Bartonella
| Bartonella | |
|---|---|
|
| |
| Scientific classification | |
| Kingdom | Pseudomonadati (mul) |
| Phylum | Pseudomonadota (mul) |
| Class | Alphaproteobacteria (mul) |
| Order | Hyphomicrobiales (mul) |
| Dangi | Bartonellaceae (mul) |
| genus (en) | Bartonella ,
|
| General information | |
| Gram stain |
gram-negative bacteria (en) |
Bartonella wani nau'in Kwayoyin cuta ne na Gram-negative . Ita ce kawai jinsin a cikin iyalin Bartonella.[1] Nau'in Bartonella yana haifar da Bartonellosis, wanda shine rukuni na cututtukan cututtukani na zoonotic wanda ke shafar mutane da dabbobi. Hanyoyin da aka saba amfani da su sun haɗa da cututtukan cat-scratch (Bartonella henselae) da zazzabin trench (Bardonella quintana). A matsayin kwayar cuta ta intracellular, nau'in Bartonella na iya kamuwa da mutane masu lafiya, amma ana ɗaukar su da mahimmanci a matsayin cututtukan da ke da damarAna yaduwar nau'in Bartonella ta hanyar cututtuka kamar su kwari, kwari, ƙwayoyin cuta da sauro.
Currently, 12 Bartonella species are known to infect humans. As research continues, more species transmissible to humans from vectors can be discovered.[2] 37 different species and 3 subspecies of Bartonella exist.[3] While 12 species can infect humans,[2] 3 Bartonella pathogens are largely associated with human transmission and infection: B. henselae, B. quintana, and Bartonella bacilliformis.
B. henselae
[gyara sashe | gyara masomin]B. henselae shine kwayar cuta ta Bartonella da ta fi dacewa wacce ke haifar da kamuwa da cuta kuma ana kiranta "cutar cat-scratch. " [1] A tarihi, an yi tunanin kamuwa da kwayar cute ta B. hensele ta hanyar kamuwa da cutar ko ciwo. Koyaya, binciken da aka yi kwanan nan ya nuna cewa ƙwayoyin cuta kamar ƙwayoyin ƙwayoyin, ƙwayoyin daji, da sauro na iya kamuwa da mutane da B. henselae. Kwayoyin da suka kamu da cutar na iya watsa kwayar cutar ga mutane.
B. quintana
[gyara sashe | gyara masomin]B. quintana kuma kwayar cutar Bartonella ce ta yau da kullun wacce ke kamuwa da mutane, galibi ana kiranta "zazzabin jiki". B. quintan da farko yana yaduwa ta hanyar louse na jiki. Wannan kwayar cuta an san ta da kamuwa da mutane kawai. Duk da yake B. henselae shine mafi yawan Bartonella bacteria, 'B. quintana' har yanzu yana ganin sabbin lokuta na kamuwa da cuta a kowace shekara a duniya.[4]
B. bacilliformis
[gyara sashe | gyara masomin]B. bacilliformis kwayar cuta ce wacce mutane zasu iya kamuwa da cututtukan Bartonella daban-daban.[1] Takamaiman sassan Kudancin Amurka suna da abubuwan da zasu iya watsa wannan kamuwa da cuta, kamar Peru da Dutsen Andes. Wannan kwayar cuta tana yaduwa ta hanyar cinyewar sandflies waɗanda ke da B. bacilliformis. Koyaya, bincike game da sake zagayowar wannan cuta ba a sani ba.[1] Wannan kwayar cuta tana da alhakin Bartonella mai tsanani da na yau da kullun, wanda kuma ake kira Cutar Carrion, kuma yana iya haifar da matsaloli masu tsanani na kiwon lafiya.[1]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]
Yawancin nau'ikan Bartonella suna da asali daban-daban. Ga yawancin binciken nau'ikan Bartonella, ƙwayar haƙori ita ce tushen jiki inda aka sami ƙwayoyin cuta. Bartonella henselae, B. quintana, da Bartonella tribocorum wasu daga cikin jinsunan da aka gano ta hanyar kwayar hakora.[5] Duk da yake binciken kwayoyin cuta daban-daban sun bambanta, B. henselae, B. quintana, da Bartonella bacilliformis suna da asalin binciken da aka fi sani.
B. henselae
[gyara sashe | gyara masomin]
Shekaru daga baya a shekara ta 2004, masu bincike sun gano B. henselae a cikin kwayar hakora a cikin ragowar cats daga ƙarni na 13, 14, da 16 a wuraren binnewa na Turai.[5] Masu bincike sun gwada ragowar ta amfani da nazarin kwayar halitta, suna gano cewa dabbobi na iya zama tafkin kwayar cutar.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Peters D, Wigand R (September 1955). "Bartonellaceae". Bacteriological Reviews. 19 (3): 150–159. doi:10.1128/MMBR.19.3.150-159.1955. PMC 180822. PMID 13260099.
- 1 2 McCormick DW, Rassoulian-Barrett SL, Hoogestraat DR, Salipante SJ, SenGupta D, Dietrich EA, Cookson BT, Marx GE, Lieberman JA (March 2023). "Bartonella spp. Infections Identified by Molecular Methods, United States". Emerging Infectious Diseases (in Turanci). 29 (3): 467–476. doi:10.3201/eid2903.221223. PMC 9973681 Check
|pmc=value (help). PMID 36823096 Check|pmid=value (help). - ↑ Clinical Info HIV.gov. "Bartonellosis". Clinical Info HIV.gov. Retrieved 2025-11-19.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Mada_2025". - 1 2 Fournier PE, Drancourt M, Aboudharam G, Raoult D (2015-11-01). "Paleomicrobiology of Bartonella infections". Microbes and Infection. Special issue on intracellular bacteria. 17 (11–12): 879–883. doi:10.1016/j.micinf.2015.09.002. PMID 26369716. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Fournier_2015" defined multiple times with different content.