Jump to content

Dilma Rousseff

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Dilma Rousseff
41. President of Brazil (en) Fassara

1 ga Janairu, 2015 - 31 ga Augusta, 2016
Dilma Rousseff (mul) Fassara - Michel Temer (mul) Fassara
President-elect of Brazil (en) Fassara

26 Oktoba 2014 - 31 Disamba 2014
40. President of Brazil (en) Fassara

1 ga Janairu, 2011 - 31 Disamba 2014
Luiz Inacio Lula da Silva - Dilma Rousseff (mul) Fassara
Chief of Staff of the Presidency Brazil (en) Fassara

1 ga Janairu, 2007 - 31 Disamba 2010
Dilma Rousseff (mul) Fassara - Erenice Guerra (en) Fassara
Chief of Staff of the Presidency Brazil (en) Fassara

21 ga Yuni, 2005 - 31 Disamba 2006
José Dirceu (en) Fassara - Dilma Rousseff (mul) Fassara
Minister of Mines and Energy (en) Fassara

1 ga Janairu, 2003 - 21 ga Yuni, 2005
Francisco Luiz Sibut Gomide (en) Fassara - Silas Rondeau (mul) Fassara
state secretary of Rio Grande do Sul (en) Fassara

1 ga Janairu, 1999 - 2 Nuwamba, 2002
state secretary of Rio Grande do Sul (en) Fassara

1 Disamba 1993 - 31 Disamba 1994
municipal secretary of Porto Alegre (en) Fassara

1 ga Janairu, 1986 - 24 Satumba 1988
Rayuwa
Cikakken suna Dilma Vana Rousseff
Haihuwa Belo Horizonte (en) Fassara, 14 Disamba 1947 (78 shekaru)
ƙasa Brazil
Mazauni Porto Alegre (mul) Fassara
Harshen uwa Portuguese language
Ƴan uwa
Mahaifi Pedro Rousseff
Mahaifiya Dilma Jane da Silva
Abokiyar zama Cláudio Linhares (en) Fassara  (1967 -  1969)
Carlos Araújo (en) Fassara  (1969 -  2000)
Yara
Ahali Igor Rousseff (en) Fassara
Ƴan uwa
Karatu
Makaranta Federal University of Rio Grande do Sul (en) Fassara
University of Campinas (en) Fassara
Harsuna Portuguese language
Sana'a
Sana'a Mai tattala arziki
Wurin aiki Brasilia
Kyaututtuka
Imani
Addini Cocin katolika
Jam'iyar siyasa Workers' Party (en) Fassara
Democratic Labour Party (en) Fassara
IMDb nm3553443
dilma.com.br

Dilma Vana Rousseff (  ; an haife ta a ranar 14 ga Disamba 1947) masaniyace game da tattalin arziki kuma yar siyasa yar ƙasar Brazil wanda ta yi aiki a matsayin shugabar ƙasar Brazil ta 36 daga 2011 har zuwa lokacin da aka tsige ta daga muƙaminta a ranar 31 ga Agusta 2016. Ita ce kaɗai mace da ta riƙe shugabancin Brazil har zuwa yau. Tun daga Maris 2023, ita ce shugabar Sabon Bankin Raya Ƙasa . Ta kuma yi aiki a majalisar ministocin Luiz Inácio Lula da Silva a lokacin shugabancinsa na farko—na farko a matsayin Ministan Ma'adinai da Makamashi, daga 2003 zuwa 2005, sannan a matsayin Shugaban Ma'aikata daga 2005 zuwa 2010.

Rousseff ta girma ne a gidan talakawa a Belo Horizonte . Ta zama mai ra'ayin gurguzu a lokacin ƙuruciyarta. Bayan juyin mulkin 1964, ta shiga cikin ƙungiyoyin 'yan daba na hagu da na Marx waɗanda suka yi yaƙi da mulkin kama-karya na soja . An kama Rousseff, an azabtar da ita, sannan aka daure ta a gidan yari daga 1970 zuwa 1972. [1]

Bayan an sake ta, Rousseff ta sake gina rayuwarta a Porto Alegre tare da mijinta Carlos Araújo. Dukansu sun taimaka wajen kafa Jam'iyyar Labour ta Democrat (PDT) a Rio Grande do Sul, kuma sun shiga cikin kamfen ɗin zaɓe da dama na jam'iyyar. Ta zama sakatariyar baitulmalin Porto Alegre a ƙarƙashin Alceu Collares, sannan daga baya ta zama Sakatariyar Makamashi ta Rio Grande do Sul a ƙarƙashin Collares da Olívio Dutra . [1] A shekara ta 2001, bayan takaddama ta cikin gida a majalisar ministocin Dutra, ta bar PDT ta shiga Jam'iyyar Ma'aikata (PT). [1]

A shekara ta 2002, Rousseff ta zama mai ba da shawara kan manufofin makamashi ga ɗan takarar shugaban ƙasa Luiz Inácio Lula da Silva, wanda bayan ya lashe zaɓen ya gayyace ta ta zama ministan makamashinsa . Bayan da Babban Jami'in Ma'aikata José Dirceu ya yi murabus a shekara ta 2005 a rikicin siyasa da ya samo asali daga badakalar cin hanci da rashawa ta Mensalão, Rousseff ta zama shugabar ma'aikata kuma ta ci gaba da wannan muƙamin har zuwa ranar 31 ga Maris 2010, lokacin da ta sauka daga muƙamin don tsayawa takarar shugaban ƙasa. [1] An zaɓe ta a zagaye na biyu a shekara ta 2010, inda ta doke ɗan takarar jam'iyyar Social Democracy Party (PSDB) José Serra . A shekara ta 2014 ta yi nasara a zagaye na biyu a kan Aécio Neves, wanda shi ma na PSDB ne, don yin wa'adinta na biyu a matsayin shugaba.

An fara shari'ar tsige Rousseff a zauren majalisar wakilai a ranar 3 ga Disamba, 2015. A ranar 12 ga Mayu, 2016, Majalisar Dattawan Brazil ta dakatar da ikon Shugaba Rousseff da ayyukanta har zuwa watanni shida ko kuma har sai Majalisar Dattawa ta yanke shawarar ko za ta cire ta daga mukaminta ko kuma ta wanke ta. [1] Mataimakin Shugaban Kasa Michel Temer ya karbi iko da ayyukanta a matsayin mukaddashin shugaban kasar Brazil a lokacin dakatarwar da aka yi mata. [2] [3] A ranar 31 ga Agusta, 2016, Majalisar Dattawa ta kaɗa ƙuri'a 61-20 don yanke mata hukunci, inda ta sami Rousseff da laifin karya dokokin kasafin kuɗi, sannan ta kore ta daga mukaminta. [4] [5]

A ranar 5 ga Agusta 2018, PT ta ƙaddamar da takarar Rousseff a hukumance don samun kujera a Majalisar Dattawan Tarayya daga jihar Minas Gerais. [2] Rousseff ta zo ta huɗu a zaɓen ƙarshe kuma an kayar da ita saboda takararta ta Majalisar Dattawa.

Rayuwar farko

[gyara sashe | gyara masomin]

Bayanin Yaro da Iyali

[gyara sashe | gyara masomin]
Dilma Rousseff (tsakiya) tare da iyayenta da 'yan'uwanta

An haifi Dilma Vana Rousseff a Belo Horizonte, Minas Gerais, kudu maso gabashin Brazil, a ranar 14 Disamba 1947, ga lauya ɗan Bulgaria kuma ɗan kasuwa Pedro Rousseff (an haife shi Petar Rusеv, Bulgarian , 1900–1962) da kuma malamar makaranta Dilma Jane da Silva (26 Yuni 1924 – 13 Yuli 2019). An haifi mahaifinta a Gabrovo, a cikin Masarautar Bulgaria, [3] kuma aboki ne ga mawakiyar Bulgaria Elisaveta Bagryana wacce aka zaba a matsayin wacce ta lashe kyautar Nobel. [4] A matsayinta na memba mai himma a Jam'iyyar Kwaminis ta Bulgaria, [5] da aka haramta a 1924, Petar Rusev ya tsere daga Bulgaria a 1929 don gujewa tsanantawa ta siyasa; ya zauna a Faransa. Ya isa Brazil a shekarun 1930, ya riga ya zama bazawara (ya bar ɗansa Lyuben-Kamen, wanda ya mutu a 2007), amma ba da daɗewa ba ya koma Buenos Aires, Argentina. Ya koma Brazil shekaru da yawa bayan haka, ya zauna a São Paulo, inda ya yi nasara a harkokin kasuwanci. Petar Rusev ya canza sunansa na farko zuwa harshen Portugal (Pedro) sannan na ƙarshe zuwa Faransanci (Rousseff). A lokacin tafiya zuwa Uberaba, ya haɗu da Dilma Jane da Silva, wata matashiyar malamar makaranta da aka haifa a Nova Friburgo, Rio de Janeiro, kuma ta girma a Minas Gerais, inda iyayenta makiyaya ne. Su biyun sun yi aure suka zauna a Belo Horizonte, inda suka haifi 'ya'ya uku: Igor, Dilma Vana, da Zana Lúcia (wanda ya mutu a shekarar 1977). Igor Rousseff, babban ɗan'uwan Dilma, lauya ne. [5]

Pedro Rousseff ɗan kwangila ne na ƙarfe na Mannesmann ban da gini da sayar da gidaje. Iyalin suna zaune a babban gida, suna da bayi uku, kuma suna kula da al'adun Turawa. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">ana buƙatar ambato</span> ]

Ilimi da wayar da kan jama'a game da siyasa tun farko

[gyara sashe | gyara masomin]
Dilma tayi karatu a Makarantar Nossa Senhora de Sion (Makarantar Santa Doroteia ta yanzu), a Belo Horizonte .

An yi wa Rousseff makarantar renon yara ta makarantar firamare a Colégio Izabela Hendrix da kuma makarantar firamare a Colégio Nossa Senhora de Sion, wata makarantar kwana ta 'yan mata da malaman addini ke gudanarwa, waɗanda galibi suna koyarwa da Faransanci. Mahaifinta ya rasu a shekarar 1962, inda ya bar gidaje kusan goma sha biyar. [5]

A shekarar 1964, Rousseff ta bar Colégio Sion mai ra'ayin mazan jiya ta shiga Makarantar Sakandare ta Jihar Tsakiya, wata makarantar gwamnati da aka haɗa ɗalibai inda ɗalibai suka saba yin zanga-zanga kan mulkin kama-karya da aka kafa bayan juyin mulkin Brazil na 1964. A shekarar 1967 ta shiga Siyasar Portuguese ), wata ƙungiya da aka kafa a shekarar 1961 a matsayin wani ɓangare na Jam'iyyar Gurguzu ta Brazil . Membobinta sun sami kansu cikin rarrabuwar kawuna kan hanyoyi; wasu suna son yin fafutukar neman zaɓen majalisar wakilai, amma wasu suna goyon bayan gwagwarmayar makamai. [6] Rousseff ta shiga ƙungiya ta biyu, wadda ta zama Ƙungiyar 'Yancin Ƙasa ( Portuguese ). A cewar Apolo Heringer Lisboa [pt], shugabar Colina a shekarar 1968 wadda ta koyar da Marxism ga Rousseff a makarantar sakandare, ta zaɓi yaƙin makamai bayan ta karanta juyin juya hali a cikin juyin juya hali na Régis Debray, wani ƙwararren ɗan Faransa wanda ya ƙaura zuwa Cuba kuma ya zama abokin Fidel Castro da Che Guevara . Heringer ya ce "littafin ya fusata kowa, har da Dilma". [5]

A wannan lokacin, Rousseff ta haɗu da Cláudio Galeno Linhares, ɗan'uwanta na tsawon shekaru biyar. Galeno, wanda ya shiga POLOP a 1962, ya yi aiki a Soja, yana cikin zanga-zangar matuƙan jiragen ruwa da suka yi adawa da juyin mulkin soja, wanda aka kama shi a Ilha das Cobras . Sun yi aure a 1968 a wani biki na farar hula, bayan sun yi shekara ɗaya suna soyayya. [5]

Paula Rousseff

[gyara sashe | gyara masomin]
Dilma Vana Rousseff a wurin yi wa jika Gabriel baftisma, tare da 'yar Paula da surukinsa Rafael Covolo da Dilma Jane Rousseff, kakarta (daga hagu)

An haifi Paula Rousseff a ranar 26 ga Maris 1976, a Porto Alegre, Rio Grande do Sul, ita ce 'yar Dilma Rousseff da tsohon mijinta, Carlos Araújo. Paula ta kammala karatun lauya kuma tana riƙe da ofishin mai gabatar da ƙara a Porto Alegre.

Paula Rousseff ta auri Rafael Covolo, manajan kasuwanci a Porto Alegre a ranar 18 ga Afrilu, 2008.

A ranar 9 ga Satumba, 2010, Paula Rousseff ta haifi jikan Rousseff na farko, ɗa mai suna Gabriel Rousseff Covolo, a birnin Porto Alegre, a lokacin yakin neman zaben shugaban ƙasa na mahaifiyarta na 2010. Bayan muhawara ta ƙarshe da wasu 'yan takara huɗu, a ranar 30 ga Satumba, 2010, a birnin Rio de Janeiro, wanda aka watsa a talabijin na ƙasa, Rousseff ta tashi zuwa Porto Alegre don yi wa Gabriel baftisma a cikin Cathedral of Our Lady Uwar Allah a ranar 1 ga Oktoba, 2010. [7]

Matsalolin lafiya

[gyara sashe | gyara masomin]

A wani taron manema labarai a ranar 25 ga Afrilu, 2009, Rousseff ta bayyana cewa tana shan magani don cire wani ciwon daji a cikin hammatarta ta hagu, wanda aka gano a hammatarta ta hagu yayin da ake yi mata gwajin mammogram na yau da kullun. An gano cewa yana da babban lymphoma na B-cell, nau'in matsakaici, amma damar warkewa ta kai kashi 90%. Ta yi maganin chemotherapy na warkarwa na tsawon watanni huɗu. [8]

A tsakiyar watan Mayun 2009, an kwantar da ita a asibiti a Asibitin Sírio-Libanês da ke São Paulo, tana fama da matsanancin ciwo a ƙafafunta. An gano cewa cutar ta yi kama da ta myopathy, kumburin tsoka da ya faru sakamakon maganin cutar kansa. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">an buƙata ambato</span> ] A farkon watan Satumba a wannan shekarar, ta bayyana cewa ta kammala maganin radiotherapy ɗinta, tana da'awar cewa ta warke, daga baya likitocinta suka tabbatar da hakan.

Bayan watanni bakwai na sanya wig, Rousseff ta sanya gashinta mai launin ruwan kasa mai duhu a bikin ƙaddamar da Shirin Kare Hakkin Dan Adam na 3 a ranar 21 ga Disamba 2009. Ta sanar a watan Nuwamba cewa za ta cire wig ɗinta da zarar gashinta ya daidaita. Ta ce har yanzu yana "cike da ramuka", shi ya sa "ba za ta iya cire wig ɗin ba a can a Copenhagen, Denmark." Ta fara amincewa a bainar jama'a cewa ta saka wig a watan Mayu na wannan shekarar, lokacin da ta kira shi da "ƙaramin wig na asali". [9] [10]

Matsayin siyasa

[gyara sashe | gyara masomin]
Rousseff yana karbar hoton Hugo Chavez daga Nicolás Maduro a Fadar Planalto, 9 ga Mayu 2013.
  1. 1 2 3 4 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named AgBr
  2. Almeida, Fabiana (5 August 2018). "Ex-presidente Dilma Rousseff é lançada como candidata ao Senado por MG" [Former president Dilma Rousseff is chosen as a candidate for the Senate for MG]. G1 (in Harshen Potugis). Belo Horizonte: TV Globo. Archived from the original on 9 November 2020. Retrieved 10 December 2018.
  3. "Габровци пожелаха успех на Дилма Русеф" (in Bulgariyanci). Дарик Габрово. 3 October 2010. Archived from the original on 18 January 2016. Retrieved 3 October 2010.
  4. "ДИЛМА РУСЕФ Е ДЯСНАТА РЪКА НА ПРЕЗИДЕНТА ИГНАСИО ЛУЛА ДА СИЛВА". Archived from the original on 29 June 2007. Retrieved 29 June 2007.CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link) Retrieved from Internet Archive 11 January 2014.
  5. 1 2 3 4 5 Carvalho, Luiz Maklouf (April 2009). "As armas e os varões: A educação política e sentimental de Dilma Roussef[f]". Piauí (31): 11–31. Archived from the original on 29 November 2014. Cite error: Invalid <ref> tag; name "Piaui" defined multiple times with different content
  6. "Constituent assembly vs. Armed struggle".[permanent dead link]
  7. Guedes, João (9 September 2010). "Nasce neto de Dilma Rousseff" [Grandson of Dilma Rousseff born]. O Globo (in Harshen Potugis). Archived from the original on 4 September 2011. Retrieved 1 November 2010.
  8. "Diffuse large B-cell lymphoma in Dilma". O Globo (in Harshen Potugis). 25 April 2009. Archived from the original on 28 April 2009. Retrieved 1 November 2010.
  9. "Lula diz que vinha pedindo para Dilma tirar peruca; Alencar afirma que visual está Moderno". BOL Notícias. Universo Online. 21 December 2009. Archived from the original on 6 July 2011. Retrieved 3 October 2010.
  10. "The hair of Dilma". Diariodopara.com.br. 21 December 2009. Archived from the original on 31 December 2012. Retrieved 1 November 2010.