai rata game da ayyukan daidaitawa. An kafa Baraza la Kiswahili la Taifa don cike wannan gurbi.
Foundation da ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]Majalisar dokokin ta kafa BAKITA a shekara ta 1967 a matsayin ƙungiyar da ta keɓe don ci gaba da bayar da shawarwarin Kiswahili a matsayin hanyar haɗin kan ƙasa a Tanzaniya. An ƙaddamar da aikinsa a cikin wannan aikin kuma an ƙara fadada shi a cikin gyare-gyaren da aka yi a cikin 1983. Mahimman ayyukan da aka ba wa kungiyar sun hada da samar da yanayi mai kyau don ci gaban Kiswahili, ƙarfafa yin amfani da harshe a cikin ayyukan gwamnati da kasuwanci, daidaita ayyukan sauran kungiyoyi da ke da hannu tare da Kiswahili, daidaita harshen
BAKITA tana aiki tare da ƙungiyoyi kamar TATAKI wajen ƙirƙira, daidaitawa da yada kalmomi na musamman. Sauran cibiyoyi na iya ba da shawarar sabbin ƙamus don amsa buƙatu masu tasowa amma BAKITA kawai za ta iya amincewa da amfani. [1] A ƙarshen 1970s, an buga kalmomi a cikin Tafsisru Sanifu, mujallar BAKITA, don tattalin arziki da kasuwanci, gudanarwa da gwamnati, lissafi, kimiyya, kimiyyar zamantakewa da injiniya da sauran fannoni.
BAKITA tana gudanar da ayyukanta tare da hukumomi iri ɗaya a Kenya da Uganda don taimakawa wajen haɓaka Kiswahili. [2]
Duba kuma
[gyara sashe | gyara masomin]- Baraza la Sanaa la Taifa (BASATA), the Tanzanian Council for art
- Baraza la Muziki la Taifa (BAMUTA), tsohuwar majalisar waka ta Tanzaniya
- Chama cha Kiswahili cha Taifa (CHAKITA), takwaransa na kasar Kenya
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 Yambi, Josephine (Fall 2000). "Planned and spontaneous vocabulary expansion in Tanzanian Kiswahili". Studies in the Linguistic Sciences. 30 (2): 212. CiteSeerX 10.1.1.188.6044. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Yambi" defined multiple times with different content - ↑ (Uri ed.). Missing or empty
|title=(help)