Data Protection Act, 2023
| doka | |
| Bayanai | |
| Ƙasa | Somaliya |
| Applies to jurisdiction (en) | Somaliya |
| Work available at URL (en) | dpa.gov.so |
| Legislated by (en) |
Federal Parliament of Somalia (en) |
| Dokar Kare Bayanai, 2023 | |
|---|---|
| Majalisar dokokin Somaliya | |
| |
| Bayani | Dokar 005 |
| Yankin da ya fi girma | Jamhuriyar Somaliya |
| An kafa ta hanyar | Majalisar Tarayya ta Somalia |
| An kafa shi | 2023 |
| An yarda da shi | Maris 23, 2023 |
| Sa hannun sa hannun | Shugaban Jamhuriyar Somaliya |
| Mai tasiri | Maris 23, 2023 |
| Gudanar da shi | Hukumar Kare Bayanai |
| Status: Current legislation | |
Dokar Kare Bayanai da aka fi sani da DPA ko Doka, doka ce wacce ta kasance ta ƙasa da Gwamnatin Tarayya ta Somalia ta kafa a cikin 2023 don tsara tattarawa ko hadawa , adanawa, sarrafawa, da canja wurin bayanan sirri na cikin ƙasar Somalia. Anyita ne da niyyar kare haƙƙin sirri na mutane da kuma tabbatar da amfani sa da bayanan sirri a zamanin dijital.[1][2][3]
Tarihin Samar da shi
[gyara sashe | gyara masomin]Dokar Kare Bayanai (DPA) an kafa ta ne a cikin Kundin Tsarin Mulki a shekarar 2012, a Jamhuriyar Tarayyar Kasar Somaliya, wanda ke ba 'yan ƙasa haƙƙin boye sirri. Don tabbatar da aiwatuwar wannan dokar, DPA ta kirkiro Hukumar Kare Bayanai a Somalia mai suna ("Authority") a matsayin hukumar kula da Wanan alhakin. An gabatar da lissafin ga Majalisar Tarayyar Somalia tsakanin watan Fabrairu da watan Maris na shekarar 2023. Bayan Shugaba Hassan Sheikh Mohamud ya sanya hannu a dokance a ranar 21, ga watan Maris, na shekarar 2023, kuma hukumar ta fara aiki bayan kwana biyu, a ranar 23 ga watan Maris, na shekarar 2023 . [4][5]
Tsarinsa
[gyara sashe | gyara masomin]| Gudanarwa | Babi | Labarai | Shafuka |
|---|---|---|---|
| Shirye-shiryen Labarai | - | - | 2-4 |
| Shirye-shiryen Farko | 1 | 1 - 5 | 5-8 |
| Gudanarwa | 2 | 6–12 | 8-13 |
| Ka'idojin Gudanar da Bayanan Mutum | 3 | 13-19 | 13–17 |
| Hakkin Batun Bayanai | 4 | 17-18 | 20-23 |
| Tsaro da Tasirin Bayanai | 5 | 18 -22 | 20-29 |
| Canjin Bayanai na Kasuwanci | 6 | 22-25 | 30- 31 |
| Rijistar da Kudin | 7 | 25-26 | 32-35 |
| Matsi | 8 | 26-28 | 35-40 |
| Sauran abubuwa | 9 | 28-29 | 41-43 |
Shirye-shiryen su
[gyara sashe | gyara masomin]Dokar Kare Bayanai ta Somalia ta kafa tsarin doka don: [1] kamar haka:
- Hakkin mutane (batutuwa na bayanai) akan bayanan kansu wato (personal data).
- Doka ne ga masu kula da bayanai da kuma masu sarrafawa.
- Kakidojine na doka don sarrafa bayanai, gami da yardar da kuma sha'awar jama'a.
- Tsaurarawa akan canja wurin bayanai Akan iyaka.
- Bukatar sanarwar keta bayanai.
- Samar da ikon kare bayanai mai zaman kansa wato (DPA).
Hakkin batutuwa bayanai
[gyara sashe | gyara masomin]Dokar ta tabbatar da haƙƙin kare mutane akan bayanan kansu, gami da ikon samun dama, gyarawa, sharewa, janye izini, ƙin sarrafawa, da kuma guje wa yin yanke shawara ta hanyar atomatik (wato yi da kanshi). Har zuwa yanzu, ya Sanya takumkumi na yanayi inda waɗannan haƙƙoƙin zasu iya tsayawa ko in ba su dace ba.[1]
Ikon kare bayanai
[gyara sashe | gyara masomin]Dokar ta kirkiri Hukumar Kare Bayanai ne wacce ke da alhakin tabbatar da aiwatar da nufinta. Wannan Hukumar tana da ikon Kara samar da ƙa'idodin, gudanar da bincike, da kuma karɓar hukunci. Babban a ayyukansa ya haɗa da yin rajistar GA manyan masu kula da bayanai da kuma masu sarrafawa, da kuma wayar da kan jama'a game da ayyukan kare bayanai,da kuma ba da izini da ƙungiyoyin bin lasisi, kula da korafe-korafe da suka shafi amfani da bayanai da ba daidai ba, da kuma ba da kyawanwan shawarwari da kuma manufofi ga gwamnati.[1]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Review of Somalia's Data Protection Act and Implementing Regulations". www.techhiveadvisory.africa. Retrieved 2025-06-22. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":1" defined multiple times with different content - ↑ "Data Guidance of Somalia Data Protection Act" (PDF).
- ↑ "DPA". digitalpolicyalert.org (in Turanci). Retrieved 2025-06-22.
- ↑ 4.0 4.1 "Data ProtectionAct" (PDF). Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":0" defined multiple times with different content - ↑ "رئيس الصومال يوقع ثمانية قوانين لتعزيز أسس الحكومة الصومالية | الصومال الجديد" (in Turanci). Retrieved 2025-06-23.