Jump to content

Ekpu Oro

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

Ekpu Oro tsoffin hotuna ne na katako da aka sassaka daga itacen 'Oko' wanda ke wakiltar uban kakannin mutanen Oron na masarautar Akpakip Oro. Hotunan sassaƙan katako na mutanen Oron da aka fi sani da su na farko an yi su ne a shekara ta 2370BC.[1][2][3][4]

An samu a yau a gidan adana kayan tarihi na Oron da sauran gidajen tarihi na duniya, Wasu daga cikin mafi kyawun mutum-mutumin katako da ake dangantawa da mutanen Oron, an zana su da kyaun ekpu (sukatun kakanni) waɗanda aka lalata tare da kawar da su daga Najeriya a lokacin yakin Biafra a ƙarshen shekarun 1960.[5]

Hotunan kakannin kakannin Oron a gidan tarihin Afirka na ƙasar Sin

Hotunan kakannin Ekpu Oro sun kasance a matsayin taƙaitaccen tarihin al'ummar Oron na Kudu maso Gabashin Najeriya - sun ƙunshi imani na ruhaniya da tarihin al'adu na Oron; saboda haka, tasoshin ruhohin matattu ne da suka sa tasiri mai girma a rayuwar yau da kullum, addini, da zamantakewa na masu rai.[6] A matsayin sigar fasaha, Ekpu ya riƙe mabuɗin fahimtar al'adar Oron da ta gabata wacce kasancewar turawan mulkin mallaka da kirista suka lalata a cikin al'ummar Oron. A zamanin da kuma yana zama hotuna inda ɗaiɗaikun mutane ke amfani da wannan hotuna masu ban sha'awa don gano zuriyarsu da bishiyar danginsu har zuwa tsararraki ashirin da sama da haka.[7]

  1. Murray, K. C. (1947). "Ekpu: The Ancestor Figures of Oron, Southern Nigeria". The Burlington Magazine for Connoisseurs. 89 (536): 310–315. JSTOR 869670.
  2. A recent recreation of the central role of the ancestor cravings in Oron affairs can be found in Etim Uya Akaduh. The Ancestors (Oron, 1983)
  3. Murray, K. C. (1947). "Ekpu: The Ancestor Figures of Oron, Southern Nigeria". The Burlington Magazine for Connoisseurs. 89 (536): 310–315. JSTOR 869670.
  4. Goldie, Dictionary of the Efik (1862), p.114
  5. "Oron - Art & Life in Africa - the University of Iowa Museum of Art".[permanent dead link]
  6. Book https://www.abebooks.com/9780951814154/Ekpu-Oron-Ancestor-Figures-South-095181415X/plp by Nicklin, Keith Published by Horniman Museum (2000)
  7. Book Embodied-in-Ekpu-Figurines-of-the-Oron-People by Onyile, Onyile Bassey dt 2007