Canjin yanayi a Asiya

Canjin yanayi a Asiya
climate change by country or territory (en)
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na	canjin yanayi

Sauyin yanayi yana da mahimmanci musamman a Asiya, kasancewar nahiyar ita ce ke da mafi yawan al'ummar bil'adama. Dumama tun daga karni na 20 na kara barazanar zafafa a duk fadin nahiyar. Hawan zafi yana haifar da karuwar mace-mace, kuma buƙatar kwandishan yana haɓaka da sauri a sakamakon haka. Nan da shekara ta 2080, ana sa ran mutane kusan biliyan 1 a biranen kudu da kudu maso gabashin Asiya za su fuskanci zafi kusan wata guda a kowace shekara. Tasirin sake zagayowar ruwa ya fi rikitarwa: yankuna masu bushewa, da farko dake yammacin Asiya da tsakiyar Asiya, za su ga karin fari, yayin da yankunan gabashi, kudu maso gabas da kudancin Asiya wadanda suka riga suka rigaya saboda damina za su fuskanci ambaliyar ruwa.

Ruwan da ke kusa da Asiya suna fuskantar irin tasirin da ake yi na sauran wurare, kamar karuwar dumamar yanayi da acidification na teku: 1465 Akwai murjani da yawa a yankin, kuma suna da rauni sosai ga canjin yanayi: 1459 zuwa ma'ana dukkansu za su rasa idan dumamar yanayi ta wuce 1.5 ° C (2.7 °F). Filayen yanayin muhallin mangrove na Asiya suma suna da rauni sosai ga hawan teku. Asiya kuma tana da ƙasashe masu yawan al'umma a bakin teku fiye da kowace nahiya, wanda zai haifar da babban tasirin tattalin arziki daga hawan teku. Samar da ruwa a yankin Hindu Kush zai zama mafi rashin kwanciyar hankali saboda manyan glaciers, da aka sani da "Hasumiyar ruwa ta Asiya", a hankali narke. Wadannan sauye-sauyen da ake samu na zagayowar ruwa kuma suna shafar rarraba cututtukan da ke haifar da cutar, tare da zazzabin cizon sauro da zazzabin dengue da ake sa ran za su yi fice a yankuna masu zafi da na wurare masu zafi. Tsaron abinci zai zama rashin daidaituwa, kuma ƙasashen Kudancin Asiya za su iya fuskantar gagarumin tasiri daga rashin daidaituwar farashin abinci a duniya.

Ana sa ran canjin yanayi zai kara damuwa game da zafi a Arewacin China Plain, wanda ke da matukar damuwa yayin da yaduwar ban ruwa ke haifar da iska mai laushi. Akwai haɗarin cewa ma'aikatan gona ba za su iya aiki a waje ba a kwanakin bazara masu zafi a ƙarshen ƙarni, musamman a ƙarƙashin yanayin mafi girman hayaki da dumama.

Tarihin hayaki daga Asiya ya fi na Turai da Arewacin Amurka. Koyaya, China ta kasance mafi girma mai fitar da iskar gas a cikin karni na 21, yayin da Indiya ita ce ta uku mafi girma. Gabaɗaya, Asiya a halin yanzu tana da kashi 36% na amfani da makamashi na farko a duniya, wanda ake sa ran zai karu zuwa 48% nan da shekara ta 2050. Zuwa shekara ta 2040, ana sa ran zai kai kashi 80% na kwal a duniya da kashi 26% na amfani da iskar gas a duniya. : Duk da yake Amurka ta kasance mafi yawan masu amfani da mai a duniya, nan da shekara ta 2050 ana sa ran za ta koma matsayi na uku, bayan China da Indiya. :: 1470  Duk da yake kusan rabin sabon ƙarfin makamashi mai sabuntawa na duniya an gina shi a Asiya, : wannan bai isa ba don cimma burin Yarjejeniyar Paris. Suna nuna cewa sabuntawa za su kai kashi 35% na jimlar amfani da makamashi a Asiya nan da shekara ta 2030. : 1471 

Canjin sauyin yanayi ya riga ya zama gaskiya ga ƙasashen Asiya da yawa, tare da dabarun da aka yi ƙoƙari a duk faɗin nahiyar. : Muhimman misalai sun haɗa da haɓaka Aikin noma mai basira a wasu ƙasashe ko ƙa'idodin tsara "birni mai tasowa" a China. : Duk da yake wasu ƙasashe sun tsara tsari mai yawa kamar Bangladesh Delta Plan ko Japan's Climate Adaptation Act, : wasu 1508 har yanzu suna dogaro da ayyukan da ba a daidaita su yadda ya kamata ba. : 1534 

Rashin iskar gas

Rashin hazo da hayaki a gefen Kogin Ganges a arewacin Indiya

Tarihin hayaki daga Asiya ya fi na Turai da Arewacin Amurka. Koyaya, China ta kasance mafi girma mai fitar da iskar gas a cikin karni na 21, yayin da Indiya ta kasance ta uku mafi girma, Rasha ta kasance ta 4, yayin da Japan da Koriya ta Kudu suka kasance ta 5 da 7. Kimanin kashi 70% na makamashi na Indiya ya fito ne daga man fetur, yayin da wannan adadi ya kai kashi 80-90% a China, Japan da Jamhuriyar Koriya. :">: 1471  Gabaɗaya, Asiya a halin yanzu tana da kashi 36% na amfani da makamashi na farko a duniya, wanda ake sa ran zai karu zuwa 48% nan da shekara ta 2050. Zuwa shekara ta 2040, ana sa ran zai kai kashi 80% na kwal a duniya da kashi 26% na amfani da iskar gas a duniya. : Duk da yake Amurka ta kasance mafi yawan masu amfani da mai a duniya, nan da shekara ta 2050 ana sa ran za ta koma matsayi na uku, bayan China da Indiya. : 1470 

Bayan 2040, Asiya za ta iya lissafa sama da rabin amfani da wutar lantarki a duniya, kuma kusan kashi 40% za a iya samar da su daga konewar kwal. : Ana sa ran Asiya za ta shigo da man fetur da iskar gas a nan gaba fiye da yadda take yi yanzu, kuma mai yiwuwa za ta kai kashi 80% na kasuwar makamashi ta duniya a cikin 2050. : Musamman, akwai kasashe masu tasowa 11 a Asiya waɗanda ke da amfani da makamashi mai yawa amma kuma ba su da Tsaro na makamashi.