Jump to content

Black carbon

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Black carbon
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na soot (en) Fassara da particulates (en) Fassara
Contributing factor of (en) Fassara canjin yanayi
Ana samun carbon baƙar fata a duk duniya, amma kasancewarsa da tasirinsa suna da ƙarfi sosai a Asiya.
Black carbon yana cikin iska kuma yana zagaya duniya.

Black carbon (BC) shine nau'in mai ɗaukar haske na carbon na asali wanda ya rage bayan pyrolysis (misali, gawayi) ko kuma wanda aka samar da shi ta hanyar konewa mara cikakke (misali), soot).

Tihomir Novakov ya samo asali ne daga kalmar carbon carbon a cikin 1970s, bayan da ya gano baƙar fata carbon a matsayin ƙananan ƙwayoyin cuta (PM ≤ 2.5). μm aerodynamic diamita ) a cikin aerosols. Aerosol black carbon yana faruwa a cikin nau'ikan haɗin gwiwa da yawa. Kafa ta hanyar cikakkiyar konewa na mai samar da mai burbushin halittu, biofuel, da biomass, carbon na baki daya daga cikin nau'ikan kayan soot [1] a cikin kayan masarufi da ta halitta. [2] [ bukatar zance don tabbatarwa ] Kamar yadda soot, baƙin carbon yana haifar da cuta da mutuwa da wuri. [2] Saboda waɗannan tasirin lafiyar ɗan adam, ƙasashe da yawa sun yi aiki don rage hayakinsu.

In climatology, aerosol black carbon is a climate forcing agent contributing to global warming. Black carbon warms the Earth by absorbing sunlight and heating the atmosphere and by reducing albedo when deposited on snow and ice (direct effects) and indirectly by interaction with clouds, with the total forcing of 1.1 W/m2.[3] Black carbon stays in the atmosphere for only several days to weeks. In contrast, potent greenhouse gases have longer lifecycles. For example, carbon dioxide (CO2) has an atmospheric lifetime of more than 100 years.[4] The IPCC and other climate researchers have posited that reducing black carbon is one of the easiest ways to slow down short term global warming.

Ana amfani da kalmar baƙar fata a cikin kimiyyar ƙasa da ilimin ƙasa, yana nufin baƙar fata na iska ko kuma kai tsaye an haɗa baƙar fata daga gobarar ciyayi.[5][6] Musamman a cikin wurare masu zafi, baƙar carbon a cikin ƙasa yana ba da gudummawa sosai ga haihuwa saboda yana iya shan muhimman abubuwan gina jiki na shuke-shuke.[7]

A cikin ilimin yanayi, Cire carbon na biochar yana hana carbon na yanayi a matsayin carbon baƙar fata don rage yawan dumamar duniya.

Bayani na gaba ɗaya

[gyara sashe | gyara masomin]

Kokarin ragewa na farko

[gyara sashe | gyara masomin]

Sakamakon bala'i na gurɓataccen kwal a kan lafiyar ɗan adam da mutuwa a farkon shekarun 1950 a London ya haifar da Dokar Tsabtace Iska ta Burtaniya ta 1956. Wannan aikin ya haifar da raguwa mai yawa na gurasar a Ƙasar Ingila wanda ya biyo bayan irin wannan raguwa a biranen Amurka kamar Pittsburgh da St. Louis. Wadannan raguwa sun fi samuwa ta hanyar rage amfani da kwal mai laushi don dumama cikin gida ta hanyar sauyawa ko dai zuwa kwal "marasa hayaki" ko wasu nau'ikan man fetur, kamar man fetur da iskar gas. Ragewar gurɓataccen hayaki a cikin biranen masana'antu na Turai da Amurka ya haifar da canji a cikin bincike mai da hankali daga hayaki da kusan cikakken watsi da baƙar fata a matsayin muhimmin tsarin aerosol, aƙalla a Amurka.

A cikin shekarun 1970s, duk da haka, jerin binciken sun canza wannan hoton sosai kuma sun nuna cewa baƙar fata carbon da abubuwan da ke cikin turare sun ci gaba da kasancewa babban bangare a cikin aerosols na birane a duk faɗin Amurka da Turai [8] [9] wanda ya haifar da ingantaccen kula da waɗannan hayaki.[10] A cikin yankunan da ba su da ci gaba a duniya inda aka iyakance ko babu iko akan hayaki mai hayaki ingancin iska ya ci gaba da raguwa yayin da yawan jama'a ya karu. Ba a fahimci gabaɗaya ba har sai shekaru da yawa bayan haka cewa daga hangen nesa na tasirin duniya hayaki daga waɗannan yankuna yana da matukar muhimmanci.

  1. "Black Carbon: A Deadly Air Pollutant". NoMorePlanet.com (in Turanci). 2020-09-13. Archived from the original on 2021-03-04. Retrieved 2020-11-01.
  2. 1 2 Anenberg, Susan C.; Schwartz, Joel; Shindell, Drew; Amann, Markus; Faluvegi, Greg; Klimont, Zbigniew; Janssens-Maenhout, Greet; Pozzoli, Luca; Van Dingenen, Rita; Vignati, Elisabetta; Emberson, Lisa; Muller, Nicholas Z.; West, J. Jason; Williams, Martin; Demkine, Volodymyr (June 2012). "Global Air Quality and Health Co-benefits of Mitigating Near-Term Climate Change through Methane and Black Carbon Emission Controls". Environmental Health Perspectives. 120 (6): 831–839. Bibcode:2012EnvHP.120..831A. doi:10.1289/ehp.1104301. eISSN 1552-9924. ISSN 0091-6765. PMC 3385429. PMID 22418651.
  3. Bond; et al. (2013). "Bounding the role of black carbon in the climate system: A scientific assessment". J. Geophys. Res. Atmos. 118 (11): 5380–5552. Bibcode:2013JGRD..118.5380B. doi:10.1002/jgrd.50171.
  4. Ramanathan, V.; Carmichael, G. (April 2008). "Global and regional climate changes due to black carbon". Nature Geoscience. 1 (4): 221–227. Bibcode:2008NatGe...1..221R. doi:10.1038/ngeo156.
  5. Masiello, C. A. (2004). "New directions in black carbon organic geochemistry". Marine Chemistry. 92 (1–4): 201–213. Bibcode:2004MarCh..92..201M. doi:10.1016/j.marchem.2004.06.043.
  6. Schmidt, M. W. I.; Noack, A. G. (2000). "Black carbon in soils and sediments: Analysis, distribution, implications and current challenges". Global Biogeochemical Cycles. 14 (3): 777–793. Bibcode:2000GBioC..14..777S. doi:10.1029/1999gb001208.
  7. Glaser, Bruno (28 February 2007). "Prehistorically modified soils of central Amazonia: a model for sustainable agriculture in the twenty-first century". Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 362 (1478): 187–196. doi:10.1098/rstb.2006.1978. PMC 2311424. PMID 17255028.
  8. Rosen, H.; Hansen, A. D. A.; Dod, R. L.; Novakov, T. (16 May 1980). "Soot in Urban Atmospheres: Determination by an Optical Absorption Technique". Science. 208 (4445): 741–744. Bibcode:1980Sci...208..741R. doi:10.1126/science.208.4445.741. PMID 17771130. S2CID 2201964.
  9. Novakov, T.; Chang, S. G.; Harker, A. B. (1974). "Sulfates as pollution particulates:Catalytic formationon carbon(soot) particles". Science. 186 (4160): 259–261. Bibcode:1974Sci...186..259N. doi:10.1126/science.186.4160.259. PMID 17782021. S2CID 28918312.
  10. Chang, S. G.; Novakov, T. (1975). "Formation of pollution particulate nitrogen compounds by NO-soot and NH3-soot gas particle surface reactions". Atmos. Environ. 9 (5): 495–504. Bibcode:1975AtmEn...9..495C. doi:10.1016/0004-6981(75)90109-2. Archived from the original on 2020-06-19. Retrieved 2019-02-01.