Jump to content

Bibliomania

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Bibliomania
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na Matsalar tarin kuɗi da mania (en) Fassara
Zane mai taken The Bibliomaniac daga Navis Stultifera (Jirgin Wawaye) na Sebastian Brandt, 1497.

Bibliomania shine yawan tattarawa ko ma tattara littattafai har zuwa inda dangantaka ta zamantakewa ko lafiya ta lalace, musamman a matsayin alamar rashin lafiyar da ke damun mutum .

Ba za a rikita Bibliomania da bibliophilia ba, wanda shine ƙaunar littattafai (a fannin lafiyar kwakwalwa), kuma saboda haka ba a ɗaukarsa a matsayin wata cuta ta tabin hankali ta asibiti ba.

Ɗaya daga cikin halaye da ba a saba gani ba da ke da alaƙa da littattafai, bibliomania yana da alaƙa da tattara littattafai waɗanda ba su da amfani ga mai tarawa ko kuma wani babban amfani ga mai tarawa na gaske. Sayen kwafi da yawa na littafi da bugu ɗaya da kuma tara littattafai fiye da ƙarfin amfani ko jin daɗi alamu ne na yawan bibliomania. Bibliomania cuta ce ta tunani da Ƙungiyar Masu Halayyar Dan Adam ta Amurka ta amince da ita a cikin DSM-IV. [1]

Ana siffanta masu bibliomaniacs a matsayin waɗanda suka shagaltu da littattafai sosai har suka kai ga ɗaukar matakai masu tsauri don samun littattafan da suke so. Sau da yawa masu bibliomaniacs suna da kwafi da yawa na littafi ɗaya a cikin bugu daban-daban da yanayi daban-daban. Masu bibliomaniacs suna shafar siyan littattafai da sayar da su tare da yanayinsu na ban mamaki kuma sun ƙara farashin siyan littattafai masu wuya sosai. [2]

John Ferriar (1761–1815), likita a asibitin Manchester Royal, ne ya ƙirƙiro kalmar. Ferriar ya ƙirƙiro kalmar a shekara ta 1809 a cikin wata waƙa da ya keɓe wa abokinsa mai bin littafin bibliomanic, Richard Heber (1773–1833). A farkon ƙarni na sha tara, ana amfani da "bibliomania" a cikin jawabai masu shahara (kamar a cikin muƙaloli da waƙoƙi na lokaci-lokaci) don bayyana masu tattara littattafai masu ban sha'awa.

A shekarar 1809, Reverend Thomas Frognall Dibdin ya buga Bibliomania; ko Book Madness, wani aiki da mai sukar adabi Philip Connell ya bayyana a matsayin "jerin tattaunawa masu ban mamaki waɗanda suka haɗa da wani nau'in yanayin wasan kwaikwayo, wanda aka zana shi da kyau, kuma a bugu na biyu, an ƙawata shi da manyan bayanan ƙasa akan tarihin littattafai da tarihin tattara littattafai." "Alamomin" da masu bibliomania suka nuna a cikin aikin Dibdin sun haɗa da "sha'awar kwafi marasa yankewa, takardu masu kyau ko shafuka masu ƙyalli, kwafi na musamman, bugu na farko, littattafan baƙi, kwafi masu zane, kwafi na haɗin gwiwa, da ayyukan da aka la'anta ko aka danne". [3]

A ƙarshen ƙarni na sha tara, an ba wa tarin littattafai da masu tattara bayanai damar yin bayani akai-akai a matsayin abubuwan da ake son sani.

Holbrook Jackson zai bi diddigin ayyukan Ferriar da Dibdin daga baya a cikin littafin The Anatomy of Bibliomania .

Bibliomania ya shahara sosai a zamanin Regency yayin da sha'awar kwafin littattafai na farko ya jawo farashi zuwa matakan da ba za a iya samu ba. Saboda haka, littattafan bibliomania sun yi tasiri sosai kan sayar da littattafai masu wuya ko tsofaffin littattafai ta yadda ba a taɓa samun su ba. [1]

Mutane masu fama da bibliomania

[gyara sashe | gyara masomin]
  • An yanke wa Stephen Blumberg hukuncin daurin rai da rai kan satar littattafai na dala miliyan 5.3.
  • Sir Thomas Phillipps, Baronet na 1 [4] (1792–1872) ya yi fama da mummunan ciwon bibliomania. Tarin littattafansa, wanda a lokacin mutuwarsa ya ƙunshi littattafai da rubuce-rubuce sama da 160,000, har yanzu ana gwanjonsu sama da shekaru 100 bayan mutuwarsa.
  • Rev. WF Whitcher fasto ne na Methodist na ƙarni na 19 wanda, bayan ya saci littattafai masu tsada, zai yi iƙirarin cewa "abin da aka samu" ne daga masu sayar da littattafai na gida.
  • Lord Charles Spencer (1740–1820), mai tattara littattafai wanda ya yi tayin sayar da kwafin farko na The Decameron zuwa £2,260 a gwanjon ɗakin karatu na iyali na Roxburghe. [2]
  • Tsundoku
  • Tattara littattafai
  • Halayyar tilastawa
  • Mania
  • Satar littattafai a shaguna
  1. Agrawal, Mukta (2015-09-09). "A Detailed Study About Bibliomania". InlifeHealthCare. Archived from the original on 2019-03-02. Retrieved 2017-05-25.
  2. 1 2 Connell, Philip (2000). "Bibliomania: Book Collecting, Cultural Politics, and the Rise of Literary Heritage in Romantic Britain". Representations (71): 24–47. doi:10.2307/2902924. JSTOR 2902924. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content.
  3. Connell, Philip (Summer 2000). "Bibliomania: Book Collecting, Cultural Politics, and the Rise of Literary Heritage in Romantic Britain". Representations. 71: 24–47. doi:10.1525/rep.2000.71.1.01p00764 (inactive 11 July 2025).CS1 maint: DOI inactive as of ga Yuli, 2025 (link)
  4. "Book Collecting: A.N.L. Munby: A Balanced View". Archived from the original on 2011-09-28. Retrieved 2006-11-30.