Jump to content

Ekila Liyonda

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Ekila Liyonda
ambassador (en) Fassara


Minister of Foreign Affairs (en) Fassara

Rayuwa
HaihuwaKinshasa, 16 Oktoba 1948
ƙasaJamhuriyar dimokuradiyya Kwango
MutuwaBrussels metropolitan area (en) Fassara, 22 ga Yuni, 2006
Karatu
MakarantaUCLouvain (mul) Fassara
Sana'a
Sana'aMai wanzar da zaman lafiya, ɗan siyasa da minista
Imani
Jam'iyar siyasaYunkurin Jama'a na Juyin Juya Halin

Adrienne Ekila Liyonda (16 Oktoba 1948 - 23 Yuni 2006) 'yar siyasa ce 'yar Zaire (yanzu DRC ) wacce ta yi aiki a matsayin jakadiya a Belgium kuma ita ce ministar harkokin waje mace ta farko a ƙasar.

Rayuwar farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Liyonda a ranar 16 ga watan Oktoba, 1948 a Leopoldville (yanzu Kinshasa). Ta yi makarantar sakandare a Lycée Sainte Marie-Theerese kafin ta kammala karatun digiri na farko a Jami'ar Katolika ta Louvain tare da digiri na farko a fannin shari'a a shekarar 1974. [1]

Liyonda ta yi aiki a matsayin mai ba da shawara kan harkokin shari'a ga Kamfanin Dillancin Labarai na Zaire daga shekarun 1974 zuwa 1976 kuma ta kasance memba ta Hukumar Daraktocin Gécamines da kuma Hukumar Dindindin ta Gyara Dokar Zaire. A shekarar 1976 ta zama mai ba da shawara kan harkokin shari'a a Ofishin Shugaba Mobutu Sese Seko. [2] An naɗa ta Sakatare Janar na jam'iyyar haɗin kan ƙasa ta Mouvement Populaire de la Revolution a shekarar 1981. [1] A shekarar 1985, an naɗa ta Sakatare Janar mai kula da harkokin mata da kuma Kwamishiniyar Jiha ta Harkokin Mata da Harkokin Jama'a. [2]

An naɗa Liyonda jakadiya a Belgium, Netherlands da Luxembourg a shekarar 1985. [1] Ta koma Zaire a shekarar 1987 ta shiga gwamnatin Mobutu a matsayin Ministar Harkokin Waje,[3] ta sanya ta zama ministar harkokin waje mace ta farko a ƙasar. [4] A wannan matsayin ta kasance mai sanya hannu kan Yarjejeniyar Afirka kan Haƙƙin Bil Adama da Jama'a.[5][6] A shekarar 1988 ta zama Ministar Labarai da Watsa Labarai ta yi aiki har zuwa shekara ta 1990. [1]

A lokacin rikicin da ke ƙara ƙamari a shekarun 1990, Liyonda ta zama memba na ƙungiyar Union of Democrats and Independent kuma ta kasance Shugabar Tarayya ta Kinshasa. [1] Bayan isowar Laurent-Désiré Kabila da AFDL a watan Mayun 1997, ta koma zama a Belgium. [7]

Liyonda ta rasu a Brussels a ranar 23 ga watan Yuni 2006. An binne ta a makabartar Gombe. [2] [1]

  1. 1 2 3 4 5 6 "Décès à Bruxelles de Mme Ekila Liyonda". Congo Indépendant (in French). 28 June 2006. Archived from the original on 4 March 2017. Retrieved 4 March 2017.CS1 maint: unrecognized language (link) Cite error: Invalid <ref> tag; name "death" defined multiple times with different content.
  2. 1 2 3 "Ultime Hommage à feu l'Ambassadeur Ekila Liyonda (ACP)". Congo Forum (in French). 5 July 2006. Archived from the original on 5 March 2017. Retrieved 4 March 2017.CS1 maint: unrecognized language (link) Cite error: Invalid <ref> tag; name "homage" defined multiple times with different content.
  3. ↑ African Charter on Human and Peoples' Rights (PDF) (Report). Nairobi, Kenya: Organization of African Unity. 28 December 1988.
  4. ↑ Lewis, Paul (10 January 1988). "Zaire Mission's Debts in New York Prompt Concern at U.N." The New York Times. Retrieved 4 March 2017.
  5. ↑ Paxton, J. (2016). The Statesman's Year-Book 1989–90. Springer. p. 1615. ISBN 9780230271180.
  6. ↑ West Africa, Issues 3673–3688. Afrimedia International. 1988. p. 473.
  7. ↑ "Décès à Bruxelles de l'ancienne ministre congolaise des AE" (in French). Panapress. 28 June 2006. Retrieved 4 March 2017.CS1 maint: unrecognized language (link)