Jump to content

Franz Boas

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Franz Boas
president of the Linguistic Society of America (en) Fassara

1928 - 1929
Carl Darling Buck (en) Fassara - Charles Hall Grandgent (mul) Fassara
Rayuwa
Cikakken suna Franz Uri Boas
Haihuwa Minden (en) Fassara, 9 ga Yuli, 1858
ƙasa Königreich Preußen (mul) Fassara
Tarayyar Amurka
Jamus
Deutsches Kaiserreich (mul) Fassara
Mutuwa New York, 21 Disamba 1942
Makwanci Dale Cemetery (en) Fassara
Yanayin mutuwa Sababi na ainihi (Ciwon zuciya)
Ƴan uwa
Yara
Karatu
Makaranta University of Bonn (en) Fassara
Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg (mul) Fassara
Christian-Albrechts-Universität zu Kiel (mul) Fassara 1881) Doctor of Philosophy (en) Fassara : physics (en) Fassara
Christian-Albrechts-Universität zu Kiel (mul) Fassara
Thesis director Gustav Karsten (mul) Fassara
Dalibin daktanci Ruth Benedict (mul) Fassara
Edward Sapir (mul) Fassara
Alexander Francis Chamberlain (en) Fassara
Manuel Gamio (en) Fassara
Alexander Goldenweiser (en) Fassara
Irving Goldman (en) Fassara
Melville J. Herskovits (mul) Fassara
George Herzog (en) Fassara
E. Adamson Hoebel (en) Fassara
Melville Jacobs
William Jones (en) Fassara
Alfred L. Kroeber (mul) Fassara
Alexander Lesser (en) Fassara
Robert Lowie (en) Fassara
Margaret Mead (mul) Fassara
Paul Radin (en) Fassara
Gladys Reichard (en) Fassara
Leslie Spier (mul) Fassara
Ruth Sawtell Wallis (en) Fassara
Edward A. Kennard (en) Fassara
דויד אפרון (mul) Fassara
ויליאם ליפקינד (mul) Fassara
Harsuna Turanci
Jamusanci
Malamai Friedrich Ratzel (mul) Fassara
Theobald Fischer (en) Fassara
Carl Ritter (mul) Fassara
Wilhelm Wundt (mul) Fassara
Ɗalibai
Sana'a
Sana'a anthropologist (en) Fassara, linguist (en) Fassara, university teacher (en) Fassara, masanin yanayin ƙasa, mai falsafa, curator (en) Fassara, art historian (en) Fassara da ethnographer (en) Fassara
Employers Columbia University (mul) Fassara
Smithsonian Institution (en) Fassara
Clark University (en) Fassara
American Museum of Natural History (en) Fassara
Muhimman ayyuka The Mind of Primitive Man (en) Fassara
Mamba Royal Prussian Academy of Sciences (en) Fassara
German Academy of Sciences Leopoldina (en) Fassara
Austrian Academy of Sciences (en) Fassara
Bayerische Akademie der Wissenschaften (mul) Fassara
National Academy of Sciences (en) Fassara
American Academy of Arts and Sciences (en) Fassara
Royal Danish Academy of Sciences and Letters (en) Fassara
American Antiquarian Society (en) Fassara
Linguistic Society of America (en) Fassara
Burschenschaft Alemannia Bonn (en) Fassara
American Philosophical Society (mul) Fassara
franz-boas.com

Franz Uri Boas [lower-alpha 1] (9 ga Yuli, 1858 - 21 ga Disamba, 1942) masanin ilimin ɗan adam ne kuma masanin ilimin kabilanci. Ya kasance majagaba na ilimin ɗan adam na zamani wanda ake kira "Uba na ilimin ɗan asalin Amurka". Ayyukansa suna da alaƙa da ƙungiyoyin da aka sani da ƙayyadaddun tarihi da al'adun al'adu.

Da yake karatu a Jamus, an ba Boas digiri na biyu a 1881 a fannin kimiyyar lissafi yayin da yake karatun ilimin ƙasa. Daga nan sai ya shiga cikin balaguron ƙasa zuwa arewacin Kanada, inda ya zama mai sha'awar al'adu da harshe na Baffin Island Inuit. Ya ci gaba da yin aikin gona tare da al'adun asali da harsuna na Arewa maso Yammacin Pacific. A shekara ta 1887 ya yi hijira zuwa Amurka, inda ya fara aiki a matsayin mai kula da gidan kayan gargajiya a Smithsonian, kuma a shekara ta 1899 ya zama farfesa a fannin ilimin ɗan adam a Jami'ar Columbia, inda ya kasance har zuwa sauran aikinsa. Ta hanyar ɗalibansa, da yawa daga cikinsu sun ci gaba da samun sassan ilimin ɗan adam da shirye-shiryen bincike waɗanda mai ba da shawara ya yi wahayi zuwa gare su, Boas ya yi tasiri sosai ga ci gaban ilimin ɗan adam na Amurka. Daga cikin manyan ɗalibansa da yawa sun haɗa da A. L. Kroeber, Alexander Goldenweiser, Ruth Benedict, Edward Sapir, Margaret Mead, Zora Neale Hurston, da Gilberto Freyre .

Boas na ɗaya daga cikin fitattun abokan adawar ra'ayoyin da suka fi shahara a lokacin na wariyar launin fata na kimiyya, ra'ayin cewa tseren ra'ayi ne na halitta kuma an fi fahimtar halayyar ɗan adam ta hanyar nau'ikan halaye na halitta. [2] A cikin jerin binciken da aka yi game da jikin kwarangwal, ya nuna cewa siffar kwakwalwa da girmansa suna da sauƙin sauyawa dangane da abubuwan muhalli kamar kiwon lafiya da abinci mai gina jiki, sabanin ikirarin da masana kimiyyar launin fata na ranar suka yi wanda ya riƙe siffar kai ta zama halin launin fata. Boas ya kuma yi aiki don nuna cewa bambance-bambance a cikin halayyar ɗan adam ba a ƙaddara su da farko ta hanyar dabi'un halitta ba amma galibi sakamakon bambance-mbaran al'adu ne da aka samu ta hanyar ilmantarwa ta zamantakewa. Ta wannan hanyar, Boas ya gabatar da al'ada a matsayin ainihin manufar bayyana bambance-bambance a cikin halayyar tsakanin kungiyoyin mutane, kuma a matsayin mahimmin ra'ayi na ilimin ɗan adam.

Rayuwa ta farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Franz Boas a ranar 9 ga Yuli, 1858, a Minden, Westphalia, ɗan Sophie Meyer da Meier Boas. Kodayake kakanninsa Yahudawa ne masu kiyayewa, iyayensa sun rungumi dabi'un Haskakawa, gami da daidaita su cikin al'ummar Jamus ta zamani. Iyayen Boas sun kasance masu sassaucin ra'ayi; ba sa son koyarwar kowane irin. Wani muhimmin tasiri na farko shi ne Ibrahim Jacobi, surukin mahaifiyarsa kuma abokin Karl Marx, wanda zai ba shi shawara a duk lokacin da Boas ke aiki. Tun da farko a rayuwarsa, ya nuna sha'awar yanayi da kimiyyar halitta. Boas ya ki tuba zuwa Kiristanci, amma bai bayyana kansa a matsayin Bayahude na addini ba.[3] Wannan ya yi jayayya da Ruth Bunzel, wanda ke kare Boas, wanda ya kira shi "mai mahimmanci na Furotesta; ya daraja ikon cin gashin kansa sama da dukkan abubuwa. " A cewar mai ba da labarinsa, "Ya kasance Bayahude na Jamus, adanawa da inganta al'adun Jamus da dabi'u a Amurka. " A cikin wani zane-zane na tarihin kansa, Boas ya rubuta:

Daga makarantar sakandare, Boas ya sami ilimi a Tarihin halitta, batun da ya ji daɗi. A cikin dakin motsa jiki, ya fi alfahari da bincikensa game da rarraba shuke-shuke.

Lokacin da ya fara karatunsa na jami'a, Boas ya fara zuwa Jami'ar Heidelberg na tsawon zangon karatu guda ɗaya sannan ya yi zangon karatu guda huɗu a Jami'ar Bonn, inda ya yi karatun kimiyyar lissafi, labarin ƙasa, da lissafi a waɗannan makarantun. [4] A shekara ta 1879, ya yi fatan komawa Jami'ar Berlin don yin karatun kimiyyar lissafi a ƙarƙashin Hermann von Helmholtz, amma ya ƙare ya koma Jami'ar Kiel saboda dalilan iyali. A Kiel, Boas ya so ya mai da hankali kan batun lissafi na dokar CF Gauss ta rarraba kurakurai na yau da kullun don rubutun digirinsa, amma daga ƙarshe dole ne ya yanke shawara kan wani batu da mai ba shi shawara na digiri na uku, masanin kimiyyar lissafi Gustav Karsten, ya zaɓa masa kan halayen gani na ruwa. Boas ya kammala karatunsa mai taken Gudummawa ga Fahimtar Launin Ruwa, wanda ya yi nazari kan sha, tunani, da kuma rarrabuwar haske a cikin ruwa, kuma an ba shi digirin digirgir a fannin kimiyyar lissafi a shekarar 1881. [5]

  1. Pronounced /ˈbæz/;[1] German: de.
Cite error: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found
  1. Samfuri:Cite Dictionary.com
  2. King 2019.
  3. Glick, L. B. (1982). "Types Distinct from Our Own: Franz Boas on Jewish Identity and Assimilation". American Anthropologist. 84 (3): 545–565. doi:10.1525/aa.1982.84.3.02a00020.
  4. Lowie, Robert H (1947). "Franz Boas, 1858–1942". National Academy of Sciences Biographical Memoirs. 24 (303–322): 303.
  5. Kroeber, A. L. (1943). "Franz Boas: The Man. American Anthropological Association". Memoirs. 61 (5–26): 5.