Jump to content

Daim Zainuddin

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

Che Abdul Daim bin Zainuddin ( Jawi  ; 29 ga Afrilu 1938 - 13 ga Nuwamba 2024) ɗan siyasa ne kuma ɗan kasuwa ɗan ƙasar Malaysia wanda ya yi aiki a matsayin Ministan Kuɗi daga 1984 zuwa 1989 sannan kuma daga 1999 zuwa 2001 a ƙarƙashin Firayim Minista Mahathir Mohamad . Ya kuma yi aiki a matsayin Ɗan Majalisa (MP) daga 1982 zuwa 2004 da kuma Sanata daga 1980 zuwa 1982.

Ana yaba wa Daim wajen jagorantar Malaysia a rikicin kuɗi na Asiya na 1997, kuma babban mai tsara dabarun tattalin arziki da ci gaban Malaysia ne. [1] [2]

Duk da cewa ba a saka Daim a cikin jerin sunayen fitattun mutane ba, an san shi da kasancewa ɗaya daga cikin attajiran ƙasar Malaysia. An tuhumi Daim da matarsa a watan Janairun 2024 da laifin rashin bayyana kadarorinsa 71 a wani ɓangare na binciken yaƙi da cin hanci da rashawa wanda ya bayyana a matsayin abin da ya shafi siyasa. An wanke Daim daga laifin cin hanci da rashawa bayan masu gabatar da ƙara sun nemi a janye dukkan tuhume-tuhumen bayan mutuwarsa. [3] Duk da haka, an ci gaba da gudanar da bincike kan kadarorinsa da kuma iyalansa bayan mutuwarsa. [4]

Rayuwar farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Daim Zainuddin a Alor Setar, Kedah, ƙasar Burtaniya ta Malaya (yanzu Malaysia). Shi ne ƙarami a cikin 'yan'uwa goma sha uku. Mahaifinsa, Mohd Zainuddin Hj Senawi, magatakarda ne a ma'aikatar gwamnati ta jihar Kedah, yayin da mahaifiyarsa, Pok Rafeah Binti Ishak, mai kula da gida ce. Ya yi karatunsa na farko a Makarantar Malay ta Seberang Perak da ke Alor Setar . Daga baya ya halarci Kwalejin Sultan Abdul Hamid, wata makarantar Turanci, sannan ya kammala karatunsa na sakandare a St. Xavier's Institution, George Town, Penang .

Mahaifiyar Daim ta goyi bayan burinsa na karatun lauya, inda ta sayar da filayen iyalin don ba shi kuɗin karatunsa a Burtaniya . Ya yi karatu a Lincoln's Inn, London, na tsawon watanni goma sha takwas kuma aka kira shi zuwa ga lauyan Ingila a shekarar 1959 yana da shekaru 21. Daga baya ya ci gaba da karatu a fannin Tsarin Birane a Jami'ar California, Berkeley, inda ya kammala shirin a shekarar 1979.

Aikin siyasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Daim ya fara harkokin siyasa a matsayin Sanata daga 1980 har zuwa lokacin da ya yi murabus don tsayawa takara a babban zaɓen 1982 inda aka zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar Kuala Muda, kafin ya koma Merbok a 1986 kuma ya yi aiki a matsayin ɗan majalisar har zuwa 2004 a matsayin memba na Ƙungiyar Ƙasa ta Malays (UMNO). [5]

An naɗa Daim a matsayin Ministan Kuɗi a ƙarƙashin Firayim Minista Mahathir Mohamad a shekarar 1984, inda ya yi aiki har zuwa 1991, daga baya ya dawo kan wannan mukami daga 1999 zuwa 2001. An san Daim da aikinsa na manufofin tattalin arziki, ya taka muhimmiyar rawa wajen jagorantar farfaɗo da tattalin arzikin Malaysia, inda GDP ya inganta daga ƙimar ci gaban da ba ta da kyau na 1.03% a 1985 zuwa 9.06% a 1989.

Daim ya mutu a ranar 13 ga Nuwamba, 2024, bayan an kwantar da shi a Asibitin Assunta, Petaling Jaya a watan da ya gabata. Yana da shekaru 86. [6] An yi jana'izarsa a Masallacin Tarayya wanda 'yan uwa, manyan mutane, da abokai suka halarta. An binne shi a Makabartar Musulmi ta Bukit Kiara da ke Kuala Lumpur. [7]

  1. "Daim Zainuddin acquitted of graft charges by Malaysian court after his death". South China Morning Post (in Turanci). 2024-11-20. Retrieved 2025-11-19.
  2. Camoens, Austin (9 July 2025). "Daim-linked assets probe widens to 6 more countries | New Straits Times". New Straits Times (in Turanci). Retrieved 20 November 2025.
  3. "Daim Zainuddin acquitted of graft charges by Malaysian court after his death". South China Morning Post (in Turanci). 2024-11-20. Retrieved 2025-11-19.
  4. Camoens, Austin (9 July 2025). "Daim-linked assets probe widens to 6 more countries | New Straits Times". New Straits Times (in Turanci). Retrieved 20 November 2025.
  5. "Daim Zainuddin acquitted of graft charges by Malaysian court after his death". South China Morning Post (in Turanci). 2024-11-20. Retrieved 2025-11-19.
  6. "Daim Zainuddin acquitted of graft charges by Malaysian court after his death". South China Morning Post (in Turanci). 2024-11-20. Retrieved 2025-11-19.
  7. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named HMetroMati