Bauta A Afirka

Konewar wani ƙauye a Afirka da kama mazaunanta (Fabrairu 1859)

Bauta a tarihi ya yaɗu a Afirka. Tsarin bauta da bauta sun taɓa zama ruwan dare a sassan Afirka, kamar yadda suke a yawancin sauran duniya na da da na da. Lokacin da cinikin bayi a cikin Sahara, cinikin bayi na Bahar Maliya, cinikin bayi a Tekun Indiya, da cinikin bayi na Atlantic (wanda ya fara a cikin ƙarni na 16) ya fara, ne mafi yawancin tsarin bautar bayi na Afirka da suka rigaya sun fara ba da fursunoni don kasuwannin bayi a wajen Afirka. Bautar da ake yi a Afirka ta zamani har yanzu tana nan a wasu yankuna duk da cewa haramun ne.

A cikin wallafe-wallafen da suka dace ana rarraba bautar Afirka zuwa cikin bautar ƴan asalin ƙasa da bautar da ake fitarwa zuwa ƙasashen waje, dangane da ko an sayar da bayi ko a'a bayan nahiyar. An yi bauta a Afirka ta tarihi ta nau'i-nau'i daban-daban: bautar bashi, bautar fursunoni na yaki, bautar soja, bautar karuwanci, bautar da masu laifi duk an yi su a sassa daban-daban na Afirka. Bautar gida da kotu ta yaɗu a duk faɗin Afirka. Har ila yau, bautar shuka ta faru, musamman a gabashin gabar tekun Afirka da kuma wasu sassan Afirka ta Yamma. Muhimmancin bautar shukar cikin gida ya karu a cikin ƙarni na 19, saboda kawar da cinikin bayi na Atlantic. Yawancin ƙasashen Afirka da suka dogara da cinikin bayi na ƙasa da ƙasa sun sake daidaita tattalin arzikinsu zuwa halaltacciyar kasuwanci ta aikin bayi.

Siffofi

Yawancin nau'o'in bauta da bauta sun wanzu a cikin tarihin Afirka, kuma an tsara su ta hanyar ayyukan 'yan asali na bauta da kuma tsarin bautar da Romawa (da kuma ra'ayoyin Kirista na baya game da bautar), cibiyoyin Musulunci na bauta ta hanyar cinikin bayi na musulmi, kuma a ƙarshe cinikin bayi na Atlantic. Bauta wani ɓangare ne na tsarin tattalin arzikin al'ummomin Afirka tsawon shekaru aru-aru, kodayake girman ya bambanta. Ibn Battuta, wanda ya ziyarci tsohuwar daular Mali a tsakiyar ƙarni na 14, ya ba da labarin cewa mazauna yankin sun yi gwagwarmaya da juna a yawan bayi da bayi da suke da su, kuma an ba da kansa wani bawa a matsayin "kyautar baƙi." A yankin kudu da hamadar sahara, dangantakar bawa ta kasance sau da yawa mai sarkakiya, tare da hakki da yanci da aka baiwa mutanen da ake bautar da su da kuma hana sayarwa da kula da iyayengijinsu. Yawancin al'ummomi suna da matsayi tsakanin nau'ikan bayi daban-daban: misali, banbance tsakanin waɗanda aka haife su cikin bauta da waɗanda aka kama ta hanyar yaƙi.

Hanyoyin bautar da ake yi a Afirka suna da alaƙa da tsarin dangi. A yawancin al'ummomin Afirka, inda ba za a iya mallakar ƙasa ba, an yi amfani da bautar mutane a matsayin wata hanya don ƙara tasirin da mutum yake da shi da kuma faɗaɗa haɗin gwiwa. Wannan ya sa bayi su zama sashe na dindindin na zuriyar ubangiji, kuma ’ya’yan bayi za su iya ƙulla dangantaka ta kud da kud da dangin dangi. 'Ya'yan bayi da aka haifa a cikin iyalai za su iya shiga cikin ƙungiyar dangin maigidan kuma su kai ga manyan muƙamai a cikin al'umma, har zuwa matakin shugaban a wasu lokuta. Duk da haka, sau da yawa ana cin mutunci kuma za a iya samun rarrabuwar kawuna tsakanin bayi na ƙungiyar dangi da waɗanda ke da alaƙa da ubangijin gida.