Jump to content

Félix-Roland Moumié

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Félix-Roland Moumié
Rayuwa
Haihuwa Foumban (en) Fassara, 1 Nuwamba, 1925
ƙasa Kameru
Mutuwa Geneva, 3 Nuwamba, 1960
Yanayin mutuwa kisan kai (dafi)
Ƴan uwa
Abokiyar zama Marthe Ekemeyong Moumié (en) Fassara
Karatu
Harsuna Faransanci
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa, likita, anti-imperialist (en) Fassara da independence fighter (en) Fassara
Imani
Jam'iyar siyasa Union of the Peoples of Cameroon (en) Fassara

Félix-Roland Moumié (1 Nuwamba 1925 - 3 Nuwamba 1960)[1] wani shugaban Kamaru ne mai adawa da ƴan mulkin mallaka, wanda wakilin SDECE (sabis na sirri na Faransa) ya kashe shi a Geneva a ranar 3 ga watan Nuwamba 1960 tare da thallium, bayan samun 'yancin kai daga Faransa a farkon wannan shekarar.[2] Félix-Roland Moumié ya gaji Ruben Um Nyobé, wanda aka kashe a watan Satumba na 1958, a matsayin shugaban jam'iyyar Union des Populations du Cameroun (UPC - ko kuma Union du Peuple Camerounais — "Ƙungiyar Jama'ar Kamaru").

Tarihin Rayuwa

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Félix Moumié a cikin shekarar 1925 a asibitin Furotesta na Njissé a Foumban, ɗa ne ga Samuel Mekou Moumié, mai bishara a aikin Furotesta, da Suzanne Mvuh. Ya fara karatun firamare a makarantar Bandjo, ya ci gaba da su a makarantar Furotesta da ke Njissé, sannan a makarantar gwamnati da ke Bafoussam (CMI), sannan ya kammala su a makarantar yankin Dschang (CMII) inda ya samu takardar shedar firamare da hazaka.[3]

An wayar da kan shi ga ra'ayoyin masu adawa da mulkin mallaka da gurguzu a lokacin karatunsa, musamman tare da Gabriel d'Arboussier (Mai Gabatar da Babban Sakatare na Jam'iyyar Democratic Rally) da kuma masanin tarihi Jean Suret-Canale.

A watan Afrilun 1958, ya halarci taron "Conference of Independent African States" wanda shugaban Ghana Kwame Nkrumah ya shirya. Ya yi abota da Frantz Fanon, wanda ya wakilci FLN na Aljeriya. Tare da rakiyar Osendé Afana, ya je Kongo a shekara ta 1960 don ganawa da shugaba Patrice Lumumba, wanda ya nuna juyayi ga jam'iyyar UPC, amma sojojin Kanar Mobutu suka yi masa juyin mulki, suka kore su daga ƙasar.[2]

Sanin cewa har kullum jami'an leken asirin Faransa suna sa ido a kai, ya tabbatar da cewa bai taɓa shawagi a cikin ƙasar Faransa ba kuma ya kauce wa sararin samaniyar ƙasashen da ke cikin kungiyar Faransawa. Ya ji tsoron kada a katse jirginsa, kamar yadda jirgin Ahmed Ben Bella da shugabannin FLN ke cikin shekarar 1956. Ya zauna ne a tsakanin Ghana da Guinea inda ya nemi goyon bayan jam'iyyar UPC.[4]

  • Mulkin mallaka
  • Jerin jagororin adawa da mulkin mallaka da aka kashe daga labarin Decolonization
  • Ƙungiyar Jama'ar Kamaru (UPC)
  • Jacques Foccart
  • Marthe Ekemeyong Moumié

Hanyoyin haɗi na waje

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. Delancey, Mark Dike; Mbuh, Rebecca Neh; Delancey, Mark W. (3 May 2010). Historical Dictionary of the Republic of Cameroon. ISBN 9780810873995.
  2. 2.0 2.1 Jacques Foccart, counsellor to Charles de Gaulle, Georges Pompidou and Jacques Chirac for African matters, recognized it in 1995 to Jeune Afrique review. See also Foccart parle, interviews with Philippe Gaillard, Fayard - Jeune Afrique (in French) and also "The man who ran Francafrique - French politician Jacques Foccart's role in France's colonization of Africa under the leadership of Charles de Gaulle - Obituary" Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine in The National Interest, Fall 1997; Documentary : DEATH IN GENEVA - The Poisoning of Félix Moumié Archived 2011-10-07 at the Wayback Machine
  3. Jacques Foccart, counsellor to Charles de Gaulle, Georges Pompidou and Jacques Chirac for African matters, recognized it in 1995 to Jeune Afrique review. See also Foccart parle, interviews with Philippe Gaillard, Fayard - Jeune Afrique (in French) and also "The man who ran Francafrique - French politician Jacques Foccart's role in France's colonization of Africa under the leadership of Charles de Gaulle - Obituary" Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine in The National Interest, Fall 1997; Documentary : DEATH IN GENEVA - The Poisoning of Félix Moumié Archived 2011-10-07 at the Wayback Machine
  4. Jacques Foccart, counsellor to Charles de Gaulle, Georges Pompidou and Jacques Chirac for African matters, recognized it in 1995 to Jeune Afrique review. See also Foccart parle, interviews with Philippe Gaillard, Fayard - Jeune Afrique (in French) and also "The man who ran Francafrique - French politician Jacques Foccart's role in France's colonization of Africa under the leadership of Charles de Gaulle - Obituary" Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine in The National Interest, Fall 1997; Documentary : DEATH IN GENEVA - The Poisoning of Félix Moumié Archived 2011-10-07 at the Wayback Machine