Jump to content

Cognitive geography

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Cognitive geography
branch of geography (en) Fassara
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na Hanyoyin bincike a kimiyyar fahimta da labarin ƙasa
Diagram yana nuna abubuwa na sararin samaniya (ko yanayin ƙasa).

Geography na fahimta shine nazarin ilimin kimiyya da ilimin ƙasa. Manufarta ita ce fahimtar yadda mutane ke kallon sarari, wuri, da muhalli. Ya haɗa da tsara abubuwan da ke tasiri ga fahimtar sararin samaniya don ƙirƙirar wakilci mafi inganci na sararin samaniya. Wadannan ingantaccen samfuran suna taimakawa a cikin batutuwa daban-daban, alal misali, haɓaka taswirar da ke sadarwa mafi kyau, samar da umarnin kewayawa waɗanda suka fi sauƙi a bi, amfani da sararin samaniya da amfani, lissafin bambance-bambance na al'adu akan tunanin sararin samaniya don musayar bayanai na al'ada, da kuma karuwar fahimtar mahallimu gaba ɗaya.

Asalin da ayyukan farko

[gyara sashe | gyara masomin]

Haɗin tsakanin Fahimtar sararin samaniya, aikin ɗan adam, da tsira ya wanzu tun zamanin d ̄ a. Kamar yadda aka koya daga ilimin lissafi, lissafi ya samo asali ne daga binciken ƙasa na ambaliyar shekara-shekara na kogin Nilu.[1] Ilimin sararin samaniya ya samo asali ne daga nazarin ilimin halayyar mutum wanda aka fara la'akari da shi a matsayin wani yanki daban a ƙarshen shekarun 1960 ta hanyar littafin Ulric Neisser na Cognitive Psychology (1967). [1] Da farko, bincike kan fahimtar sararin samaniya ya sami cikas saboda yawancin masu bincike da suka yi imanin cewa za'a iya bayyana duniya ta gani da sararin samaniya ta amfani da sarrafa harshe.[1] Daga baya, bincike kan hotuna ya nuna cewa ta hanyar rage wakilcin duniya ta gani da sararin samaniya zuwa harshe, masu bincike sun yi watsi da batutuwan 'masu ban sha'awa'. A lokaci guda, masu ilimin ƙasa suna nazarin yadda mutane suka fahimta kuma suka tuna da duniyar ƙasa.

Bincike a cikin ilimin ƙasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Ma'amala tsakanin mutane da muhalli shine babban abin da aka mayar da hankali tsakanin masu ilimin ƙasa. Wannan yanki na bincike yana da niyyar rage bambancin da ke tsakanin muhalli da wakilcin lissafi da kuma cire ra'ayi na sararin samaniya. Misalan ra'ayi na sararin samaniya sun haɗa da ƙididdigar nesa tsakanin wurare biyu lokacin da akwai hanyoyi da yawa a cikin hanya. Akwai halin tunawa da tituna ko koguna marasa daidaituwa kamar yadda suka fi madaidaiciya, sun fi daidaitawa, ko kuma sun fi dacewa da su. David Mark ta hanyar bincikensa ya kwatanta yadda siffofin sararin samaniya kamar ruwa na ciki (kogi, tafkuna, lagoons) ke rarraba daban-daban a cikin mutanen da ke magana da Turanci da Faransanci kuma, sabili da haka, na iya haifar da matsaloli a musayar bayanan ƙasa na al'adu.

  1. 1 2 3 Mark, David M.; Freksa, Christian; Hirtle, Stephen C.; Lloyd, Robert; Tversky, Barbara (1999-12-01). "Cognitive models of geographical space". International Journal of Geographical Information Science. 13 (8): 747–774. doi:10.1080/136588199241003. ISSN 1365-8816.