Jump to content

Eme Awa

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Eme Awa
Haihuwa15 December 1921
Mutuwa11 Maris 2000(2000-03-11) (shekaru 78)

Farfesa Eme Awa (an haife shi a ranar 15 ga Disamba 1921 - 11 ga Maris 2000) ya kasance shugaban Hukumar Zabe ta Kasa ta Najeriya (NECON), wanda Shugaba Ibrahim Babangida ya nada. Ya rike mukamin daga 1987 zuwa 1989, lokacin da ya yi murabus saboda rashin jituwa da Babangida.[1]

Awa ta halarci makarantar Ohafia ta tsakiya, Ohafia tsakanin 1928 da 1934. Cibiyar Horar da Hope Waddell, Calabar tsakanin 1935 da 1939, Jami'ar Lincoln Pennsylvania, Amurka tsakanin 1949 da 1951, Jami'ar New York, Amurka tsakanin 1951 da 1955

Ayyuka da rayuwar siyasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Eme Awa farfesa ne a fannin Kimiyyar Siyasa a .

Da yake magana kan ƙungiyoyin ƙabilanci da suka bunƙasa tsakanin ƙarshen shekarun 1920 zuwa 1950, amma daga baya aka dakile su, Awa ya ce:

“Manyan nasarorin waɗannan ƙungiyoyi wajen samar da aminci da biyayya ga ƙabilu masu miliyoyin mutane a tsakanin ’yan Najeriya, wanda hakan ya share hanya ga samun babbar biyayya ga ƙasa baki ɗaya, an mayar da su baya. Waɗannan ƙungiyoyi su kaɗai ne suka yi ƙoƙari cikin tsari wajen dasa tunanin ƙasa da ƙasa (nationality) a zukatan ’yan Najeriya, amma ba a tsara ayyukansu yadda ya kamata ba, kuma an karkatar da wannan yunƙuri zuwa matakin yankuna maimakon matakin ƙasa baki ɗaya.”[2] Awa ya kuma kare tsarin dimokuraɗiyya, yana mai cewa ba baƙon abu ba ne ga Afirka. Ya bayyana cewa dimokuraɗiyya ta samo asali ne daga tsofaffin al’adu da tsarin mulki na gargajiya, inda:“Muna da irin wannan tsari a biranen da suka kasance jihohi masu cin gashin kansu, inda kowa ke fitowa fili a kasuwa ya bayyana ra’ayinsa, ko dai ta hanyar ɗaga hannu ko wata hanya makamanciyar haka.”[3]

Kwamitin Eme Awa ya gudanar da zaben kananan hukumomi na 1987, wanda ba a gudanar da shi sosai ba, tare da rashin daidaito wanda ya hada da rikodin masu jefa kuri'a da ba bisa ka'ida ba da kuma wuraren zabe masu yawa. Ya kasance malami kuma mai ba da shawara ga Humphrey Nwosu, wanda ya gaji shi a matsayin shugaban NEC. [4] Eme Awa ya mutu yana da shekaru 79 a asibitin Holy Cross a Amurka a watan Maris na shekara ta 2000.[5]

Bayanan littattafai

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Eme O. Awa (1955). Regionalism in Nigeria: a study in federalism. New York University. p. 594.
  • Eme O. Awa (1964). Federal government in Nigeria. University of California Press. pp. 349.
  • Eme O. Awa (1976). Issues in federalism. Ethiope Pub. Corp. p. 117.
  1. ↑ Imam Imam (9 June 2010). "Past INEC Chairmen". ThisDay. Retrieved 2010-06-10.
  2. ↑ Adiele Eberechukwu Afigbo, Toyin Falola (2005). Nigerian history, politics and affairs: the collected essays of Adiele Afigbo. Africa World Press. p. 389. ISBN 1-59221-324-3.
  3. ↑ George B. N. Ayittey (1992). Africa betrayed. Palgrave Macmillan. p. 65. ISBN 0-312-10400-6.
  4. ↑ HANK ESO (18 June 2008). "A Jaded Humphrey Nwosu Finds his Mislaid Voice". Archived from the original on 26 September 2010. Retrieved 2010-06-10.
  5. ↑ "Former Chairman of NEC Dies". Tempo (Lagos). 15 March 2000. Retrieved 2010-06-10.