Jump to content

Chinna Creek

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

 

Chinna Creek (Urdu: چنا کریک) wani lago ne, a cikin iyakokin Karachi, a gabar tekun Arabiya, dake yankin kudu maso yamma na Sindh, Pakistan.

Ya mamaye fili mai fadin murabba'in kilomita kusan 6, tsawonsa ya kai kusan kilomita 5, kuma ya kai tsawon mita 300 zuwa 500, zurfinsa ya kai mita 1 zuwa 3.

Wurin da yake

[gyara sashe | gyara masomin]

Yana zaune a gefen gabas na Harbour Karachi, Chinna Creek yana da mahimmancin dabaru a cikin ababen more rayuwa na teku na yankin. Yankunan da ke kewaye da rafin suna da bambanci. A yammacinta ta ta'allaka ne ga gadar Native Jetty, tare da tsohuwar gadar yanzu tana aiki azaman balaguron abinci. Sabuwar gadar tana kula da zirga-zirgar ababen hawa, yayin da gadar jirgin kasa, da ake amfani da ita don jigilar kaya, ita ma tana kaiwa zuwa Keamari. Babban bankin Chinna Creek yana da fitattun alamomi kamar ginin hedkwatar Hukumar Kula da Jiragen Ruwa ta Pakistan (PNSC), Otal ɗin Luxury Beach, Lalazar Bungalows, Club Boat, Port House, Karachi Club, da mazaunin Jami'an Naval.

A gefen gabas bayan mazaunin Jami'an Naval da kuma tsakanin haɗin gwiwa tare da Boat Basin, ya ta'allaka ne da ƙasa maras kyau tare da toshewar ruwan teku, sakamakon babban aikin kwato ƙasar tsakiyar 2000 da nufin haɓaka ƙungiyar Jami'an KPT, duk da tasirin muhalli..

Sabanin haka, bankin kudu yana raba kan iyakoki da Gabas Wharf da wuraren zama da suka hada da Bhutta Village, Sikandarabad, Majeed Colony, da Okhai Colony.

Kafin kafa tashar jiragen ruwa na Karachi a 1873, Chinna Creek ta yi alfahari da mashigai biyu: ɗaya a tashar Manora da wani a Clifton. An rufe mashigar Clifton, tana mai da magudanar ruwa don amfani da ruwan tekun yamma a matsayin tafki mai tsaka-tsaki. Yanayin yanayin yanayin Chinna Creek yana da yanayin yanayi mai ƙayatarwa wanda ya mamaye babban girma na mangrove, galibi ya ƙunshi nau'in Avicennia marina. [1] Wadannan gandun daji sun taka muhimmiyar rawa wajen kiyaye daidaiton muhalli na yankin, samar da matsuguni da abinci ga flora da fauna daban-daban da suka mamaye yankunan gabar tekun Karachi.[2]

Yankin gabashin Chinna Creek, wanda cibiyar tashar tashar jiragen ruwa ta Karachi ke kula da shi tun ƙarni na 19, ya taɓa kasancewa da ciyayi da namun daji. Koyaya, ƙoƙarin a cikin 'yan shekarun nan don gina ƙungiyar Jami'an KPT akan kadada 130 ya haifar da ɓarna mai yawa. An ware ƙasar raƙuman ruwa, kuma an share mangroves.

Batutuwan muhalli

[gyara sashe | gyara masomin]

Tsarin halittun mangrove na Chinna Creek ba wai kawai ya zama shingen kariya daga zaizayar teku da guguwa ba har ma ya ba da gudummawa ga lafiyar muhalli gabaɗaya. Duk da haka, sauyin yanayin raƙuman ruwa saboda ayyukan ɗan adam, ciki har da rufe ƙofar Clifton, yana da tasiri mai mahimmanci ga ilimin halitta da nau'in halittu na yankin, yana canza yanayin muhalli da yanayin yanayi na tsawon lokaci..

Chinna Creek yana fuskantar manyan ƙalubalen muhalli saboda kwararar ruwan da ba a kula da shi ba da kuma sharar gida mai guba daga tushe daban-daban a cikin Karachi.[3] Kogin yana karɓar kusan galan miliyan 16 na ruwan da ba a kula da shi ba a kowace rana, wanda ya samo asali ne daga Nehr-e-Khayyam, TPX, da kuma ruwan da ke da alaƙa da Makarantar Jama'a ta Habib.[4] Bugu da ƙari, akwai tasirin kai tsaye wanda ya samo asali daga kimanin lita miliyan 200 a kowace rana na ruwan da aka zubar da shi ta Kogin Lyari. Wadannan zubar da ruwa suna da tasiri ga yanayin halittu na Chinna Creek, wanda ke haifar da lalacewa da asarar tsire-tsire da fauna masu mahimmanci don kiyaye daidaitattun muhalli.

Kasancewar ruwan sharar da ba a kula da shi ba da sharar guba ya sanya matsi mai yawa a dazuzzukan mangrove da ke kusa da Chinna Creek. Waɗannan mahalli masu mahimmanci suna cikin matsananciyar damuwa saboda haɓakar matakan guba, wanda ke haifar da illa ga lafiyarsu da yuwuwar su. Nazarin ya ba da haske game da matakan gurɓataccen gurɓataccen ruwa a cikin rafin, yana nuna nau'ikan gurɓataccen gurɓataccen abu wanda ya samo asali daga gida da masana'antu, yana haifar da haɗari ga rayuwar ruwa da amincin yanayin muhalli.[4][5] Abubuwan da suka faru kamar yawan mace-macen kifin na 2013, lokacin da aka sami tan 100 na matattun kifin da aka samu suna shawagi a cikin ruwan Karachi Port Trust, gami da Chinna Creek, ya rage kadan fiye da bayanan kafa.

Rashin ƙaƙƙarfan ƙa'idodin muhalli da kuma yawaitar ayyukan zubar da shara ba bisa ƙa'ida ba yana ƙara tsananta nauyin gurɓacewar muhalli a Chinna Creek. Waɗannan abubuwan suna hana ikon rafin don kiyaye yanayin yanayi da yanayin da ba a taɓa shi ba, suna hana ƙoƙarin rage lalacewar muhalli da dawo da daidaiton muhalli.

A cikin 2018, kodayake Karachi Port Trust (KPT) ba ta da alhakin sarrafa gurɓataccen ruwa kai tsaye, an ba ta aiki tare da kafa masana'antar magani kusa da Hanyar Mai Kolachi tare da Chinna Creek a matsayin wani ɓangare na aikin Wetland Park . [6] Wannan shirin yana da niyyar magance batun kusan lita miliyan 500 na datti da ba a kula da shi ba a zubar da shi a cikin Tekun Larabawa kowace rana, wanda ke wakiltar kashi 99% na jimlar datti. An tsara shuka don fara kula da galan miliyan 60 a kowace rana daga Soja Bazaar da City Station, tare da wani mataki na baya yana kula da ƙarin galan miliyan 60 kowace rana daga tashar ruwa ta Nehr-e-Khayyam, kodayake ci gaba ya tsaya.

  • Kogin Indus Delta-Arabian Sea mangroves

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. Saifullah, S. M.; Shaukat, S. S.; Shams, S. (1 March 1994). "Population structure and dispersion pattern in mangroves of Karachi, Pakistan". Aquatic Botany. 47 (3): 329–340. Bibcode:1994AqBot..47..329S. doi:10.1016/0304-3770(94)90062-0. ISSN 0304-3770. Retrieved 11 March 2024.
  2. Aziz, Irfan; Gulzar, Salman; Noor, Meher; Khan, M. Ajmal (2005). "Seasonal variation in water relations of Halopyrum mucronatum (L.) Stapf. growing near Sandspit, Karachi". Pakistan Journal of Botany. 37 (1): 141–148. Retrieved 11 March 2024.
  3. (Bilal U. ed.). Invalid |url-access=Haq (help); Missing or empty |title= (help)
  4. 4.0 4.1 Tariq, Sadia; Khan, Moazzam Ali; Alamgir, Aamir (1 January 2016). "Physico-Chemical Profile of Malir River and Chinna Creek". Procedia Environmental Sciences. 34: 514–524. doi:10.1016/j.proenv.2016.04.045. ISSN 1878-0296. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":J" defined multiple times with different content
  5. "Situational Analysis of Water Resources of Karachi" (PDF) (in Turanci). WWF Pakistan. p. 64. Retrieved 12 March 2024.
  6. "Questions for oral answers and their replies; Question No. 92, Senator Chaudhary Tanvir Khan" (PDF). senate.gov.pk (in Turanci). Senate Secretariat. 20 December 2018. Retrieved 17 July 2024.