Fata Eghagha
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | Burutu, 4 Satumba 1959 (66 shekaru) |
| ƙasa | Najeriya |
| Karatu | |
| Makaranta | Jami'ar, Jos |
| Harsuna | Turanci |
| Sana'a | |
| Sana'a |
marubuci, columnist (en) |
Hope Oghenerukevbe Eghagha (an haife shi a ranar 4 ga watan Satumbar shekara ta 1959) farfesa ne Na Najeriya me wallafe-wallafen Ingilishi da Binciken wallafe-ballafen a Kwalejin Fasaha, Jami'ar Legas, a halin yanzu yana bincike kan ka'idar ban mamaki da zargi.[1][2][3] Shi marubucin wasan kwaikwayo ne, mawaki, marubuci, marubucin tarihin rayuwa kuma marubuci a cikin jaridar The Guardian (Nijeriya). [1] [2][4] Ta hanyar labaran ra'ayi na jarida na mako-mako, yana bincika ƙalubale masu rikitarwa a Najeriya.[5][6][7]
Wasan farko na Eghagha, mai taken Mutuwa, Ba Mai Ceto ba (wanda aka buga a 1998), rubutu ne da aka ba da shawarar a jami'o'i da yawa a Najeriya.[4][8][9] Sauran wasansa sun hada da, Onawawi Shall Rise Again, Oily Marriage [4] da Mothers and Son . [4] [10] Ya rubuta tarin waƙoƙi daban-daban guda shida: [4] Mama Dances Into the Night, Pepper in my Throat, Rhythms of the Last Testament, Premonitions and Other Dreams, The Governor's Lodge, da This Story Must Not Be Tell.[11][2][12] Ya kuma rubuta wani labari, Emperors of Salvation . [13] Akwai wallafe-wallafe game da rubuce-rubucen Hope Eghagha, gami da rubutu mai mahimmanci mai taken In Theory and Practice, Engaging the Writings of Hope Eghaghagha, wanda Dr Patrick Oloko ya shirya.[14] Masana "a duk faɗin duniya" sun ambaci rubutun.[1]
An nada Eghagha a matsayin Kwamishinan Ilimi mafi girma a Jihar Delta ta tsohon gwamnan Jihar Delta, Dokta Emmanuel Uduaghan, a watan Janairun 2009, yana aiki har zuwa Disamba 2014.[15][16][17][18] An sake nada shi Kwamishinan Gwamnatin Jihar Delta daga Disamba 2014 zuwa Mayu 2015.[2] Tsakanin lokacin da yake Kwamishina a shekarar 2012, an sace Eghagha amma ya sake samun 'yanci bayan kwanaki goma sha shida. [19][20] Wannan gamuwa ya sa ya rubuta wani ɗan gajeren labari mai taken "Your Death Hour is 10 O"clock".[21] Ya kasance mukaddashin Dean Faculty of Arts Jami'ar Legas a 2015 kuma Shugaban Sashen Turanci, Jami'ar legas daga 2016 zuwa 2019. [22] Eghagha ta kula da digirin digirin digirgir da yawa kuma an sanya ta cikakken farfesa a shekarar 2010. Eghagha shi ne Colonel na girmamawa na Commonwealth na Kentucky US (1999) da kuma Kyaftin na girmamawa nke Belle na Louisville (1999). [2][23]
Rayuwa ta farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Hope Eghagha a ranar 4 ga Satumba 1959 a Burutu, Jihar Delta . Ya fito ne daga Mereje a yankin karamar hukumar Okpe na Jihar Delta . Ya fara karatu a Makarantar Zik Grammar Sapele, Jihar Delta a shekarar 1972. Bayan kammala karatunsa tare da Takardar shaidar Makarantar Yammacin Afirka (Division II) a shekara ta 1976, ya halarci makarantar sakandare ta Baptist Port Harcourt, a Jihar Rivers. Ya kammala karatu tare da Takardar shaidar Makarantar Sakandare a shekarar 1978. Eghagha ta sami shiga Jami'ar Jos a Jihar Plateau a shekarar 1978. don nazarin wasan kwaikwayo na wasan kwaikwayo. Ya sami digiri na BA (Hons) a shekarar 1982. Ya sami MA da Ph.D a Turanci daga Jami'ar Legas a 1984 da 1994 bi da bi.
Ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]An nada Eghagha a matsayin furodusa tare da Hukumar Talabijin ta Najeriya ta Sokoto a lokacin shirinsa na NYSC a shekarar 1982. A shekara ta 1985, an nada shi Mataimakin Mataimakin a Sashen Turanci, Jami'ar Legas . a shekarar 1988, ya koma Jami'ar Jihar Ondo, Ado Ekiti (yanzu Jami'ar Ado Ekiti) a matsayin Malami na II. Ya kasance Sakatare, Ƙungiyar Ma'aikatan Ilimi ta Jami'o'i, Babi na Jami'ar Jihar Ondo da kuma mataimakin Dean, Faculty of Arts, Jami'ar Gwamnatin Ondo, Ado Ekiti daga 1993 zuwa 1994. A shekara ta 1994, ya koma Jami'ar Legas a matsayin Malami na I kuma ya girma har sai ya zama cikakken farfesa a shekara ta 2010. [2] Daga 1999, ya fara ba da gudummawa a matsayin mai ba da labari ga jaridu na The Guardian, yana rubuta ra'ayoyin da ke da niyyar canjin al'umma.[24] An nada Eghagha a matsayin Kwamishinan Ilimi mafi girma a Jihar Delta ta gwamnan Jihar Delta na lokacin, Dokta Emmanuel Uduaghan, a watan Janairun 2009. A watan Disamba na shekara ta 2014, an sake nada Eghagha a matsayin Kwamishinan Gwamnatin Jihar Delta, yana aiki har zuwa Mayu 2015. An nada shi a matsayin mukaddashin Dean Faculty of Arts University of Legas a watan Nuwamba 2015. A watan Agustan 2016, ya zama Shugaban, Sashen Turanci, Jami'ar Legas, yana aiki har zuwa 2019.[2] A ranar 2 ga Mayu 2023, Gwamnan Jihar Delta na lokacin, Sheriff Oborevwori, ya kaddamar da kwamitin sauyawa na mutum 88 da aka kafa don shirya rantsar da shi a matsayin gwamna, a ranar 29 ga Mayu 2023. Eghagha ya yi aiki a matsayin sakataren kwamitin.[25]
Ayyukan wallafe-wallafen
[gyara sashe | gyara masomin]Hope Eghagha ya bayyana cewa shi "ɗan wallafe-wallafen JP Clark ne", [26] kuma kamar Clark, ya shiga cikin nau'o'i da yawa a cikin wallafe-walfinai. Ayyukansa na wallafe-wallafen sun hada da
- Death, Not a Redeemer (wasan farko, wanda aka buga a 1998), wanda ya zama rubutun da aka ba da shawarar a jami'o'i da yawa a Najeriya.[4][27]
- Onawawi Za ta sake tashi (wasan), [23]
- Aure mai ƙanshi (wasan kwaikwayo)
- Iyaye Biyu da Ɗa (wasan) [4] [28]
- Mama tana rawa cikin dare (waƙoƙi)
- Petticoat Power (2016, waka)
- Pepper a cikin makogwaro (waƙoƙi)
- Rhythms na Alkawari na Ƙarshe (waƙoƙi)
- Premonitions da Sauran Mafarki (waƙoƙi)
- Gidan Gwamna (waƙoƙi)
- Wannan Labarin Ba Dole ba ne a fada ba (waƙoƙi) [4][2]
- Emperors of Ceto (littafi) [29]
- E.K. Clark: Hoton mai kishin kasa (2008, tarihin rayuwa)
- F.M.O. Osifo: Daga Machine Boy zuwa Manajan Darakta (biography)
Kasancewa memba
[gyara sashe | gyara masomin]Eghagha memba ne na Kwalejin Lissafi ta Najeriya; Ƙungiyar Folklore ta Najeriya; Ƙungiyar Marubutan Najeriya; da Ƙungiyar Littattafan Afirka (ALA). [2]
Karramawa
[gyara sashe | gyara masomin]Gwamnatin Amurka ta ba Eghagha wata alaƙa don nazarin wallafe-wallafen Amurka na zamani a Jami'ar Louisville daga Yuni zuwa Agusta 1999. [2] A shekara ta 1999, an kuma ba shi suna Kyaftin na girmamawa na Belle na Louisville da kuma Colonel na girmamawa ta Commonwealth na Kentucky, Amurka. A shekara ta 2007, an ba shi kyautar Ford Foundation don tafiya zuwa Amurka, Afirka ta Kudu, da Nairobi don gabatar da waƙoƙinsa da kuma yada Black Orphans. Ya kuma sami ambaton girmamawa a cikin 2007 Pat Utom Award for Literary Excellence . [23]
Rayuwa ta mutum
[gyara sashe | gyara masomin]Hope Eghagha ya auri matarsa Patricia a 1984 kuma ma'auratan suna da 'ya'ya hudu da jikoki da yawa.[30]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 Nigerian Universities Commission (2021). "Directory of Full Professors in the Nigerian University System" (PDF). www.education.gov.ng. p. 138.
- ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 "CURRICULUM VITAE - HOPE EGHAGHA.pdf". Retrieved 2023-12-14. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Eghagha3" defined multiple times with different content - ↑ Wande, S.-Davies (2017-04-29). "Don advocates more use of arts, theatre to enhance development". Nigerian Tribune (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 Adiele, Promise (11 September 2019). "Tribute to Hope Eghagha at 60". The Sun (Nigeria). Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Eghagha2" defined multiple times with different content - ↑ Eghagha, Hope (2018-03-12). "The death of compassion". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2022-06-23). "Democracy and money politics". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2022-06-05). "Edging towards the precipice". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Wande, S.-Davies (2017-04-29). "Don advocates more use of arts, theatre to enhance development". Nigerian Tribune (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2018-03-12). "The death of compassion". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Guardian (2019-11-10). "Tragicosmogony, metatheatre in Eghagha's The Oily Marriage". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Ohwovoriole, F. E. (2013). "Navigating Oral and Literary Strategies in Hope Eghagha's Poetry". Cape Coast Journal of Humanities, University of Cape Coast, Ghana. (in Turanci). 5: 127–144. ISSN 2026-6634.
- ↑ "Prof. Hope EGHAGHA". Staff Profile (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ "African Books Collective: Emperors of Salvation". www.africanbookscollective.com. Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2022-06-23). "Democracy and money politics". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Wande, S.-Davies (2017-04-29). "Don advocates more use of arts, theatre to enhance development". Nigerian Tribune (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2018-03-12). "The death of compassion". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2022-06-23). "Democracy and money politics". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2022-06-05). "Edging towards the precipice". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Wande, S.-Davies (2017-04-29). "Don advocates more use of arts, theatre to enhance development". Nigerian Tribune (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2018-03-12). "The death of compassion". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2022-06-23). "Democracy and money politics". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ The Nation (14 August 2016). "Eghagha Heads English Department at UNILAG". The Nation (Nigeria).
- ↑ 23.0 23.1 23.2 "Chapter Four | PDF | Nigeria | Leadership". Scribd (in Turanci). Retrieved 2023-12-14. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Eghagha" defined multiple times with different content - ↑ Wande, S.-Davies (2017-04-29). "Don advocates more use of arts, theatre to enhance development". Nigerian Tribune (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2018-03-12). "The death of compassion". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Wande, S.-Davies (2017-04-29). "Don advocates more use of arts, theatre to enhance development". Nigerian Tribune (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Wande, S.-Davies (2017-04-29). "Don advocates more use of arts, theatre to enhance development". Nigerian Tribune (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2018-03-12). "The death of compassion". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Eghagha, Hope (2022-06-23). "Democracy and money politics". The Guardian (Nigeria) (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.
- ↑ Wande, S.-Davies (2017-04-29). "Don advocates more use of arts, theatre to enhance development". Nigerian Tribune (in Turanci). Retrieved 2023-12-14.