Geert Jan van Oldenborgh
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | Rotterdam, 22 Oktoba 1961 |
| ƙasa |
Kingdom of the Netherlands (en) |
| Harshen uwa |
Dutch (en) |
| Mutuwa |
Gouda (mul) |
| Yanayin mutuwa | Sababi na ainihi (sankara) |
| Karatu | |
| Makaranta |
University of Amsterdam (en) Pearson College UWC (mul) (1 Satumba 1978 - 1 ga Yuni, 1980) Universiteit Leiden (mul) (1 Satumba 1980 - 1 ga Augusta, 1986) Master of Science (en) |
| Harsuna |
Dutch (en) |
| Sana'a | |
| Sana'a |
climatologist (en) |
| Employers |
Ludwig-Maximilians-Universität München (mul) Paul Scherrer Institute (en) Royal Netherlands Meteorological Institute (en) Jami'ar Oxford (2019 - 2021) |
| Kyaututtuka |
gani
|
Geert Jan van Oldenborgh
| |
|---|---|
| An haife shi | 22 ga Oktoba, 1961 Rotterdam (Mulkin Netherlands) |
| Ya mutu | Oktoba 12, 2021 (shekara 59) Gouda (Mulkin Netherlands) |
| Alma Matar | |
| Aiki | |
| Ma'aikaci |
|
| Kyaututtuka |
|
Geert Jan van Oldenborgh (22 Oktoba 1961 - 12 Oktoba 2021) masanin kimiyar yanayi ne kuma masanin kimiya na kasar Holland. Ta hanyar aikinsa ya yi nazarin ƙirar yanayi na yanayi mara kyau kuma an san shi a matsayin majagaba na kimiyyar ɗabi'a, yana jagorantar wayar da kan jama'a game da yadda canjin yanayi ke da alaƙa da matsanancin yanayi. Har ila yau, shi ne mahaliccin dandamali na dijital, Climate Explorer, wurin ajiyar bayanan meteorological kan layi da dandamali don nazarin bayanan yanayi.
Ya kasance mai karɓar Order of the Netherlands Lion a cikin 2021. Time ta kuma ambaci shi a matsayin daya daga cikin mutane 100 mafi tasiri na 2021.
Rayuwa ta farko
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Geert Jan van Oldenborgh a ranar 22 ga Oktoba 1961 a Rotterdam ga Jan van Olderborgh da Wil Lijbrink . Mahaifinsa lauya ne yayin da mahaifiyarsa ta kasance mai ilimin kwakwalwa.[1] Yayinda yake makaranta a Netherlands, ya sami tallafin karatu don zuwa Kwalejin Lester B. Pearson a Victoria, British Columbia, a Kanada. A lokacin da yake can, ya yi karatun Sinanci. Ya sami digiri na biyu a fannin kimiyyar lissafi daga Jami'ar Leiden a Netherlands a shekarar 1986. Ya kuma yi karatun lissafi da Sinanci a jami'a. Ya kammala digirinsa na PhD daga Jami'ar Amsterdam da Cibiyar Nazarin Nukiliya da Babban Makamashi ta Netherlands a shekarar 1990.[1]
Ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]Van Oldenborgh ya fara aikin koyarwa da bincike a Jami'ar Ludwig Maximilian ta Munich da Cibiyar Paul Scherrer a Switzerland, inda ya yi karatun ƙwayoyin firamare kafin ya koma Leiden a 1994.[1] Ya yi aiki a Royal Netherlands Meteorological Institute (KNMI) daga 1996, kuma a matsayin farfesa a Jami'ar Oxford daga 2019. [1]
A lokacin da yake KNMI, ya mayar da hankali kan hanyoyin da za a inganta daidaito na tsinkaya yayin da yake nazarin El Niño, yanayin yanayi a cikin Tekun Pacific wanda ke sake dawowa kowane 'yan shekaru kuma yana damun yanayin yanayi na duniya.[2] Ya kuma kirkiro dandalin dijital, Climate Explorer, wanda ke aiki a matsayin ajiyar dijital na manyan bayanan da ke da alaƙa da yanayi ciki har da ma'aunin zafin jiki na duniya, matakan ozone, matakan kankara na teku, ma'auni na ruwan sama, yanayin teku, da tarihin guguwa da fari. Wasu daga cikin bayanai a cikin dandalin sun koma karni na sha huɗu.[2] Ayyukansa a dandalin dijital sun ba shi lambar yabo ta nasarar fasaha daga European Meteorological Society . [2]
Bayyanawa na taron
[gyara sashe | gyara masomin]A cikin aikinsa ya rubuta takardu sama da 150 da An sake dubawa a duk batutuwan Hasashen yanayi da yawa ciki har da hasashen yanayi, ƙirar yanayi, da kuma abubuwan da suka faru.[1] An san shi a matsayin mai gabatarwa na kimiyya, wanda ya taimaka wajen wayar da kan jama'a game da yadda Canjin yanayi ke da alaƙa da matsanancin yanayi.[3] Tare da mai binciken yanayi na Jamus Friederike Otto, ya kirkiro wata hanya don tantance rawar da canjin yanayi ke takawa jim kadan bayan manyan bala'o'in yanayi. Wannan ya haifar da kafa World Weather Attribution, cibiyar sadarwa ta duniya ta masana kimiyya da cibiyoyin yanayi .[4][5] Tare da wasu masana kimiyya, Van Oldenborgh ya ba da gudummawa ga nazarin alaƙar da ke tsakanin canjin yanayi wanda ayyukan ɗan adam suka haifar da abubuwan bala'i kamar fari, ambaliyar ruwa, gobarar daji, da raƙuman zafi.[1] Wasu daga cikin abubuwan da shi da 'yan uwansa masu bincike suka gano kamar yadda ya haifar ko ya kara da canjin yanayi na mutum ya haifar sun hada da gobarar daji ta Sweden ta 2018, gobarar daji na Australia, raƙuman zafi na Turai na 2019, gobarar daji da Siberia ta 2021, da Ambaliyar Turai ta 2021 a fadin Jamus da Belgium.[1] Ɗaya daga cikin binciken da kungiyar ta yi game da guguwar zafi ta Arewa maso Yammacin Pacific ta 2021, wanda ya bazu a fadin gabar yammacin Amurka da Kanada, ya gano cewa abubuwan da suka faru suna da alaƙa kai tsaye da canjin yanayi. Kafin aikin Van Oldenborgh da sauran masu bincike kan abubuwan da suka faru, ra'ayi na gaba ɗaya tsakanin masana kimiyya shine cewa ba za a iya danganta abubuwan da suka gabata ga canjin yanayi ba. Ayyukan da Van Oldenborgh da takwarorinsa suka jagoranta sun tabbatar da cewa za su iya.[6]
Har ila yau, kokarinsa ya taimaka wajen aiwatar da wasu daga cikin nazarin halayen lokacin da abubuwan da suka faru suka kasance sabo a cikin tunanin mutane, wannan ya buƙaci a taƙaita tsarin ta amfani da samfuran da aka riga aka gudanar maimakon gudanar da samfuran daga karami, tsarin da ya bayyana a matsayin 'precooking'. An kuma saki wasu daga cikin karatunsu kafin sake dubawa, tare da gardamar cewa an riga an sake dubawa da kuma buga su a cikin mujallu na kimiyya.
Van Oldenborgh ya ba da gudummawa ga rahoton duniya na 2013 na Kwamitin Gwamnati kan Canjin Yanayi . [1]
Don ayyukansa ya sami lambar yabo ta Order of the Netherlands Lion da European Technology Achievement Award a shekarar 2021. A watan Satumbar 2021, Time ta sanya shi daya daga cikin mutane 100 mafi tasiri na 2021.[7][8][4][5]
Rayuwa ta mutum
[gyara sashe | gyara masomin]Van Oldenborgh ya sadu da matarsa ta gaba, Mandy, masanin ilimin halayyar dan adam kuma mai ilimin halayya a shekarar 1982. Ma'auratan sun yi aure a shekara ta 1987 kuma sun ci gaba da samun 'ya'ya maza uku.[1]
A cikin 2013, an gano Van Oldenborgh da cutar myeloma mai yawa, wanda aka fi sani da Cutar Kahler, wani nau'in ciwon daji na jini.[1] Ciwon daji na jini ya ci gaba a cikin 2019. [9] Van Oldenborgh ya mutu daga gare ta a ranar 12 ga Oktoba 2021, yana da shekaru 59, a Gouda, Kudancin Holland.[4][5][10]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 "Geert Jan van Oldenborgh obituary". the Guardian (in Turanci). 2 November 2021. Retrieved 3 November 2021.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 "Geert Jan van Oldenborgh obituary". the Guardian (in Turanci). 2 November 2021. Retrieved 3 November 2021.
- ↑ "Pioneer of attribution science Geert Jan van Oldenborgh dies, aged 59". Climate Home News (in Turanci). 15 October 2021. Retrieved 3 November 2021.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 "Internationaal gelauwerde klimaatexpert Geert Jan van Oldenborgh overleden" [Internationally acclaimed climate expert Geert Jan van Oldenborgh has passed away]. Nederlandse Omroep Stichting. 14 October 2021. Archived from the original on 14 October 2021. Retrieved 15 October 2021.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 "Baanbrekende klimaatonderzoeker Geert Jan van Oldenborgh (59) overleden" [Pioneering climate researcher Geert Jan van Oldenborgh (59) has passed away]. NU.nl. 13 October 2021. Archived from the original on 14 October 2021. Retrieved 15 October 2021.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namednytobit - ↑ "Klimaatonderzoeker Geert Jan van Oldenborgh dubbel geëerd" [Climate researcher Geert Jan van Oldenborgh double honoured]. www.kobr.nl. Archived from the original on 14 May 2021. Retrieved 15 October 2021.
- ↑ Naber, Caspar (2021-09-15). "Time top 100: Nederlandse klimaatadvocaat Cox bij meest invloedrijke personen van 2021" [Time top 100: Dutch climate lawyer Cox among the most influential people of 2021]. Algemeen Dagblad (in Holanci). Retrieved 2023-11-06.
- ↑ Engels, Joep (4 January 2020). "Van Oldenborgh maakt zich geen zorgen over zijn ziekte, wél over het klimaat: 'Ik zal nooit weten hoe dit afloopt'" [Van Oldenborgh is not worried about his illness, but he is concerned about the climate: 'I will never know how this will end']. Trouw. Archived from the original on 8 November 2021. Retrieved 15 October 2021.
- ↑ Keulemans, Maarten (13 October 2021). "Internationaal vermaarde klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh overleden" [Internationally renowned climate scientist Geert Jan van Oldenborgh has passed away]. de Volkskrant. Retrieved 15 October 2021.