Jump to content

Coulee

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Coulee
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na ƙorama
Wannan gefen canyon na Grand Coulee a Washington an sassaƙa shi ne ta hanyar ambaliyar Missoula.
Ra'ayi ta hanyar coulee a Alberta, tare da bangarori masu tsayi amma ƙananan, da ruwa a kasa.

Coulee, ko coulée (/ˈkuːleɪ/ ko /ˈkuːliː/),[1] wani nau'i ne daban-daban na ƙasa, dukansu nau'ikan kwari ne ko yankunan Ruwa. Kalmar coulee ta fito ne daga harshen Faransanci na Kanada, daga harshen Farisanci 'don gudana'.

Sau da yawa ana amfani da kalmar a cikin Great Plains don kowane nau'i na ruwa, daga tafkuna zuwa koguna.

A kudancin Louisiana kalmar Colie (wanda aka rubuta coolie) da farko tana nufin kwari ko kwari yawanci bushewa ko tsinkaye amma ya zama mai girma a lokacin Ruwa sama. Yayinda aka kwashe tashoshin rafi ko kuma aka kwantar da su, ana amfani da kalmar ga raƙuman ruwa, gabaɗaya karami fiye da bayu. Ana kuma amfani da kalmar don ƙananan ramuka ko canals a cikin tafki.

A arewa maso yammacin Amurka, an bayyana coulee a matsayin babban, mai tsayi, mai kama da rami, wanda ya haɗa da hanyoyin zubar da ruwa da tashoshin ambaliyar ruwa da aka zana a cikin tsaunin basalt.[2]

Nau'o'i da misalai

[gyara sashe | gyara masomin]
Tashoshin Drumheller a cikin Columbia Basin na Washington
  • The dry, braided channels formed by glacial drainage of the Scablands of eastern Washington, such as Grand Coulee and Moses Coulee. Moses Coulee and Lenore Canyon, lower Grand Coulee, have hanging valleys, where pre-flood tributaries enter the coulees at least 100 metres (330 ft) above the coulee floor.
  • The furrowed moraines channeling rain runoff in the area east of the Missouri Coteau in the western United States and western Canada at the base of the Rocky Mountains.
  • In the western United States, tongue-like protrusions of solidified lava, forming a sort of canyon.
  • In Wisconsin it is applied to valleys. These valleys tend to have high, steep walls. "Hollow" is used as a synonym, often for the smallest of such valleys. The term is also applied to the greater La Crosse, Wisconsin metropolitan area (i.e. the "Coulee Region").[3]
  • The Gassman Coulee in North Dakota may have been a contributing factor to the flooding of the Souris River in June 2011.[ana buƙatar hujja][<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2017)">citation needed</span>]

Geomorphology

[gyara sashe | gyara masomin]
Ra'ayi sama a cikin wani coulee a cikin kwarin Kogin Oldman a Lethbridge, Alberta

Baya ga waɗanda aka kafa ta hanyar fashewar dutsen wuta, coulees yawanci canyons ne waɗanda ke da ganuwar da aka tsara ta hanyar rushewa. Wadannan nau'ikan coulees galibi ana samun su a arewa maso yammacin Amurka da kudu maso yammacin Kanada. A yammacin Amurka, saurin narkewar kankara a ƙarshen zamanin kankara na ƙarshe ya haifar da ambaliyar ruwa mai ban tsoro wanda ya cire dutse ta hanyar rushewa mai yawa, yana samar da zurfin canyons. Wasu coulees na iya zama bushewa a yanayi ko ƙunshe da ƙananan rafi, duk da haka waɗannan ƙananan rafi marasa kyau ba su da girman ƙarfin da ake buƙata don samar da irin wannan lalacewa mai faɗi.

A Wisconsin, sun kasance samfurin kusan rabin shekaru miliyan na rushewa, ba a canza su ba ta hanyar glaciation (duba Driftless Area ). Duwatsu masu laushi a gindin bango sun samar da abin da ake kira gangaren Scree. Wadannan an kafa su ne lokacin da ɓangarorin bangon canyon suka ba da hanya a cikin dutse. Idan aka bar shi kadai, kwarin sau da yawa gandun daji ne, tare da ridgetops suna canzawa zuwa tsaunuka masu tsawo lokacin da ba a juya su cikin makiyaya ba ko amfani da su don amfanin gona.

Coulees suna ba da mafaka daga iska da kuma mayar da hankali ga samar da ruwa ga tsire-tsire wanda in ba haka ba zai yi gwagwarmaya don tsira a cikin tsaunuka na sagebrush. Sau da yawa ana samun itatuwa a wuraren zama na kogi tare da rafi a cikin coulees da kuma a gindin ganuwarsu.

  • Channeled Scablands - Yanayi a jihar Washington, Amurka
  • Grand Coulee - Tsohon kogin kogi a jihar Washington ta Amurka
  1. coulee". Oxford English Dictionary (Online ed.). Oxford University Press. (Subscription or participating institution membership required.)
  2. Baker, Victor (2010). Migon, Piotr (ed.). Channeled Scablands: A Megaflood Landscape, in Geomorphological Landscapes of the World. Springer. pp. 21–28. ISBN 9789048130542
  3. "The Coulee Region – La Crosse, WI – Wisconsin Historical Markers on Waymarking.com".