Jump to content

Dokokin doka

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Dokokin doka
legal doctrine (en) Fassara
Bayanai
Relates to sustainable development goal, target or indicator (en) Fassara Target 16.3 of the Sustainable Development Goals (en) Fassara

'Asalin tsarin doka shi ne cewa duk mutane da cibiyoyi da ke cikin tsarin siyasa suna karkashin doka iri ɗaya ne.[1] [2] Wannan ra'ayi wani lokaci ana bayyana shi a matsayin "babu wanda ya fi doka" ko "duk daidai suke a gaban doka". A cewar Encyclopædia Britannica, an ayyana shi a matsayin “tsari, tsari, cibiyoyi, aiki, ko al’ada da ke goyan bayan daidaiton kowane ɗan ƙasa a gaban doka, yana tabbatar da tsarin gwamnati ba bisa ka’ida ba, kuma galibi yana hana yin amfani da iko ba bisa ka’ida ba.”[3]

Malaman shari'a sun faɗaɗa tushen tsarin ƙa'idar doka don haɗawa, da farko, buƙatun cewa dokoki sun shafi kowa da kowa. "Masu bin ka'ida" sun kara da cewa dole ne dokokin su kasance masu tsayayye, samun dama kuma a sarari. Kwanan nan, “masu fafutuka” suna faɗaɗa manufar don haɗa haƙƙoƙi, kamar haƙƙin ɗan adam, da bin dokokin ƙasa da ƙasa.[4] [5] [6]

Ko da yake yabo don yaɗa kalmar "ka'idar doka" a zamanin yau yawanci ana ba da ita ga A. V. Dicey, [7] [8] za a iya gano ci gaban ra'ayin shari'a ta tarihi zuwa yawancin tsoffin wayewa, ciki har da tsohuwar Girka, Mesopotamiya, Indiya, da Roma.[9] [10]

Tarihin farko (zuwa karni na 15)

[gyara sashe | gyara masomin]

Tunanin farko na tsarin doka ana iya samo shi ne zuwa ga almara na Indiya Ramayana da Mahabharata - farkon nau'ikan da suka yi kusan ƙarni na 8 ko 9 BC.[11] [12] [13] Mahabharata yana ma'amala da ra'ayoyin Dharma (wanda ake amfani da shi don nufin doka da aiki tare), Rajdharma (ayyukan sarki) da Dharmaraja. Ya zo a daya daga cikin ma’alolinta cewa: “Ya kamata mutane su kashe wani sarki da ba ya kare su, amma ya hana su dukiyoyinsu da dukiyoyinsu, kuma ba ya karbar shawara ko shiriya daga wani mutum, irin wannan sarki ba sarki ba ne face bala’i”[14] ][15]

  1. ]Sempill, Julian (2020). "The Rule of Law and the Rule of Men: History, Legacy, Obscurity". Hague Journal on the Rule of Law. 12 (3): 511–540. doi:10.1007/s40803-020-00149-9. S2CID 256425870.
  2. Hobson, Charles. The Great Chief Justice: John Marshall and the Rule of Law, p. 57 (University Press of Kansas, 1996): according to John Marshall, "the framers of the Constitution contemplated that instrument as a rule for the government of courts, as well as of the legislature."
  3. "rule of law | Definition, Implications, Significance, & Facts | Britannica"
  4. Sempill, Julian (2020). "The Rule of Law and the Rule of Men: History, Legacy, Obscurity". Hague Journal on the Rule of Law. 12 (3): 511–540. doi:10.1007/s40803-020-00149-9. S2CID 256425870.
  5. Hobson, Charles. The Great Chief Justice: John Marshall and the Rule of Law, p. 57 (University Press of Kansas, 1996): according to John Marshall, "the framers of the Constitution contemplated that instrument as a rule for the government of courts, as well as of the legislature."
  6. Paul Craig (1997), "Formal and Substantive Conceptions of the Rule of Law: An Analytical Framework", Public Law: 467–487 at 478.
  7. Wormuth, Francis. The Origins of Modern Constitutionalism, p. 28 (1949).
  8. Bingham, Thomas. The Rule of Law, p. 3 (Penguin 2010
  9. Black, Anthony. A World History of Ancient Political Thought (Oxford University Press 2009). ISBN 0-19-928169-6[page ,
  10. .Annual Review of Law and Social Science
  11. Pradyumna: Lover, Magician, and Son of the Avatara
  12. Brockington (1998, p. 26
  13. Buitenen (1973) pp. xxiv–xxv
  14. Cowell, Herbert (1872). History and Constitution of the Courts and Legislative Authorities in India. Michigan: University of Michigan Press. pp. 37–56. ISBN 1278155406.
  15. Rule of Law and Indian Society: Colonial Encounters,post-colonial experiments and beyond