Jump to content

Barbacoan languages

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Barbacoan languages
Linguistic classification
Glottolog barb1265[1]

'Barbacoana' (kuma Barbakóan, Barbacoano, Barbacaana) iyali ne na harshe da ake magana a Colombia da Ecuador .

Dangantakar asali

[gyara sashe | gyara masomin]

Harsunan Barbacoan na iya kasancewa da alaƙa da Ƙasa-linkid="81" href="./Páez_language" id="mwDw" rel="mw:WikiLink" title="Páez language">Harshen Páez. Barbacoan sau da yawa ana danganta shi da yarukan Paezan (ciki har da Páez); duk da haka, Curnow (1998) ya nuna yawan wannan shawarar ya dogara ne akan kuskuren fassarar tsohuwar takardar Douay (1888). (Dubi: Harsunan Paezan.)

Sauran manyan rukuni da suka shafi Barbacoan sun hada da Macro-Paesan "ƙungiya", Macro-Chibchan stock, da Chibchan-Paezan stock.

Tattaunawar harshe

[gyara sashe | gyara masomin]

Jolkesky (2016) ya lura cewa akwai kamanceceniya da iyalan yaren Atakame, Cholon-Hibito, Kechua, Mochika, Paez, Tukano, Umbra, da Chibchan (musamman tsakanin rassan Guaymí da Kudancin Barbacoan) saboda hulɗa.

Pasto, Muellama, Coconuco, Totoró da Caranqui yanzu sun ƙare.

Pasto da Muellama galibi ana rarraba su a matsayin Barbacoan, amma shaidar yanzu ba ta da ƙarfi kuma ta cancanci ƙarin kulawa. Muellama na iya kasancewa ɗaya daga cikin yaruka da suka tsira na ƙarshe na Pasto (duka sun ƙare, an maye gurbin su da Mutanen Espanya) - An san Muellama ne kawai ta hanyar ɗan gajeren jerin kalmomin da aka rubuta a karni na 19. Kalmomin Muellama suna kama da Awa Pit na zamani. Harshen Cañari-Puruhá sun fi ƙarancin tabbaci, kuma yayin da ake sanya su a cikin dangin Chimuan, Adelaar (2004:397) yana tunanin cewa watakila sun kasance Barbacoan.

Harshen Coconucan an Ƙasa haɗa su da Barbacoan ta hanyar Daniel Brinton a cikin 1891. Koyaya, wani bugawa na gaba na Henri Beuchat da Paul Rivet sun sanya Coconucan tare da dangin Paezan (wanda ya haɗa da Páez da Paniquita) saboda jerin kalmomin "Moguex" masu yaudara. Kalmomin "Moguex" sun zama cakuda harsunan Páez da Guambiano (Curnow 1998). Wannan ƙamus ya haifar da kuskuren rarrabuwa ta Greenberg (1956, 1987), Loukotka (1968), Kaufman (1990, 1994), da Campbell (1997), da sauransu. Kodayake Páez na iya kasancewa da alaƙa da iyalin Barbacoan, ra'ayi mai ra'ayin mazan jiya yana ɗaukar Páez a matsayin yare mai zaman kansa yana jiran ƙarin bincike. Guambiano ya fi kama da sauran yarukan Barbacoan fiye da Páez, kuma ta haka ne Key (1979), Curnow et al. (1998), Gordon (2005), da Campbell (2012) [2] sun sanya Coconucan a ƙarƙashin Barbacoin. Wani lokaci ana ɗaukar Totoró a matsayin yaren Guambiano maimakon yare daban, kuma, hakika, Adelaar & Muysken (2004) sun bayyana cewa Guambiano-Totoró-Coconuco ya fi dacewa a matsayin yare ɗaya.

Loukotka (1968)

[gyara sashe | gyara masomin]

Da ke ƙasa akwai cikakken jerin nau'ikan yaren Barbacoan da Loukotka ya lissafa (1968), gami da sunayen nau'ikan da ba a tabbatar da su ba.[3]

  1. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). http://glottolog.org/resource/languoid/id/barb1265 |chapterurl= missing title (help). Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  2. (Lyle ed.). Missing or empty |title= (help)
  3. Empty citation (help)