Cutar jijiyoyin Zuciya
| Cutar jijiyoyin Zuciya | |
|---|---|
|
| |
| Description (en) | |
| Iri |
artery disease (en) Cutar zuciya |
| Field of study (en) |
cardiology (en) pediatric cardiac surgery (en) |
| Sanadi |
arteriosclerosis (en) |
| Effect (en) |
Ciwon zuciya angina pectoris (en) |
| Genetic association (en) |
PPP1R12B (en) |
| Medical treatment (en) | |
| Magani |
gemfibrozil (en) |
| Identifier (en) | |
| ICD-10-CM | I20-I25, K76.1, I25.10, I25, I25.9 da I25.1 |
| ICD-9-CM | 410-414.99, 414.0, 414.9 da 414.00 |
| OMIM | 300464, 607339, 608316, 608318, 608320, 610947, 611139, 612030 da 614293 |
| MedlinePlus | 007115 |
| eMedicine | 007115 |
| MeSH | D003324 |
| Disease Ontology ID | DOID:3393 |
Cutar jijiyoyin zuciya (CAD), wanda kuma ake kira Cutar zuciya (CHD), ko cutar zuciya ta ischemic (IHD), [1] wani nau'in cutar zuciya ne wanda ya shafi rage yawan jini zuwa tsokoki na zuciya saboda haɓaka atheromatous plaque a cikin jijiyoyin zuciya. Ita ce mafi yawan Cututtukan zuciya.[2] CAD na iya haifar da angina mai ɗorewa, angina mara ɗorewa (marasa ɗorewa), da kuma ciwon zuciya.
Alamar da aka saba da ita ita ita ce angina, wanda shine ciwon kirji ko rashin jin daɗi wanda zai iya tafiya cikin kafada, hannu, baya, wuyansa, ko wutsiyar. [3] Wani lokaci, yana iya jin kamar ƙone zuciya. A cikin angina mai ɗorewa, alamun suna faruwa tare da motsa jiki ko damuwa na motsin rai, suna wucewa ƙasa da 'yan mintoci kaɗan, kuma suna inganta tare da hutawa. Rashin numfashi na iya faruwa, kuma wani lokacin babu alamun bayyanar cututtuka. A lokuta da yawa, alamar farko ita ce ciwon zuciya.[4]Sauran rikitarwa sun haɗa da gazawar zuciya ko bugun zuciya mara kyau.
Abubuwan haɗari sun haɗa da hawan jini mai yawa, shan sigari, Ciwon sukari, rashin motsa jiki, kiba, cholesterol mai yawa na jini, rashin abinci mai kyau, baƙin ciki, da yawan shan barasa.[5][6][7] Gwaje-gwaje da yawa na iya taimakawa tare da ganewar asali ciki har da electrocardiogram, Gwajin damuwa na zuciya, ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwan ƙwaƙwalwa ta zuciya, biomarkers (troponins na zuciya mai saurin ji) da angiogram na zuciya, da sauransu. Hanyoyin rage haɗarin CAD sun haɗa da cin Abinci mai lafiya, motsa jiki a kai a kai, kiyaye nauyi mai lafiya, kuma ba shan sigari ba. Ana amfani da magunguna don ciwon sukari, babban cholesterol, ko hawan jini a wasu lokuta. Akwai iyakantaccen shaida don ingancin ganowa da wuri ta hanyar tantance mutane masu ƙarancin haɗari waɗanda ba sa nuna alamun bayyanar cututtuka. Magani ya haɗa da matakai iri ɗaya kamar rigakafi. Ana iya ba da shawarar ƙarin magunguna kamar su antiplatelets (ciki har da aspirin), beta blockers, ko nitroglycerin.[9] Ana iya amfani da hanyoyin kamar su shiga tsakani na zuciya (PCI) ko tiyata ta jijiyoyin zuciya (CABG) a cikin cututtuka masu tsanani. A cikin waɗanda ke da CAD mai ɗorewa ba a bayyane yake ba idan PCI ko CABG ban da sauran jiyya yana inganta tsammanin rayuwa ko rage haɗarin bugun zu
Alamomi
[gyara sashe | gyara masomin]Alamar da aka fi sani da ita ita ce ciwon kirji ko rashin jin daɗi wanda ke faruwa akai-akai tare da aiki, bayan cin abinci, ko a wasu lokutan da za a iya hangowa; wannan abin da ake kira angina mai ɗorewa kuma yana da alaƙa da ƙuntatawa jijiyoyi zuciya. Angina kuma ya haɗa da ƙuntataccen kirji, nauyi, matsin lamba, ƙuntata, cikawa, ko matsawa. Angina wanda ke canzawa a cikin ƙarfi, hali, ko mitar ana kiranta rashin daidaituwa. Rashin daidaituwa na angina na iya riga ya wuce ciwon zuciya. A cikin manya waɗanda ke zuwa sashen gaggawa tare da wani dalili na ciwo, kusan kashi 30% suna da ciwo saboda cutar jijiyoyin zuciya.[2] Angina, gajeren numfashi, gumi, ƙishirwa ko amai, da hasken kai alamun ciwon zuciya ne ko ciwon zuciya, kuma ayyukan kiwon lafiya na gaggawa suna da mahimmanci.[8]
Tare da cututtukan da suka ci gaba, ƙuntata jijiyoyin zuciya yana rage wadatar jini mai wadataccen iskar oxygen da ke gudana zuwa zuciya, wanda ya zama mafi mahimmanci yayin ayyukan da ke da ƙarfi, lokacin da zuciya ke bugun da sauri kuma yana da karuwar buƙatar iskar oxygen.[1] Ga wasu, wannan yana haifar da alamomi masu tsanani, yayin da wasu ba su da alamomi kwata-kwata.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ https://books.google.com/books?id=bXtaX468LRYC&pg=PA23
- ↑ https://doi.org/10.1038%2Fnrcardio.2014.26
- ↑ https://web.archive.org/web/20150224034615/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/cad/signs
- ↑ https://www.cdc.gov/heartdisease/coronary_ad.htm
- ↑ https://hdl.handle.net/10665%2F44701
- ↑ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4336825
- ↑ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4222499
- ↑ https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/16821-coronary-artery-disease-symptoms