Bayani game da Najeriya
|
Wikimedia outline article (en) | |||||
|
| |||||
| Bayanai | |||||
| Ƙasa | Najeriya | ||||
| Wuri | |||||
|
| |||||



Jamhuriyar Tarayyar Najeriya – ƙasa mai cin gashin kanta da ke Yammacin Afirka . [1] Najeriya jamhuriya ce ta tsarin mulki ta tarayya wadda ta ƙunshi jihohi talatin da shida da Babban Birnin Tarayya guda ɗaya. Najeriya tana iyaka da Jamhuriyar Benin a yamma, Chadi da Kamaru a gabas, da Nijar a arewa. Bakin tekunta yana kan Tekun Guinea, wani ɓangare na Tekun Atlantika, a kudu. Babban birnin Najeriya shine Abuja .
Mutanen Najeriya suna da tarihi mai faɗi, kuma shaidar kayan tarihi ta nuna cewa mazaunin ɗan adam na yankin ya samo asali ne tun daga kimanin shekara ta 9000 kafin haihuwar Annabi Isa (AS). Ana kyautata zaton yankin Kogin Benue-Cross shine asalin ƙasar bakin haure 'yan Bantu waɗanda suka bazu a mafi yawan tsakiyar da kudancin Afirka a cikin raƙuman ruwa tsakanin ƙarni na farko kafin haihuwar Annabi Isa (AS) da ƙarni na biyu.
Najeriya ita ce ƙasa mafi yawan jama'a a Afirka kuma ƙasa ta takwas mafi yawan jama'a a duniya wacce ke da yawan jama'a sama da miliyan 140. Kasar tana cikin jerin ƙasashe masu tasowa cikin sauri a duniya, inda Asusun Ba da Lamuni na Duniya ya yi hasashen ci gaban da kashi 9% a shekarar 2008 da kuma kashi 8.3% a shekarar 2009.
An bayar da taƙaitaccen bayani a matsayin taƙaitaccen bayani da jagora na yau da kullun ga Najeriya:
Bayani na gaba ɗaya
[gyara sashe | gyara masomin]
- Pronunciation : / n aɪ ˈdʒ ɪər iə /
- Sunan ƙasar da aka fi amfani da ita a Turanci: Najeriya
- Sunan ƙasar Ingilishi a hukumance: Jamhuriyar Tarayyar Najeriya
- Sunan da aka fi sani da suna (s):
- Sunan(sunan) hukuma:
- Siffa (s): Ɗan Najeriya
- Aljanu (s):
- Lambobin ƙasa na ISO : NG, NGA, 566
- Lambobin yanki na ISO : Duba ISO 3166-2: NG
- Lambar ƙasa ta Intanet babban matakin yanki: .ng
Yanayin Ƙasa na Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]
- Najeriya ita ce: ƙasa
- Yawan jama'ar Najeriya : 148,093,000 - ƙasa ta 8 mafi yawan jama'a
- Yankin Najeriya: 923,768 km 2
- Atlas na Najeriya
Wuri
[gyara sashe | gyara masomin]- Najeriya tana cikin yankuna masu zuwa:
- Yankin Arewa da Gabas
- Afirka
- Yankin Lokaci : Yammacin Afirka Lokaci ( UTC+01 )
- Matsala mafi girma a Najeriya
- Babban: Chappal Waddi 2,419 metres (7,936 ft)
- Ƙasa: Tsibirin Lagos −0.2 metres (−1 ft)
- Iyakokin ƙasa: 4,047 kilomita
-
- Coastline: Gulf of Guinea 853 km
Muhalli na Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]
- Yanayi a Najeriya
- Matsalolin Muhalli a Najeriya
- Yankunan da suka fi fama da talauci a Najeriya
- Ana iya sabunta makamashi a Najeriya
- Yankunan da aka kare a Najeriya
- Wuraren shakatawa na ƙasa na Najeriya
- Namun Daji na Najeriya
- Fauna na Najeriya
- Tsuntsayen Najeriya
- Dabbobin Najeriya
- Fauna na Najeriya
Yanayin ƙasa na Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Kankara a Najeriya: babu
- Tsibiran Najeriya
- Tuddan Najeriya
- Kogin Najeriya
Olumirin Water Falls, Erin Ijesa, Karamar Hukumar Oriade, Jihar Osun.
- Wuraren Tarihi na Duniya a Najeriya
Yankunan Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Yankunan tattalin arziki na Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Jerin yankunan tattalin arziki a Najeriya
Sassan gudanarwa na Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Ƙananan hukumomin Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Babban birnin Najeriya: Abuja da tsohon babban birnin Legas
- Biranen Najeriya
- Ƙauyukan Najeriya
Yawan Jama'a a Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Alƙaluman Jama'a na Najeriya
Siyasa da Gwamnati a Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Nau'in gwamnati : wakilin shugaban ƙasa na tarayya jamhuriya dimokuradiyya
- Babban birnin Najeriya: Abuja
- Zaɓe a Najeriya
- Jam'iyyun siyasa a Najeriya
Reshen gwamnatin Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Sashen zartarwa na gwamnatin Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Sashen majalisar dokokin Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Majalisar Najeriya ( biyu )
- Majalisar Dattawan Najeriya: Majalisar Dattawan Najeriya
- Majalisar Wakilai ta Ƙasa : Majalisar Wakilai ta Najeriya
Sashen Shari'a na gwamnatin Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Tsarin kotunan Najeriya
Hulɗar ƙasashen waje ta Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Hulɗar ƙasashen waje ta Najeriya
- Ofishin jakadancin Najeriya
- Ofishin jakadancin Najeriya
Kasancewar ƙungiyar ƙasa da ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]Jamhuriyar Tarayyar Najeriya memba ce ta: [1]
Doka da oda a Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Wiwi a Najeriya
- Kundin Tsarin Mulkin Najeriya
- Laifi a Najeriya
- Hakkin Dan Adam a Najeriya
- Jami'an tsaro a Najeriya
Rundunar Sojojin Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Umarni
- Babban Kwamanda :
- Ma'aikatar Tsaron Najeriya
- Babban Kwamanda :
- Sojoji
- Tarihin Soja a Najeriya
Kananan hukumomi a Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Tsarin gwamnatin ƙananan hukumomi a Najeriya Tsarin gwamnatin ƙananan hukumomi a Najeriya
Tarihin Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]
Tarihi ta zamani
[gyara sashe | gyara masomin]- Kafin 1500
- daga 1500 zuwa 1800
- Zamanin mulkin mallaka
- Jamhuriyar Najeriya ta Farko (1963 zuwa 1966)
- Jamhuriyar Najeriya ta Biyu (1979 zuwa 1983)
- Jamhuriyar Najeriya ta Uku (1993)
- Jamhuriyar Najeriya ta Huɗu (1999 zuwa yanzu)
Tarihin Najeriya ta kowane yanki
[gyara sashe | gyara masomin]Tarihin Najeriya ta hanyar jigo
[gyara sashe | gyara masomin]- Tarihin tattalin arzikin Najeriya
- Tarihin Soja a Najeriya
Al'adun Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Tsarin Gine-gine na Najeriya
- Sarautar Najeriya
- Abincin Najeriya
- Bukukuwa a Najeriya
- Harsunan Najeriya
- Kafafen Yaɗa Labarai a Najeriya
- Gidajen tarihi a Najeriya
- Alamomin ƙasa na Najeriya
- Al'ummar Najeriya
- Karuwanci a Najeriya
- Hutun jama'a a Najeriya
- Addini a Najeriya
- Kiristanci a Najeriya
- addinin Hindu a Najeriya
- Musulunci a Najeriya
- Daraja a zamantakewa a Najeriya
- Wuraren Tarihi na Duniya a Najeriya
Fasaha a Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Cinema ta Najeriya
- Ra'ayoyin Jama'a a Najeriya
- Adabin Najeriya
- Waƙoƙin Najeriya
- Wasan bidiyo a Najeriya
Wasanni a Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Wasanni a Najeriya
Tattalin Arziki da kayayyakin more rayuwa na Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]- Matsayin tattalin arziki, bisa ga GDP na ƙasa (2007) : na 41 (na arba'in da ɗaya)
- Noma a Najeriya
- Bankuna a Najeriya
- Sadarwa a Najeriya
- Intanet a Najeriya
- Kamfanonin Najeriya
- Kudin Najeriya : Naira
- ISO 4217 : NGN
- Tarihin tattalin arzikin Najeriya
- Makamashi a Najeriya
- Masana'antar Mai a Najeriya
- Kula da lafiya a Najeriya
- Haƙar ma'adinai a Najeriya
- Kasuwar Hannun Jari ta Najeriya
- Yawon Bude Ido a Najeriya
- Sufuri a Najeriya
- Filayen Jiragen Sama a Najeriya
- Sufurin jirgin ƙasa a Najeriya
- Samar da ruwa da tsafta a Najeriya
Ilimi a Najeriya
[gyara sashe | gyara masomin]Nassoshi
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 "Nigeria". The World Factbook. United States Central Intelligence Agency. July 2, 2009. Retrieved July 23, 2009. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "CIA_World_Factbook" defined multiple times with different content