Jump to content

Beti Kamya-Turwomwe

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Beti Kamya-Turwomwe
Member of Parliament of Uganda (en) Fassara

Rayuwa
Haihuwa Nakuru (mul) Fassara, 30 Nuwamba, 1955 (70 shekaru)
ƙasa Uganda
Mazauni Kampala
Karatu
Makaranta Jami'ar Makerere
Harsuna Turanci
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa da minista

Beti Olive Namisango Kamya-Turomwe, wacce kuma aka fi sani da Betty Kamya (pronunciation ⓘ) da Beti Kamya, 'yar kasuwa ce kuma 'yar siyasa a Uganda, ƙasa ta uku mafi girma a tattalin arziki a yankin Gabashin Afirka. Ita ce Sufeto Janar na Gwamnati a Uganda, tun a ranar 16 ga watan Yuli 2021. [1]

A baya can, daga watan Disamba 2019 har zuwa watan Mayu 2021, ta kasance ministar filaye, gidaje da raya birane, a majalisar ministocin Uganda. [2] [3] [4]

Kafin haka, daga ranar 6 ga watan Yuni 2016 zuwa 14 ga watan Disamba 2019, ta yi aiki a matsayin ministar hukumar birnin Kampala a majalisar ministocin Uganda. [5]

Ita ce ta kafa kuma shugabar kungiyar Tarayyar Uganda (UFA), ɗaya daga cikin jam'iyyun siyasa masu rijista a ƙasar. [6] [7] Ta kasance 'yar takara a zaɓen shugaban ƙasar Uganda a shekara ta 2011, inda ta zo ta biyar da kuri'u 52,782. A baya ta taɓa zama ‘yar majalisa mai wakiltar mazaɓar Lubaga ta Arewa a kan tikitin jam’iyyar Forum for Democratic Change (FDC) daga shekarun 2006 zuwa 2010. [8] [9]

Kamya ta shiga jam'iyyar National Resistance Movement [10] kuma a shekarar 2020 ta shiga zaɓen fitar da gwani na mazaɓar Lubaga ta Arewa a matsayin 'yar takara. [11] Ta lashe Brian Tindyebwa da Dr. Isaac Lwanga don zama mai riƙe da tutar jam'iyyar NRM a zaɓen shugaban ƙasa da na 'yan majalisar dokoki na shekarar 2021. [12] [13] [14] [15] [16]

A babban zaɓen shekarar 2021, Kamya ta sha kaye a zaɓen majalisar dokokin Lubaga ta Arewa a hannun Ababaker Kawalya na jam'iyyar National Unity Platform (NUP) jam'iyyar da ke ƙarƙashin shugabancin Robert Kyagulanyi Sentamu. [17] [18] [19]

Tarihi da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haife ta a Nakuru, Kenya a ranar 30 Nuwamba 1955 ɗiya ce ga George Wilson Kamya, [20] ɗan Uganda, da Margaret Wairimu Kamya, 'yar Kenya. Beti ita ce ta huɗu cikin yara tara. A shekara ta 1961, sa’ad da Beti ta kai shekara shida, iyalin suka ƙaura zuwa Uganda. [21]

Ta halarci makarantar McKay Memorial da ke Kampala da makarantar firamare ta Saint Hellen da ke yammacin Uganda don karatun firamare. Daga nan ta halarci makarantar ’yan mata ta Wanyange don karatunta na O-Level da Kings College Budo don karatunta na A-Level. Ta yi karatu a Jami'ar Makerere, mafi tsufa kuma mafi girma jami'ar jama'a a ƙasar, inda ta kammala karatun digiri a fannin kasuwanci. [21]

Gogewa a fannin aiki

[gyara sashe | gyara masomin]

A tsakiyar shekarar 1980s, ta shiga Uganda Leather and Tanning Industries Limited a Jinja a cikin sashen tallace-tallace, inda ta yi aiki har zuwa shekara ta 1988. Daga nan ta shiga Nyanza Textiles Industries Limited, inda ta yi aiki a can a matsayin mai kula da tallace-tallace har zuwa shekara ta 1992. Daga nan ta koma Kampala, babban birnin Uganda kuma birni mafi girma tare da mijinta.

Daga shekarun 1996 zuwa 1999, ta yi aiki a matsayin manajan tallace-tallace a Uganda Breweries Limited a Port Bell, wani yanki na Kampala. Daga shekarun 1999 har zuwa 2004, ta kasance babbar darektar Cibiyar Ilimin namun daji ta Uganda (UWEC) a Entebbe, kimanin 36 kilometres (22 mi), ta hanya, kudu da Kampala a arewacin tafkin Victoria. [22]

Tsakanin shekarun 2001 zuwa 2004, yayin da har yanzu tana UWEC, ta zama jami'a a cikin kungiyar masu matsa lamba ta siyasa Reform, Agenda, mafarin jam'iyyar siyasa ta FDC. Daga shekarun 2005 zuwa 2010, ta yi aiki a matsayin wakiliya ta musamman na shugaban FDC Kizza Besigye. Ta kuma kasance zaɓaɓɓiyar ‘yar majalisa mai wakiltar mazaɓar Lubaga ta Arewa a kan tikitin FDC. A cikin watan Janairu 2010, ta bar FDC kuma ta kafa UFA, ta zama shugabanta na farko. [21]

Naɗi zuwa majalisar ministoci

[gyara sashe | gyara masomin]

A ranar 6 ga watan Yuni, 2016, an naɗa ta a matsayin sabuwar ministar kula da babban birnin Kampala a cikin sabuwar majalisar ministocin da aka sanar a ranar. [23] A wani sauyi na majalisar ministocin da aka yi a ranar 14 ga watan Disamba, 2019, an naɗa ta a matsayin ministar filaye, gidaje da raya birane, ta sauya sheka tare da Betty Midi, wacce ta karɓi ragamar mulki a birnin Kampala. [2]

Rayuwa ta sirri

[gyara sashe | gyara masomin]

Kamya ta auri Spencer Turwomwe, wani soja a cikin sojojin Uganda. Ya rasu a shekara ta 2003. Tare, suna da yara shida. [21]

  1. Job Bwire (16 July 2021). "Ramathan Ggoobi is the new Ministry of Finance PS, Kamya appointed IGG". Daily Monitor. Retrieved 16 July 2021.
  2. 2.0 2.1 Monitor Reporter (14 December 2019). "Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi". Kampala. Retrieved 27 January 2020.
  3. Uganda Cabinet Secretariat. "Cabinet Secretariat: The Republic of Uganda". Uganda Cabinet Secretariat. Archived from the original on 14 May 2021. Retrieved 3 April 2021.
  4. "Hon Minister Betty Namisango Kamya". Ministry of Lands, Housing and Urban Development (in Turanci). Retrieved 2021-04-03.[permanent dead link]
  5. Uganda State House (6 June 2016). "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016" (PDF). Archived from the original (PDF) on 7 October 2016. Retrieved 6 June 2016.
  6. Wakabi, Michael (5 October 2013). "Can Beti Kamya Change Uganda This Time Around?". Retrieved 1 January 2015.
  7. Benon Herbert Oluka (9 November 2015). "Uganda: Beti Kamya Didn't Expect to Win, but She Made Her Point". Retrieved 24 July 2017.
  8. Lumu, David (13 August 2014). "I Can Be VP In Museveni's Cabinet – Beti Kamya".
  9. Ssekika, Edward (22 September 2013). "I Will Be Back As MP – Beti Kamya". Retrieved 1 January 2015.
  10. "Kamya explains why she joined NRM party". Daily Monitor (in Turanci). Retrieved 2021-04-03.
  11. "Minister Kamya, Tindyebwa lock horns in Rubaga North". Daily Monitor (in Turanci). Retrieved 2021-04-03.
  12. "Minister Beti Kamya wins Lubaga North NRM elections". The Independent Uganda (in Turanci). 2020-09-04. Retrieved 2021-04-03.
  13. URN. "Beti Kamya, Margaret Zziwa win in NRM primaries". The Observer - Uganda (in Turanci). Retrieved 2021-04-03.
  14. "How NRM converts performed in party primaries". Daily Monitor (in Turanci). Retrieved 2021-04-03.
  15. "Betty Kamya Defeats Tindyebwa, Others in Rubaga North NRM Primaries". ChimpReports (in Turanci). 2020-09-04. Retrieved 2021-04-03.
  16. Writer, TRACY TEDDY NAYIGA | PML Daily Staff (2020-09-04). "Minister Beti Kamya wins NRM flag for Rubaga North with 90%". PML Daily (in Turanci). Retrieved 2021-04-03.
  17. Shabomwe, Ronard (2021-01-20). "Minister Kamya defeated at her home polling station". Eagle Online (in Turanci). Retrieved 2021-04-03.
  18. "Kibuule, Rukutana, Lokodo join other Ministers booted out of parliament". NTV Uganda (in Turanci). Archived from the original on 2021-04-18. Retrieved 2021-04-03.
  19. mikessegawa (2021-03-23). "Do these 7 Ugandan politicians have any party allegiances?". Watchdog Uganda (in Turanci). Retrieved 2021-04-03.
  20. Mugagga, Robert (24 July 2017). "Mulumba: One of the men of 'swag' who ruled the 1970s". Retrieved 24 July 2017.
  21. 21.0 21.1 21.2 21.3 Administrator (1 August 2015). "Profile of Beti Olive Namisango Kamya". Archived from the original on 27 July 2017. Retrieved 24 July 2017.
  22. GFC (6 June 2016). "Distance between Uganda Wildlife Education Centre, Entebbe, Central Region, Uganda and Uganda Post Office, Kampala Road, Kampala, Central Region, Uganda". Globefeed.com (GFC). Retrieved 6 June 2016.
  23. Uganda State House (6 June 2016). "Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016". Scribd.com. Retrieved 6 June 2016.