Colleen Zamba
Colleen Pempho Zamba 'yar siyasa ce kuma ma'aikaciyar gwamnati wacce ta yi aiki a matsayin Sakatariyar Shugaban kasa da majalisar ministoci (SPC) na Jamhuriyar Malawi tsakanin 2022 da 2025.
Rayuwa ta farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Zamba a Dowa, Malawi, babba cikin yara shida na Skeffa Thom Zamba da Felestia Zamba, [1] duka malamai. Mahaifinta ya kasance memba na Majalisar Dokokin Malawi na Dowa ta Kudu maso Gabas . 'Yar'uwarta ita ce Hope Tionge Zamba, wacce ta lashe wannan kujerar a babban zaben 2025. [2]
Ta halarci makarantar sakandare ta 'yan mata ta Lilongwe kuma daga baya ta sami digiri na farko a fannin kimiyyar zamantakewa a fannin tattalin arziki daga Kwalejin Chancellor, Jami'ar Malawi, a shekarar 1985. Zamba ta yi karatu a Jami'ar Glasgow, Scotland, inda ta sami difloma ta digiri na biyu a Manufofin Ci Gaban a shekarar 1988 da kuma Jagora na Falsafa a Shirye-shiryen Tattalin Arziki a shekarar 1989, inda aka ba ta suna ɗalibi mafi kyau na shekara.[3]
Ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]Zamba ta fara aikinta a matsayin masanin tattalin arziki kuma ta zama Babban Sakatare na Harkokin Tattalin Arziki, inda ta jagoranci sa ido kan Shirin Tattalin Ruwa na Malawi . Daga nan sai ta zama Babban Sakatariyar Gudanar da Biyan Kuɗi da Taimako inda ta jagoranci tattaunawar Kasashen Da ke da Biyan Laifi Malawi Decision Point . Ta kuma zama Babban Sakatariyar Kasuwanci, inda ta kasance mai magana da yawun Kudancin Afirka a tattaunawar kasuwanci.[4]
A watan Oktoba na 2021, Shugaba Lazarus Chakwera ya nada Zamba shugaban sashin bayar da shugaban kasa da kuma Babban mai ba da shawara ga Shugaban kasa kan manufofin ci gaba mai dorewa (SDGs) da harkokin kasa da kasa.[5] A ranar 1 ga Yuni, 2022, an nada Zamba a matsayin Sakataren Shugaban kasa da Ma'aikatar, wanda ya gaji Zangazanga Chikhosi.[6] Mai fafutukar kare hakkin dan adam Emma Kaliya ta yaba da nadin ta a matsayin nuna jajircewar Shugaba Chakwera ga daidaiton jinsi.[7]
A watan Disamba na shekara ta 2025, an kama Zamba a Filin jirgin saman Kamuzu da ke Lilongwe yayin da yake shirin tafiya zuwa Switzerland. Jami'an 'yan sanda ne suka tsare ta daga hedikwatar' yan sanda ta kasa kuma suka koma ofishin' yan sanda na Lingadzi don yin tambayoyi. Hukumomi ba su bayyana dalilin da ya sa aka kama shi ba.[8]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]| Awards and achievements | ||
|---|---|---|
| Magabata {{{before}}} |
Secretary to the President and Cabinet of Malawi | Magaji {{{after}}} |
- ↑ "Biography of Colleen Pempho Zamba". Malawi Freedom Network. 2023-01-11. Archived from the original on 2024-09-14. Retrieved 2024-12-05.
- ↑ "🗳️ Results of the Parliamentary Elections Held on 16 September 2025". www.malawi2025.info. Archived from the original on 2025-12-11. Retrieved 2026-01-03.
- ↑ "Biography of Colleen Pempho Zamba". Malawi Freedom Network (in Turanci). 2023-01-11. Retrieved 2024-12-05.
- ↑ Ngwira, Robert (2022-06-01). "Meet Colleen Zamba, new SPC replacing Zanga-zanga Chikhosi" (in Turanci). Retrieved 2024-12-05.
- ↑ Ngwira, Robert (2022-06-01). "Meet Colleen Zamba, new SPC replacing Zanga-zanga Chikhosi". Retrieved 2025-01-10.
- ↑ "Chakwera appoints Colleen Zamba as New SPC". Nyasa Times (in Turanci). 2022-05-31. Retrieved 2024-12-05.
- ↑ "Renowned gender activist Emma Kaliya lauds Chakwera for Zamba's appointment as Secretary to President & Cabinet - Maravi Express - Your Kind of News. Clear and accurate" (in Turanci). 2022-06-03. Retrieved 2025-02-03.
- ↑ "FORMER CHIEF SECRETARY TO GOVT. COLLEEN ZAMBA ARRESTED". Shire Times (in Turanci). 2025-12-03. Retrieved 2025-12-04.