Jump to content

Canarian Mutanen Espanya

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Canarian Spanish
español canario
A bus in front of a bus station.
Estación de guaguas ("Bus station") at Puerto de la Cruz, Tenerife, Canary Islands.
Furucci es
Asali a Spain
Yanki Canary Islands
Ƙabila Canary Islanders, Isleños
'Yan asalin magana
(undated figure of 2 million)[Ana bukatan hujja]
Asaloli na farko
kasafin harshe
Spanish alphabet
Official status
Regulated by
Lamban rijistar harshe
ISO 639-3
Glottolog cana1269[2]
Linguasphere 51-AAA-be
IETF es-IC
Canarian Spanish belongs to the Romance family

 

Mutanen Espanya na Canary ko Tsibirin Canary Mutanen Espanya (kalmomin Mutanen Espanya a cikin tsari mai saukowa: español de Canarias, español canario, habla canaria, ko dialecto canario [3]) bambancin daidaitattun Mutanen Espanya ne da ake magana a tsibirin Canaries ta mutanen tsibirin Canario.

Mutanen Espanya na Canarian sun yi tasiri sosai ga ci gaban Mutanen Espanya na Caribbean da sauran harsunan Mutanen Espanya na Latin Amurka saboda asalin Amurkawa na Hispanic sun kasance mafi yawan mazauna daga tsibirin Canary da Andalusia; waɗancan yarukan, gami da daidaitaccen harshe, sun riga sun kasance kusa da magana Canarian da Andalusian. A cikin Caribbean, ba a taɓa ɗaukar tsarin maganganun Canarian a matsayin ko dai na waje ko kuma ya bambanta da lafazin gida ba.

Haɗin Tsibirin Canary cikin Sarautar Castile ya fara ne da Henry III (1402) kuma an kammala shi a ƙarƙashin Sarakunan Katolika. Takaddama na mamaye nasu ya faro ne daga tashar jiragen ruwa na Andalusia, shi ya sa Andalusiyawa suka mamaye yankin Canary. Har ila yau, akwai wani muhimmin rukunin masu mulkin mallaka daga Portugal a farkon cin nasara na Canaries, tare da Andalusians da Castilians daga babban yankin Spain. A zamanin da, Portuguese sun zauna tare da Mutanen Espanya a arewacin Gran Canaria, amma Mutanen Espanya sun hade su. Yawan mutanen da suka zauna a tsibirin kafin cin nasara, Guanches, [4] suna magana da yarukan Berber (wanda ake kira Amazigh). Bayan cin nasara, an kawar da yaren Guanche na asali da sauri kuma kusan gaba ɗaya a cikin tsibirin. Wasu sunayen shuke-shuke da dabbobi ne kawai, kalmomin da suka shafi kiwon shanu da sunayen tsibirin da yawa sun tsira.[5]

Yanayin yanayinsu ya sa tsibiran Canary su sami tasiri sosai a waje, tare da sauye-sauyen al'adu da harshe. Sakamakon ƙauran Canarian mai nauyi zuwa Caribbean, musamman a lokacin mulkin mallaka, Sifen Sifen Caribbean yana kama da Mutanen Espanya na Canarian.

Harshen harshe

[gyara sashe | gyara masomin]
  • As with most other varieties of Spanish outside Mainland Spain, the preterite is generally used instead of the perfect: hoy visité a Juan ("today I visited John") for hoy he visitado a Juan ("today I have visited John").[6][7]
  • Kamar sauran nau'o'in Mutanen Espanya a waje da tsakiya da arewacin Spain, ana amfani da ustedes don duk jam'i na mutum na biyu: ana amfani da ustedes están don vosotros estáis. Sauran amfani sun haɗa da yin amfani da sunan jam'i na mutum na uku su da sus don nuna mutum na biyu maimakon vuestro da vuestros kamar yadda a cikin Mutanen Espanya na Latin Amurka, don haka, amfani da ƙungiyoyin fi'ili na mutum na uku. Misali : ¿Ustedes recuerdan donde qudaba su casa? (Shin kun tuna inda gidanku yake?) don Canarian Mutanen Espanya yayin kasancewa ¿Vosotros recordáis dónde quedaba vuestra casa? don Mutanen Espanya na Iberian.[8]
  • Speakers in the Canary Islands typically use third-person object pronouns in the same way as speakers from Andalusia and the Americas; that is, without leísmo, using the older, case-determined system of reference.[8]
  • Diminutive forms are typically shorter than in Peninsular Spanish, though the peninsular forms are used as a result of influence from the mainland: bailito for bailecito 'little dance' and pueblito for pueblecito 'little town'.[9]
  • As with many other varieties of Spanish outside Mainland Spain, de ("of") is deleted in some expressions: casa Marta for casa de Marta and gofio millo for gofio de millo.[ana buƙatar hujja][<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2009)">citation needed</span>]

Yadda ake furta shi

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Seseo, rashin bambanci tsakanin furcin haruffa da kuma ""mai laushi"<span about="#mwt72" class="nowrap" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;partial&quot;:false,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Angle bracket&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Samfuri:Angle bracket&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;c&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwjg" typeof="mw:Transclusion"><span typeof="mw:Entity">⟨</span>c<span typeof="mw:Entity">⟩</span></span>", shine mafi kyawun halayyar da ba ta cikin ƙasa ba; ana furta caza ('farauta') daidai kamar casa ('gida'), wanda ke faruwa a wasu sassan Andalusia.[10] Wannan fasalin ya zama ruwan dare ga yawancin sassan duniya masu magana da Mutanen Espanya a waje da arewacin kashi uku na Mainland Spain (Castile da lardunan da ke kewaye da su sun karɓi fasalin). [11]
  • /s/ an debuccalized zuwa [h] a ƙarshen syllabe, kamar yadda ya zama ruwan dare a Andalusia, Extremadura, Murcia, Caribbean, da kuma yawancin ƙasashen Latin Amurka. Wannan yana haifar da haɗuwa da /x/ . [12][13] Yawan s-aspiration ya karu gabaɗaya a cikin 'yan shekarun da suka gabata, a matsayin wani ɓangare na kafa sabbin ka'idojin yanki.[13] Syllable-final [s] koyaushe ko mafi yawa ana furta shi a cikin magana ta al'ada, kamar watsa shirye-shiryen talabijin.
  • /x/ (an rubuta shi kamar yadda, kafin a yi amfani da shi, kamar yadda aka saba da shi a Andalusia (musamman a yammacinsa) da Caribbean da wasu sassan Latin Amurka.[h][13]
  • Ana amfani da sautin [h] iri ɗaya a cikin magana ta yau da kullun don sautin da aka samo daga Latin f-. Hakanan an kiyaye shi, musamman tsakanin masu magana da yankunan karkara, a sassa da yawa na Peninsular Spain da Latin Amurka.[8]
  • Kalmar ƙarshe /n/ an gane shi azaman hanci na hanci [ŋ] . [14]
  • Yeísmo ya zama kusan duniya a duk faɗin tsibirin. A halin yanzu an rage ma'anar gefen baki /ʎ/ wanda a baya ke wakilta da ita ga magana ta tsofaffi, gabaɗaya tare da ƙarancin ilimi da zama a yankunan karkara.[13]
  • Tsayar da /p, t, tʃ, k/ duk suna iya zama murya lokacin da suke tsakanin wasula, ko tsakanin kalmomi kamar a la pata [la ˈbata] ko a cikin kalma kamar a deporte [deˈboɾte]. Wannan ba ya haifar da haɗuwa tare da muryar muryar Mutanen Espanya, tunda ana furta su a matsayin masu kusanci lokacin da suke tsakanin wasula. Bugu da ƙari, rauni na ƙarshe - / s / na iya toshe wannan murya, wanda ke haifar da sauye-sauye kamar la pata [la ˈbata] da las patas [la ˈpata].[8][13]
  • /tʃ/, sautin da aka wakilta ta hanyar, ana kiranta da al'ada a matsayin sautin baki mara murya maimakon africate. Har yanzu ana amfani da furcin da yawa.[13]

Kalmomin kalmomi

[gyara sashe | gyara masomin]
Jerin amfani da kalmomi don yarukan Canarian, Iberian da Amurka
Mutanen Espanya na Iberian () Spain Mutanen Espanya na Canary () Mutanen Espanya na Amurka Turanci
vale bien, dale, ya okay
anteojos, gafas espejuelos, anteojos, lentes glasses
patata papa potato
Bizcochón, bizcocho queque bizcocho, ponqué, queque, pastel, torta cake
palomitas cotufas, roscas pochoclos, crispetas, palomitas, cotufas, cabritas, canguil, canchita popcorn
judía, alubia judía, habichuela frijol, frejol, caraota, habichuela, poroto bean
cacahuete maníz maní, cacahuate peanut
coche auto, carro car
conducir manejar to drive
habitación, alcoba, dormitorio cuarto pieza, cuarto, habitación bedroom
autobús guagua colectivo, buseta, autobús, guagua, buses bus
aparcar estacionar, parquear to park
zumo jugo juice
guay, chulo chévere, chido, piola, copado, bacán, bacano cool
vosotros ustedes you all, youse, y'all

Kalmomin Canarian suna da nasu yanki na yanki daban da daidaitattun ƙamus na Mutanen Espanya na Castilian. Misali, guagua ("bas") ya bambanta da daidaitattun autobús na Mutanen Espanya. Kalmar guagua ita ce onomatopoeia mai tasowa daga sautin ƙaho Klaxon ("wawa"). Misali na amfani da Canarian don kalmar Mutanen Espanya shine fi'ili fajarse ("yaƙi"). A cikin daidaitattun Mutanen Espanya na Castilian, fi'ili zai zama pelearse, yayin da fajar ya wanzu azaman fi'ili mara juyi da ke da alaƙa da tsinken siket. Kalmar endearment socio sanannen kalmar Canarian ne.

Kalmomin Canarian suna da babban tasiri daga harshen Guanche, musamman a cikin toponymy. Ƙari ga haka, yawancin sunayen Canarian sun fito daga yaren Guanche, kamar Gara, Acerina, Aydan, Beneharo, Jonay, Tanausú, Chaxiraxi, Ayoze, Yaiza da Zebenzuí.

Kamar yadda Canarian Mutanen Espanya ya rinjayi Mutanen Espanya na Andalusian, an samo wasu 'yan kalmomi na asalin Larabci na Andalusi, kuma akwai wasu nau'i-nau'i na Larabci-Latinate synonyms tare da nau'in Larabci wanda ya fi kowa a cikin Canarian, kamar cuarto ko alcoba don daidaitaccen mazaunin ko dormitorio ("daki"), alhaja don daidaitaccen joya ("jewel for standard"), ko escorpión Har ila yau, tasirin Larabci a cikin Mutanen Espanya na Canarian ya samo asali ne ta hanyar komawa Canarian mazauna da 'ya'yansu daga Saharar Mutanen Espanya bayan samun 'yancin kai. Sauran misalan sun haɗa da guayete ("yaro") ko jaique ("mara kyau da suturar da ba ta dace ba"). Hakanan akwai kalmomi masu yawa na asalin Larabci don zayyana tsire-tsire daban-daban (aciba, ahulaga, albohol, alcatripa, algafita, algahuero, almácigo, alpispillo, almulei, bahaza, orijama, tarahal, aliacán...). Wataƙila waɗannan kalmomi sun fito ne kai tsaye daga Arewacin Afirka, waɗanda ke samun tagomashi da kasancewar tsire-tsire masu yawa, ko kuma sun fara zama halitta a cikin tsibiran ƙasa sannan kuma suka zo tsibirin Canary (wannan da alama yanayin kalmomin ahulaga da tarahal ne), don haka su ma sun samo asali ne daga yankin Castilian Spanish.

Kalmomin aro daga wasu harsuna

[gyara sashe | gyara masomin]

Wadannan, saboda asalinsu da yanayinsu, ana iya rarraba su zuwa manyan kungiyoyi uku, dangane da ko sun fito daga Mutanen Espanya na yanzu da yarukansa, daga tsohuwar Castilian ko kuma idan, a ƙarshe, sun fito ne daga harsunan da ba Mutanen Espanya ba. Saboda haka, kalmomin "kafa" a cikin Canary Islands daga wasu kalmomi na Mutanen Espanya harshen, da kusa tasiri na Portuguese, ko da yawa sharuddan da suka zo Canary Islands daga yare bambance-bambancen karatu kamar Latin American Spanish, sakamakon da tarihi links tsakanin biyu gaci na Atlantic. Don haka, ƙamus na Canarian shine nuni na ƙarni na tarihin tsibirin, ɓarnawar al'adu da daidaita harshe zuwa yanayi na musamman da ya wanzu a tsibirin.

Canarismos daga Mutanen Espanya da yarukansa An tsara muryoyin Canarian da suka fito daga harshen Hispanic da kansa ko kuma daga yarukansa a nan. A cikin wannan rukuni, ya zama dole a bambance tsakanin canarisms da suka samo asali daga wasu yare na Mutanen Espanya da waɗanda suka samo daga muryar Hispanic, amma wanda a cikin Canary Islands an gudanar da wani tsari na harshe (samowa, sauƙaƙawa, sauyi na yau da kullum, ƙaura na metonymic, da dai sauransu), yana ba da sabuwar murya ko gyaran murya. Don haka kalmar "zargin" tana nufin a cikin Castilian don gabatar da cancanta don tabbatar da wasu buƙatun, yayin da a cikin Canary Islands ana amfani da ita azaman ma'ana don tattaunawa. Har ila yau, akwai canarisms da aka samo ta hanyar samo kalmomi daga Mutanen Espanya na gaba ɗaya, irin su "bizcochón" (cake na cylindrical da aka yi daga qwai, gari da sukari), ko "fragilón" ( wawa, girman kai, banza), wanda ya fito daga kalmomin Pan-Hispanic "biskit" da "m", bi da bi, wanda aka kara su a cikin tsibirin Canary-.

A gefe guda, a cikin canarismos da ke fitowa daga nau'ikan yare na Castilian, waɗannan sun bambanta:

  • Sharuɗɗan asalin Latin Amurka: Sun fito ne musamman daga yankin Caribbean (Cuba, Puerto Rico, Jamhuriyar Dominican) kuma an gabatar da su a cikin Tsibirin Canary sakamakon haɗin gwiwar ƙaura wanda tsawon ƙarni ya haɗa tsibiran da Amurka. Kalmomin da ke da alaƙa da kowane yanki na al'adun tsibiri na gargajiya kuma sun fi kafu sosai a cikin tsibiran yamma fiye da na gabas, saboda ci gaba da alaƙarsu da Sabuwar Duniya. Misalan wannan su ne kalmomin
    • guagua (bus)
    • fotingo (motar da ta lalace)

Watau, asalinsa ba shi da ƙayyadaddun ƙayyadaddun ƙayyadaddun bayanai, mai yiyuwa ne aka yi aikin injiniya a nan take. Misali, pollaboba, wani lamari ne na musamman, domin ya tafi daga zama cin mutunci (tare da ma'anar ma'ana mai kama da rashin ƙarfi ko maras aure) har ma ana amfani da shi a cikin magana na gama gari, wani lokacin rasa ma'anar farko.

  • Kalmomin asalin Andalusian: Ƙungiyar muryoyin da Andalusians suka gabatar tun daga farkon sake gina tsibirin. Misalan Andalusianisms a cikin harshen Canarian sune: "embelesar" (don yin barci) "bocinegro" (irin pagel) "chocho" (Lupinus albus)
    • "embelesar" (don yin barci)
    • "bocinegro" (irin pagel)
    • "Cchocho" (Lupinus albus)
  • Kalmomin asalin Portuguese: Portuguese shine harshen waje wanda ya ba da mafi yawan muryoyi ga Mutanen Espanya da ake magana a Tsibirin Canary, saboda babban taro na Portuguese waɗanda suka zauna a tsibirin a cikin ƙarni na 15, 16 da 17. Yana da adadi mai yawa na kalmomi daga dukkan nau'ikan nahawu kuma yana da alaƙa da mafi yawan fannoni na rayuwa, An haɗa shi da noma ("millo", masara; "batata", dankali mai zaki; "apañar batatas", daga Portuguese apanhar, karɓar dankali) da dabbobi (kalmomi kamar "bosta", turaren shanu). Ga teku da kamun kifi: kamar yadda, sayen, siyarwa da musayar a cikin jiragen ruwa, daga cambulhão, 'tsarin abubuwa, igiya'; "margullar" yin iyo a karkashin ruwa ko "burgao" karamin kwari na teku, "engodar" yana jawo kifi ta hanyar bautar su, "cardume" karamin makarantar kifi, "pardela" shearwater / tsuntsu na teku, 'liña' da aka yi amfani da shi don kamun kifin kifi, 'can' yaren kifi, yaren kifin' yaren "ca", "karya" yaren" yaren yaren yarin yaren yaron yaren yarun yaren yaran, yaren yarens", yaren yarn' yaren yar, yaren, yaren 'yan yaren yar' yaren, 'yan yarin yarin yar' yarin yarn' yan yaren yar yaren yareni' yaren 'yar' yaren Italiyan yaren Italiya, yaren Itali, yaren' yaren' yanci, yaren "kar' yaren Yaren yaren Itali. A cikin mutum, kalmomi kamar "petudo", daga Portuguese peitudo (babban kirji), amma wanda a cikin Canary Islands yana ɗaukar ma'anar hunchback; "jeito", motsi, ƙwarewa; "tsawon", ma'ana ko a buɗe; "cañoto", daga Portugais canhoto, hagu. Itace da tsire-tsire da yawa a cikin gandun daji na laurel suna da tushen Portuguese a cikin sunayensu: viñátigo, acebiño, faya, sanguino, follodo, aderno, coderno, malfurada, gibalbera, til ko tilo, norza, pampillo, sao ... Wannan ya faru ne saboda gandun daji na laurel na Tsibirin Canary da na Madeira, suna da nau'o'i da yawa, kuma wasu da yawa suna da kamanceceniya. Wani lokaci za mu iya samun cewa kalmar da ke cikin Portuguese ta kwatanta shuka a cikin Canary Islands ta bayyana wani makamancin ko daga wannan iyali. Wani lamari na musamman shine na kalmar parrot, wanda ake amfani da shi a cikin tsibirin Canary don tsara laurel (Laurus azorica) amma wanda a cikin Portuguese yana nufin Prunus lusitanica, wanda kuma ya wanzu a cikin tsibiran Canary kuma an san shi da 'yar. Har ila yau, an ɗauke su daga Portuguese suffix -ero a cikin sunan shuke-shuke, maimakon Castilian -o (naranjero maimakon naranjo [orange tree], almendrero maimakon almendro [almond tree], castañero maimakon castaño [chestnut tree], manzanero maimakon manzano [apple tree]) da kuma suffix-ento, wanda ke ba da ma'anar "a yalwa" (alal misali, "aguachento" ana amfani da shi don cewa 'ya'yan itacen ya rasa dandano saboda ya rage yawan ruwa, ko kuma yana da ruwa, yana da yawa). Canja wurin gabatarwa zuwa ga para: (Voy para allá (Ina zuwa can)) Canja wurin jimloli na gabatarwa da adverbs na wuri ("sama" maimakon "enima" (sama), "atrás" maimakon detrás (baya)). Bayyana kalmomin padre (mahaifi) da madre (mahaifin) kusa da pai da mãe na Portuguese bi da bi. Sauran kalmomi da maganganu: "rente" (flush), "de cangallas" (ƙafafu sama), "escarrancharse" (yaɗa ƙafafunka da yawa), atillo (string), "pegar a" (fara zuwa), "en peso" (duka ko tare), "magua" (tsawon lokaci), "amularse" (yi fushi), "jeitoso" (ƙwarewa), "agonia" (nausea), "arrullar" (dutse mai ƙarancin) "da ke magana da cutar numfashi).
    • An haɗa shi da aikin gona ("millo", masara; "batata", dankali mai zaki; "apañar batatas", daga Portuguese apanhar, karɓar dankali) da dabbobi (kalmomi kamar "bosta", turaren shanu).
    • Ga teku da kamun kifi: kamar yadda, sayen, siyarwa da musayar jiragen ruwa, daga cambulhão, 'tsarin abubuwa, igiya'; "margullar" yin iyo a karkashin ruwa ko "burgao" karamin kwari na teku, "engodar" yana jan hankalin kifi ta hanyar bautar su, "cardume" ƙaramin makarantar kifi, "pardela" shearwater / tsuntsu na teku, 'liña" da aka yi amfani da shi don kamun kifin kifi na "caboso", "bicuda" da "quelmeyon". Har ila yau.
    • A cikin gida, kalmomi kamar su, sliding furniture drawer; "fechar", don rufewa a cikin Portuguese; "fechillo", latch; "fecha", kulle, "fonil" (funnel), funil a cikin Portugais; "traza" (moth), traça a cikin Portuarian; "trancar", kulle a cikin peninsular Mutanen Espanya.
    • A cikin mutum, kalmomi kamar "petudo", daga Portuguese peitudo (babban kirji), amma wanda a cikin Canary Islands yana ɗaukar ma'anar hunchback; "jeito", motsi, ƙwarewa; "tsawon", ma'ana ko a buɗe; "cañoto", daga Portugais canhoto, hagu.
    • Itace da tsire-tsire da yawa a cikin gandun daji na laurel suna da tushen Portuguese a cikin sunayensu: viñátigo, acebiño, faya, sanguino, follodo, aderno, coderno, malfurada, gibalbera, til ko tilo, norza, pampillo, sao ... Wannan ya faru ne saboda gandun daji na laurel na Tsibirin Canary da na Madeira, suna da nau'o'i da yawa, kuma wasu da yawa suna da kamanceceniya. Wani lokaci za mu iya samun cewa kalmar da ke cikin Portuguese ta kwatanta shuka a cikin Canary Islands ta bayyana wani makamancin ko daga wannan iyali. Wani lamari na musamman shine na kalmar parrot, wanda ake amfani da shi a cikin tsibirin Canary don tsara laurel (Laurus azorica) amma wanda a cikin Portuguese yana nufin Prunus lusitanica, wanda kuma ya wanzu a cikin tsibiran Canary kuma an san shi da 'yar.
    • Har ila yau, an ɗauke su daga Portuguese suffix -ero a cikin sunan shuke-shuke, maimakon Castilian -o (naranjero maimakon naranjo [Orange tree], almendrero maimakon almendro [almond tree], Castañero maimakon castaño [chestnut tree], Manzanero maimakon manzano [apple tree]) da kuma suffix-ento, wanda ke ba da ma'anar "a yalwa" (alal misali, "aguachento" ana amfani da shi don cewa 'ya'yan itacen ya rasa dandano saboda ya Orange yawan ruwa, ko kuma yana da ruwa, yana da yawa).
    • Canjin gabatarwa zuwa ga para: (Zan je can)
    • Canja wurin jimloli na gaba da adjectives na wuri ("sama" maimakon "en sama" (sama), "atrás" maimakon detrás (baya)).
    • Bayyana kalmomin padre (mahaifi) da madre (mahaifin) Uba da pai da mãe na Portuguese bi da bi.
    • Sauran kalmomi da maganganu: "rente" (flush), "de cangallas" (ƙafafu sama), "escarrancharse" (yaɗa ƙafafunka da yawa), atillo (string), "pegar a" (fara zuwa), "en peso" (duka ko tare), "magua" (tsawon lokaci), "amularse" (yi fushi), "jeitoso" (ƙwarewa), "agonia" (nausea), "arrullar" (dutse mai ƙarancin) "da ke magana da cutar numfashi).
  • Kalmomin asalin Ingilishi: Waɗannan tabbas sune muryoyin da aka haɗa kwanan nan daga wasu harsuna cikin harshen Canarian, sakamakon alaƙar kasuwanci tare da Ingila da kafa 'yan kasuwa na Burtaniya a tsibirin, musamman a ƙarni na 18, 19 da 20. Kuma daya daga cikin wadanda aka fi tattaunawa game da asalinsa. Kalmomin kamar "queque" (mai daɗi da aka yi a cikin tanda bisa ga ƙwai, sukari, ruwan inabi da sauran sinadaran, daga cake na Turanci), "quinegua" (irin dankali, daga Turanci King Edward) ko "naife" (sunan wuka na Canarian da aka yi amfani da shi a noman ayaba, ya fito ne daga kalmar Turanci wuka), "pulover" (jersey, ya fito daga janyewa), "suéter" (ya fito daga sutura). Kalmomin alama kamar "flis" (daga alamar kasuwanci Flit, don komawa ga aerosol ko spray), "flash" (tsuntsu da aka lulluɓe cikin filastik, ya fito ne daga flash wanda shine alamar kasuwanci). Kalmomin kamar "chercha/e" (matsayi, wuri mai datti, alade). Asalinsa yana cikin kalmar Ingilishi "coci" kuma yana nufin makabartar inda aka binne wadanda ba Katolika ba. Kuma wasu ba kawai na al'ada a cikin tsibirin Canary ba kamar "tenis" (daga Turanci "takarun tennis" don takalma na wasanni, kowane irin takalma), "tikiti" ko "parking" (kalmomi da aka kara kafin Mutanen Espanya gaba ɗaya).
    • Kalmomin kamar "queque" (mai daɗi da aka yi a cikin tanda bisa ga ƙwai, sukari, ruwan inabi da sauran sinadaran, daga cake na Turanci), "quinegua" (irin dankali, daga Turanci King Edward) ko "naife" (sunan wuka na Canarian da aka yi amfani da shi a noman ayaba, ya fito ne daga kalmar Turanci wuka), "pulover" (jersey, ya fito daga janyewa), "suéter" (ya fito daga sutura).
    • Kalmomin alama kamar "flis" (daga alamar kasuwanci Flit, don komawa ga aerosol ko spray), "flash" (tsuntsu da aka lulluɓe cikin filastik, ya fito ne daga flash wanda shine alamar kasuwanci).
    • Kalmomin kamar "chercha/e" (matsayi, wuri mai datti, alade). Asalinsa yana cikin kalmar Ingilishi "coci" kuma yana nufin makabartar inda aka binne wadanda ba Katolika ba.
    • Kuma wasu ba kawai na al'ada a cikin tsibirin Canary ba kamar "tenis" (daga Turanci "takarun tennis" don takalma na wasanni, kowane irin takalma), "tikiti" ko "parking" (kalmomi da aka kara kafin Mutanen Espanya gaba ɗaya).
  • Kalmomin asalin Faransanci: Daga Faransanci da masu cin nasara na farko na Norman suka yi magana, an adana ƙananan kalmomi, tare da ƙimar shaida. Misalan wannan sune kalmomin: "malpaís" (ƙasa mara amfani, a cikin Canary Islands da aka yi amfani da ita don tsara filayen lava, da alama ya fito ne daga Tsohon Faransanci namiji ya biya) "cardón" (irin tsire-tsire na autochthonous, wanda zai iya fitowa daga Faransanci chardon, tsire-shuke da ƙayoyi) "wadding" (takardar auduga, ya fito daga ouate) "creyón" (fensir mai launi, ya fito ne).
    • "malpaís" (ƙasa marar amfani, a cikin Tsibirin Canary da aka yi amfani da ita don tsara filayen lava, da alama ta fito ne daga Tsohon Faransanci namiji ya biya)
    • "cardón" (irin tsire-tsire na autochthonous, wanda zai iya fitowa daga chardon na Faransa, tsire-shire tare da ƙayoyi)
    • "wadding" (takardar auduga, ya fito ne daga ouate)
    • "creyón" (fensir mai launi, ya fito ne daga fensir).

Ko da yake a halin yanzu ba a amfani da shi, a tsibirin El Hierro al'ada ce a ce "o" ( où, a cikin Faransanci) don "dónde está", "¿o las llaves?" maimakon "¿dónde están las llaves?" (Ina makullin?)

  • Kalmomin asalin Catalan: (Arabism ne wanda aka adana shi ne kawai a Catalonia da Canary Islands, inda ake amfani da basil na Castilian, wanda kuma ya samo asali ne daga Larabawa) "seba" (a cikin Catalan yana nufin albasa, amma a cikin Canary Islands ana amfani da shi don tsara shuka na ruwa wanda ganye suke tunatar da waɗannan) "lletera" (wanda aka samo daga Catalan llet wanda ke nufin madara, kuma ana amfani da ita don kiran wasu nau'ikan nau'ikan Euphortonton) "Tun tun" (Tunnene)
    • An kuma yi amfani da basil na Castilian, wanda kuma ya samo asali ne daga Larabawa.
    • "seba" (a cikin Catalan yana nufin albasa, amma a cikin tsibirin Canary ana amfani dashi don nuna shuka na ruwa wanda ganye suke tunatar da waɗannan)
    • "lletera" (wanda aka samo daga Catalan llet wanda ke nufin madara, kuma ana amfani dashi don kiran wasu nau'ikan jinsin Euphorbia . Wannan murya kuma ana samun ta a cikin harshen Valencian)
    • "tonina" (An sanya wa Tuna Thunnus thynnus suna kamar haka kuma wani lokacin ma ga dolphins, ya haifar da kalmar "Kasancewa mai kama da tonina")
    • "bufo" (fart, a cikin Catalan ana amfani dashi a cikin mata).

Kamance-kamance a cikin harsuna

[gyara sashe | gyara masomin]

Taswirar tana nuna kamanceceniya da bambance-bambance a cikin yarukan Mutanen Espanya na Canarian, Mutanen Espanya na Andalusian, Mutanen Espanya na Castilian, da Sipaniya na Caribbean.

Canarian[upper-roman 1] Yaren Andalusian[upper-roman 2] Castilian Dominican Puerto Rican Cuban Colombian Venezuelan Dan ƙasar Panama
ayaba plátano plátano plátano guineo guineo plátano banano cambur guineo
Ya'yan itace Yahudanci habichuela Yahudanci habichuela habichuela wake wake Caraota wake
tufafin da aka rataye percha percha percha percha gancho Perchero gancho gancho gancho
Green bean habichuela Bayahude mai kore Bayahude mai kore banza habichuelatierna
habichuela habichuela banza habichuela
papaya papaya papaya papaya lechosa papaya /lechosa
Bomba na 'ya'yan itace papaya lechosa papaya
'Ya'yan itace na sha'awa parchita maracuya maracuya Sinanci shinge maracuya maracuya parchita maracuya
man shanu manís man shanu man shanu Man shanu Man shanu Man shanu Man shanu Man shanu Man shanu
popcorn Cotufa / Roscas
palomitas palomitas Macizai na masara
popcorn Rositas na masara
crispetas / masara pira
Cutar da aka yi popcorn
hatimi na gidan waya hatimi hatimi hatimi hatimi hatimi hatimi hatimi hatimi hatimi
dankali Baba Baba dankali Baba Baba Baba Baba Baba Baba
abin sha mai laushi sabuntawa sabuntawa sabuntawa sabuntawa sabuntawa sabuntawa gas sabuntawa soda
dankali mai zaki Dankali Dankali boniato Dankali Dankali boniato Dankali Dankali camote
bas din wucewa guagua bas din bas din guagua guagua guagua bas din bas din bas din
alade sandia sandia sandia sandia Melon ruwa Melon ruwa sandia Ƙarƙashin kafa sandia
  1. Canarian words are sometimes used interchangebly with Castilian words.
  2. Andalusian words are sometimes used interchangebly with Castilian words.

Kudin rance na Canary a wasu harsuna

[gyara sashe | gyara masomin]

Kalmar caldera/caldero na nufin "tukun dafa" a cikin Mutanen Espanya (kwatanta "kasko"). A cikin tsibirin Canary, an kuma yi amfani da shi zuwa wurare da yawa na volcanic. Masanin ilimin geological na Jamus Leopold von Buch ya gabatar da kalmar caldera a cikin ƙamus ɗin ilimin geological lokacin da ya buga tarihinsa na ziyararsa a 1815 a tsibirin Canary, [bayanin kula 1] inda ya fara ganin Las Cañadas caldera akan Tenerife, tare da Dutsen Teide yana mamaye filin, sannan Caldera de Taburiente akan Laa. [15]

  • Kasashen waje da yankuna na Spain
  • Silbo gomero - Harshe mai busawaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
  • Isleño Mutanen Espanya

.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. Samfuri:E25
  2. 2.0 2.1 Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, eds. (2022). "Castilic". Glottolog 4.6. Jena, Germany: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. Cite error: Invalid <ref> tag; name "Glottolog" defined multiple times with different content
  3. The terms isleño and dialecto isleño are also used, but they can be ambiguous, as they are applied to other island dialects as well.
  4. The term guanche originally referred to the aborigines of Tenerife, but nowadays it is used commonly to refer also to the aborigines of the rest of the islands.
  5. "The Canarian Spanish Dialect". Archived from the original on 2012-07-30. Retrieved 2016-01-09.
  6. "On the biological basis of gender variation: Verbal ambiguity in Canarian Spanish | Almeida | Sociolinguistic Studies". Equinoxjournals.com. Retrieved 2015-04-30.[permanent dead link]
  7. Serrano, María José (1997–1998). "On the Variability of Syntax: Some Theoretical Remarks" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2010-01-02. Retrieved 2019-04-01. Universidad de La Laguna
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 Penny 2000.
  9. Medina López, Javier (1992–1993). "Estandarización lingüística en las hablas canarias". Universitas Tarraconensis. Revista de Filologia. Publicacions Universitat Rovira i Virgili (14): 175–176. ISSN 2604-3432.
  10. "What did sociolinguistics ever do for language history?: The cont..." ingentaconnect. 2006-01-01. Retrieved 2015-04-30.
  11. "Biblioteca Virtual Universal" (PDF). Biblioteca.org.ar. Retrieved 2015-04-30.
  12. Felix, Sascha W. (1979). "Anatomy of a sound change in Canarian Spanish". Zeitschrift für romanische Philologie. 95 (3–4). doi:10.1515/zrph.1979.95.3-4.358. S2CID 161147832.
  13. 13.0 13.1 13.2 13.3 13.4 13.5 Herrera Santana 2007.
  14. Lipski, John M. (1 January 1983). "La norma culta y la norma radiofonica: /s/ y /n/ en español" (PDF). Language Problems and Language Planning (in Sifaniyanci). 7 (3): 239–262. doi:10.1075/lplp.7.3.01lip.
  15. Cole, J; Milner, D; Spinks, K (February 2005). "Calderas and caldera structures: a review". Earth-Science Reviews. 69 (1–2): 1–26. Bibcode:2005ESRv...69....1C. doi:10.1016/j.earscirev.2004.06.004.