Jump to content

Gist (kalma ta Najeriya)

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Gist (kalma ta Najeriya)
Bayanai
Ƙasa Najeriya

Gist kalma ce da ake yin amfani da ita a cikin Harshen Turanci na Najeriya don nunawa ga tattaunawar da ba ta da amfani ko tsegumi, ko gulma. Hakanan tana iya nufin jita-jita. Ana iya amfani da kalmar a matsayin aikatau don ma'anar tsegumi ko yin tattaunawa mai tsanani.[1]

Kalmar "gist" ta samo asali ne daga harshen Turanci na Najeriya, inda ake amfani da ita don nuna tattaunawar da ba ta da amfani ko tsegumi, ko kuma gulma. An haɗa wannan ma'anar a cikin ƙamus na Oxford, yana amincewa da yaɗuwar amfani da shi a cikin mahallin Najeriya.[2][3]

Wannan ya bambanta da ma'anar kalmar a cikin Harshen Turanci, tana nufin babban ra'ayi ko abu na wani abu, ko kuma mafi mahimmancin ɓangaren wani abu mai rikitarwa.

Amfani da shi

[gyara sashe | gyara masomin]

Ana amfani da Kalmar "Gist" a maganganun yau da kullun a harshen turancin Najeriya. Sau da yawa ana amfani da ita a cikin mahallin yaɗa labarai, jita-jita, ko kuma kawai shiga cikin maganganu na yau da kullun. Hakanan ana iya amfani da kalmar a matsayin aikatau, kamar yadda yake a cikin "gisting", wanda ke nufin shiga cikin tsegumi ko tattaunawa mai tsanani.[4]

A cikin al'adun gargajiya

[gyara sashe | gyara masomin]

Kalmar "gist" ta mamaye al'adun gargajiya na ƙasar Najeriya kuma ana ganinta sau da yawa a cikin nau'ikan kafofin watsa labarai daban-daban, gami da talabijin, rediyo, da dandamali na kan layi. Akwai dandamali na kan layi da aka sadaukar don raba "mafi ƙanƙanta" ko tsegumi daga Najeriya. Misali, sashin Naija Gist na littafin kan layi Naija News . [5]

Tasiri a kan kafofin watsa labarai na Najeriya

[gyara sashe | gyara masomin]

Yawancin dandamali na kan layi da kafofin watsa labarai suna da sassan da aka keɓe don "gist", inda suke raba sabbin labarai, jita-jita, da tsegumi. Wannan yana nuna muhimmancin al'adu na "gist" a Najeriya, inda yake aiki a matsayin hanyar sadarwa da rarraba bayanai.[6]

Tasiri a kan wallafe-wallafen Najeriya

[gyara sashe | gyara masomin]

Kalmar "gist" ta kuma sami hanyar shiga cikin wallafe-wallafen Najeriya. Sau da yawa ana amfani da ita a cikin ayyukan wallafe-wallafen don nuna tattaunawa tsakanin haruffa, ƙara sahihanci da zurfin tattaunawa. Wannan ya kara jaddada muhimmancin al'adu na "gist" a Najeriya.[7]

  • Gabatarwa
  1. Oyeleke, Sodiq (21 January 2020). "Full List: 29 Nigerian words in Oxford dictionary latest update". Punch Newspapers. Retrieved 16 October 2023.
  2. "War of words as Nigerian English recognised by Oxford English Dictionary". BBC News. 1 March 2020. Retrieved 16 October 2023.
  3. "'Okada', 'Kannywood', 27 other Nigerian words added to Oxford Dictionaries". Premium Times Nigeria. Retrieved 16 October 2023.
  4. Bamgbose, Dr Ganiu (7 January 2021). "Semantic variants of English words in Nigeria". Businessday NG. Retrieved 16 October 2023.
  5. "Latest Gist & Gossip In Nigeria Today 16 October 2023". Naija News. 16 October 2023. Retrieved 16 October 2023.
  6. Omoera, Osakue Stevenson; Aiwuyo, Oluranti Mary; Edemode, John O; Anyanwu, Bibian O (17 December 2018). "Impact of Social Media on the Writing Abilities of Ambrose Alli University Undergraduates in Ekpoma-Nigeria". GiST Education and Learning Research Journal. Institucion Universitaria Colombo Americana - UNICA (17): 59–80. doi:10.26817/16925777.412. ISSN 2248-8391. S2CID 158092644.
  7. Oyegoke, Bisi (1981). "A Review Article on Ground Work of Nigerian History". Journal of the Historical Society of Nigeria. Historical Society of Nigeria. 11 (1/2): 75–88. ISSN 0018-2540. JSTOR 41857105. Retrieved 16 October 2023.