Jump to content

Danylo Zabolotny

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Danylo Zabolotny
Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rayuwa
HaihuwaZabolotne (en) Fassara, 16 Disamba 1866 (Julian)
ƙasaRussian Empire (en) Fassara
Kungiyar Sobiyet
MutuwaKiev, 15 Disamba 1929
Karatu
MakarantaOdesa University (en) Fassara
Taras Shevchenko National University of Kyiv (en) Fassara
Dalibin daktanciPavel Nikolaevich Kashkin (en) Fassara
HarsunaRashanci
Harshan Ukraniya
MalamaiElie Metchnikoff
Sergei Winogradsky (en) Fassara
Sana'a
Sana'abotanist (en) Fassara da microbiologist (en) Fassara
EmployersSaint Petersburg Female Medical Institute (en) Fassara
Institute of Experimental Medicine (en) Fassara
Kyaututtuka
MambaAcademy of Sciences of the USSR (en) Fassara
National Academy of Sciences of Ukraine (mul) Fassara
Central Executive Committee of the Soviet Union (en) Fassara

Danylo Kyrylovych Zabolotny (Ukrainian; 28 ga Disamba 1866 - 15 ga Disamba 1929) masanin ilimin cututtukan Ukraine ne da Soviet kuma wanda ya kafa sashen bincike na farko a duniya na ilmin annoba. A cikin 1927, ya buga ɗaya daga cikin matani na farko a fagen sa, Fundamentals of Epidemiology.

Tarihin rayuwa

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Zabolotny a ranar 28 ga watan Disamba 1866 a wani karamin ƙauye ga talakawa manoma da ke zaune a cikin gida mai ɗakuna biyu. Mahaifinsa, Kyrylo, tsohon bawa ne har zuwa lokacin da aka kawar da bautar shekaru biyar kafin a haifi ɗansa, kuma ya auri wata mace mai suna Yevheniia . [1] Lokacin da yake da shekaru 11, mahaifinsa ya mutu kuma kawunsa ya kai shi Rostov-on-Don, Rasha. Ya sami damar halartar dakin motsa jiki, kuma ya bayyana a fili cewa yana da basira kuma yana da baiwa ga kimiyyar halitta. Sun zo Rostov-on-Don don zama tare da ɗan'uwan mahaifiyarsa, Makar Myronovych Sauliak, wanda ya koyar da kimiyyar halitta da yanayin ƙasa a cikin birni.[1] Daga nan ne iyalin suka koma Odessa a cikin 1880, bisa ga shawarar Makar wanda ya gaya musu su zauna tare da wani kawun mai suna Vasyl Myronovych, inda ya yi karatu a Richelieu Lyceum.[1][2]

Bayan haka ya halarci Jami'ar Novorossiya, inda ya kammala a 1891. A can, ya sami damar yin karatu a ƙarƙashin sanannun masana kimiyya kamar Elie Metchnikoff, Ivan Sechenov, da Lev Tsenkovsky . [2] Ya yi zanga-zanga, a matsayin wani ɓangare na ƙungiyar ɗalibai, game da shirin Rasha na kawar da ikon mallakar jami'a, kuma ya kwashe watanni uku a kurkuku a 1883. A lokacin da yake kurkuku, ya yi rashin lafiya, wanda zai iya cetonsa daga korar shi daga Odesa da kuma gudun hijira mai nisa.[1] A shekara ta 1894 ya kammala karatu daga Jami'ar Kiwon Lafiya ta Bogomolets. A lokacin da yake jami'a, ya gudanar da bincike kan rigakafin mutum game da kwalara da kimantawar tsabtace filayen ban ruwa a Odesa.[2] Ya yi aiki a matsayin likita a asibitin soja a Kyiv daga 1895 zuwa 1897. A shekara ta 1987, tsohon malaminsa Élie Metchnikoff ya gayyace shi ya yi aiki a birnin Paris, inda ya yi aiki, a Cibiyar Pasteur kafin ya koma Rasha a shekara ta 1898. [2] Ya kuma tafi Bombay don yin bincike a 1897 tare da V. Vysokovich da E. Redrov . [2] A shekara ta 1898, a Cibiyar Kiwon Lafiya ta Mata ta St. Petersburg, ya kafa abin da ake la'akari da sashen farko da ke ƙwarewa a ilimin ƙwayoyin cuta a Rasha, sashen da ya jagoranci har zuwa 1928. [3]

A wannan lokacin ya kuma kasance ɗaya daga cikin masana kimiyya uku (tare da Mikhail Gavrilovich Tartakovsky da Nikolai Mikhailovich Berestnev) waɗanda suka jagoranci Laboratory na Musamman da aka kafa a 1898 a Fort Alexander tsibirin wucin gadi a Tekun Finland kusa da Kotlin Island, inda aka samar da allurar rigakafin annoba da kuma an yi gwaje-gwaje tare da pathogens don annoba da kwalara.

Daga 1919 zuwa 1923 ya kasance shugaban Jami'ar Kiwon Lafiya ta Odesa, inda ya fara abin da ake la'akari da Sashen farko na Epidemiology a duniya, a cikin 1920. Daga 1924 zuwa 1928 ya kasance farfesa a Kwalejin Kiwon Lafiya ta Soja a Leningrad kuma a 1928 an kafa shi yanzu ana kiransa Cibiyar Zabolotny ta Microbiology da Virology, a Kyiv . [3] A cikin 1930, bayan da hukumomin Soviet suka kammala mamayar siyasa ta Kwalejin Kimiyya ta Kasa ta Ukraine kuma suka kori Mykhailo Hrushevsky a matsayin dan takarar shugabancin, Zabolotny an ba shi shugabancin Kwalejin, a cikin 1930.

Zabolotny ya gudanar da bincike mai ban mamaki kan cututtukan cututtuka da yawa, gami da kwalara, diphtheria, dysentery, annoba, syphilis, da typhus, da kuma gangrene. A cikin 1904, don magance batutuwan tsabta a Rasha, ya rubuta wa Duke Peter Alexandrovich na Oldenburg yana sukar rashin dokokin tsabta a Rasha.[4] Zabolotny ya tabbatar da cewa annoba ta kasance ta hanyar doki kuma ya taimaka wajen bunkasa allurar rigakafi da serums don warkar da annoba; bincikensa ya haɗa da shi shan al'adun kwalara mai rai bayan ya yi wa kansa rigakafi, don haka ya tabbatar da yadda rigakafin zai iya zama mai tasiri. Ya kuma jagoranci ayyukan bincike a lokacin annobar annoba ta uku, a Indiya, Arabiya, Mongolia, da China.[5] Bayan ya yi aiki mai zurfi a Arewacin kasar Sin, ya kasance wakilin "mai tasiri" a Taron Mukden na 1911 inda kasar Sin, ta tilasta ta annoba ta Manchurian da ta kashe mutane 60,000, "ya ƙunshi hanyar Yammacin kula da kiwon lafiya, tare da niyyar inganta lafiyar jama'a a cikin shekarun farko na Jamhuriyar Sin".[6][7]

Ya mutu a ranar 15 ga Disamba 1929 kuma an binne shi a ƙauyen da aka haife shi.[3]

  1. 1 2 3 4 Iваниця, В. О.; Юргелайтіс, Н. Г.; Бурлака, Т. В. (15 December 2011). "ДАНИЛО КИРИЛОВИЧ ЗАБОЛОТНИЙ. ЖИТТЯ В НАУЦІ". Мікробіологія і біотехнологія (in Harshen Yukuren) (4(16)): 90–101. doi:10.18524/2307-4663.2011.4(16).93582. ISSN 2307-4663. Retrieved 1 April 2026.
  2. 1 2 3 4 5 A.i, Zavyalov; M.s, Betekhtin; I.a, Yakupov (1 March 2017). "Academic D.K. Zabolotny and his contribution to the development of medical science (to the 150th birth anniversary)". Саратовский научно-медицинский журнал (in Turanci). 13 (1): 104–110. ISSN 2076-2518. Retrieved 1 April 2026.
  3. 1 2 3 Skrypal, I. H. (2022). "Danylo Kyrylovych Zabolotnyi". Famous figures by Ukrainian origin in world civilization. Institute of Encyclopedic Research, National Academy of Sciences of Ukraine.
  4. ↑ A.i, Zavyalov; M.s, Betekhtin; I.a, Yakupov (1 March 2017). "Academic D.K. Zabolotny and his contribution to the development of medical science (to the 150th birth anniversary)". Саратовский научно-медицинский журнал (in Turanci). 13 (1): 104–110. ISSN 2076-2518. Retrieved 1 April 2026.
  5. ↑ Skrypal, I. H. (2022). "Danylo Kyrylovych Zabolotnyi". Famous figures by Ukrainian origin in world civilization. Institute of Encyclopedic Research, National Academy of Sciences of Ukraine.
  6. ↑ Lien-Teh, Wu; Taotai, The Hulun (1913). "First Report of the North Manchurian Plague Prevention Service". The Journal of Hygiene. 13 (3): 237–290. doi:10.1017/S0022172400005404. JSTOR 3858872. PMC 2167434. PMID 20474538.
  7. ↑ Spyros, N. Michaleas; Laios, Konstantinos; Karamanou, Marianna; Sipsas, Nikolaos V.; Androutsos, Georges (2022). "The Manchurian pandemic of pneumonic plague (1910–1911)". Le Infezioni in Medicina. 30 (3): 464–468. doi:10.53854/liim-3003-17 Check |doi= value (help). PMC 9448316 Check |pmc= value (help). PMID 36148171 Check |pmid= value (help).