Jump to content

Gobabis

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Gobabis


Wuri
Map
 22°27′00″S 18°58′00″E / 22.45°S 18.9667°E / -22.45; 18.9667
Territory claimed by (en) FassaraLua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
JamhuriyaNamibiya
Region of Namibia (en) FassaraOmaheke Region (en) Fassara
Babban birnin
Yawan mutane
Faɗi33,404 (2023)
• Yawan mutane96.82 mazaunan/km²
Labarin ƙasa
Yawan fili345 km²
Altitude (en) Fassara1,442 m
Bayanan tarihi
Ƙirƙira1856
Tsarin Siyasa
• GwamnaMelba Tjozongoro (en) Fassara (2023)
Bayanan Tuntuɓa
Tsarin lamba ta kiran tarho62
Wasu abun

Yanar gizogobabis.org
Historical population
YearPop.±%
200113,856—    
201119,101+37.9%
202333,418+75.0%
Climate data for {{{location}}}
Watan Janairu Fabrairu Maris Afrilu Mayu Yuni Yuli Ogusta Satumba Oktoba Nuwamba Disamba Shekara
[Ana bukatan hujja]

Gobabis ( Otjiherero , Khoekhoe ) gari ne [1] a gabashin Namibia . Ita ce babban birnin yankin Omaheke, kuma babban birnin gundumar mazabar zaɓen Gobabis . Gobabis tana tsakiyar yankin kiwon shanu . Tana da yawan jama'a 33,418 a shekarar 2023.

Mulkin mallaka

[gyara sashe | gyara masomin]

Yankin da ke kewaye da Gobabis da kuma gefen Kogin Nossob yana da yawan giwaye masu yawa. Matsugunin da kansa sansanin mafarauta ne na hauren giwa da kuma wurin ciniki na hauren giwa.

A shekara ta 1856, wani Friederich Eggert na ƙungiyar masu wa'azin Rhenish ya kafa tashar mishan . A rabin ƙarshen ƙarni na 19 da farkon ƙarni na 20, an samu rikice-rikice da dama tsakanin Ovambanderu da Khauas Khoikhoi, da kuma tsakanin mazauna da kuma 'yan asalin ƙasar. Gobabis yana cikin yankin da 'yan Herero da Nama suka yi yaƙi da junansu, da kuma mazauna yankin Cape da suka mamaye ƙasar.

A bisa ga al'adar baki, sunan farko da aka yi wa mazaunin wannan yanki shine kalmar Khoekhoegowab ǂKhoandabes, wurin da giwa ta zo ta lasa . Ana kyautata zaton cewa dalilin wannan suna shine cewa giwayen giwa da za su fashe a yanayin zafi da bushewa na Omaheke a wasu lokutan ana adana su a cikin rijiyar mazaunin. 'Yan Herero sun kira wurin da Epako .

Daga baya an kira wannan matsugunin da "Gobabis" ta hannun fararen fata, wannan furci ya samo asali ne daga goba (jayayya, jayayya) da bis (wuri): Wurin da mutane ke jayayya . An gabatar da wata fassara da aka saba amfani da ita a baya game da sunan, ǂkhoa (Giwa) -bes (wuri), maɓuɓɓugar Giwa, ta hannun Heinrich Vedder kuma ta sami karɓuwa sosai. Vedder ya kuma ce Amraal Lambert ne, Kyaftin na Kaiǀkhauan (Khauas Nama) ne ya kira wurin da Gobabis saboda bai iya furta ǂKoabes ba. [2] Banda matsalolin harshe, wannan fassarar ta saba wa wasiƙar da Reverend Joseph Tindall, wani mai wa'azin Wesley ya rubuta a shekarar 1845, wadda ta ce: "Na isa Gobabis wanda na sanya wa suna 'Maɓuɓɓugar Giwa'" - sunan wuri kamar "Wurin Altercation" ba zai yi kyau ga tashar mishan da yake niyyar kafawa ba.

Asalin tarihi da kuma kafin mulkin mallaka

[gyara sashe | gyara masomin]

Hukumomin Jamus ne suka shelanta gundumar Gobabis a watan Fabrairun 1894 kuma a cikin watan Yunin shekara ta biye da Gobabis sojojin Jamus suka mamaye.[ana buƙatar hujja] Duk da cewa sansanin soja, wanda aka gina a 1896–7, ya daɗe bace, ɗaya daga cikin gine-gine kaɗan da suka fara tun wancan lokacin shine asibitin filin, ko Lazarett, wanda aka ayyana a matsayin abin tunawa na ƙasa.[ana buƙatar hujja]

Yanayin ƙasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Gobabis yana da fadin murabba'in 200 kilometres (120 mi) ta hanyar babbar hanyar B6 daga Windhoek zuwa Botswana . Garin yana da 113 kilometres (70 mi) daga tashar Buitepos da ke kan iyaka da Botswana, kuma tana aiki a matsayin muhimmiyar hanyar haɗi zuwa Afirka ta Kudu a kan babbar hanyar Trans-Kalahari mai kwalta. Gobabis kuma tana da nata filin jirgin saman.

Gobabis yana da yanayi mai ɗan bushewa ( BSh, bisa ga rarrabuwar yanayi na Köppen ), tare da lokacin zafi da hunturu mai sanyi (tare da rana mai laushi da dare mai sanyi). Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara shine 370 millimetres (15 in) .

Tattalin arziki da kayayyakin more rayuwa

[gyara sashe | gyara masomin]
Gonar shanu ta yau da kullun kusa da Gobabi
Kamfanin najasa na Gobabis (2018)

Gobabis tana tsakiyar yankin kiwon shanu . Mutum-mutumin wani babban bijimin Brahman mai rubutu "Ƙasar Shanu" yana tarbar baƙi da suka zo garin.

Gobabis na ci gaba da bunƙasa a matsayin gari saboda ana jigilar kayayyaki daga ma'adanai na Botswana da ba ta da iyaka zuwa tashar jiragen ruwa ta Walvis Bay ta Namibia, da kuma daga kayayyakin masarufi da ake shigo da su zuwa Namibia daga Gauteng a Afirka ta Kudu. Hanyar sufuri ana kiranta da Trans-Kalahari Corridor . Gobabis yana da alaƙa da tsarin layin dogo na Namibia . Jirgin fasinja wanda ke zuwa babban birnin Windhoek sau huɗu a mako ba ya ɗaukar fasinjoji. Garin yana dauke da asibitin jiha, asibitin jiha da kuma asibiti mai zaman kansa, bankuna da wuraren siyayya. Filin wasa na Legare yana cikin garin.

Majalisar karamar hukuma ce ke mulkin Gobabis wadda ke da kujeru bakwai. Garin yana da jam'iyyarsa ta gida, wato ƙungiyar mazauna Gobabis (GRA) wadda ta lashe kujeru uku na kansiloli a zaɓen ƙananan hukumomi na 1998 da kuma kujera ɗaya a 2004.

Zaɓen ƙananan hukumomi na 2015 ya samu nasara a hannun SWAPO wanda ya samu ƙuri'u 3,077 da kujeru biyar. Jam'iyyar Democrat Turnhalle Alliance (DTA), da kuma National Unity Democratic Organization (NUDO), sun lashe kowacce kujera daya. [3] SWAPO ta kuma lashe zaben kananan hukumomi na 2020 amma ta rasa rinjayen rinjaye a kan majalisar kananan hukumomi. Ta samu kuri'u 1,986 kuma ta samu kujeru uku. Kowanne kujera ya samu ga Ƙungiyar Jama'ar Ƙasa (LPM, sabuwar jam'iyya da aka yi wa rijista a shekarar 2018, kuri'u 818), GRA (kuri'u 681), NUDO (kuri'u 440) da kuma Popular Democratic Movement (PDM), wacce a da ake kira DTA, da kuri'u 338. [4]

Gobabis babban birnin yankin ne na yankin Omaheke . Mazabar Gobabis ta mamaye mafi yawan yankunan garin ban da garin gabashin Nossobville wanda ke cikin mazabar Kalahari .

Gobabis gida ce ga Makarantar Sakandare ta Wennie du Plessis, wacce ta fara a matsayin makarantar Afrikaans -matsakaici. Da gwamnati ta soke ilimin da ba na Turanci ba bayan aji 4 a lokacin samun 'yancin kai, al'ummar masu magana da harshen Afirka sun yi ƙoƙarin kafa makaranta mai zaman kanta, kuma Gobabis Gymnasium ya fara aiki a watan Janairun 2000 tare da ɗalibai 67 daga aji 8 zuwa 11 da 6 malamai. A watan Janairun 2002, an yi wa ɗalibai 122 rajista, kuma a ranar 2 ga Disamba, 2004 an yi wa makarantar rijista don koyar da ɗalibai daga aji 1 zuwa 12. An fara karatun firamare a hukumance a watan Janairun 2005. [5]

Laburaren Yankin Omaheke yana cikin gari tsakanin unguwar Epako da filin wasa na Legare.

Birane masu haɗin gwiwa

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Laura McLeod-Katjirua, tsohuwar Gwamnan Yankin Omaheke kuma Mataimakiyar Sakatare Janar ta SWAPO
  • Keharanjo Nguvauva, Babban Shugaban Ovambanderu
  • Shafimana Ueitele, lauya
  1. ↑ "Local Authorities". Association of Local Authorities in Namibia (ALAN). Archived from the original on 10 June 2013. Retrieved 1 October 2012.
  2. ↑ Empty citation (help)
  3. ↑ "Local elections results". Electoral Commission of Namibia. 28 November 2015. p. 5. Archived from the original on 10 December 2015. Retrieved 28 September 2017.
  4. ↑ "2020 Local Authority Elections Results and Allocation of Seats" (PDF). Electoral Commission of Namibia. 29 November 2020. p. 12. Archived from the original (PDF) on 24 January 2021. Retrieved 25 January 2021.
  5. ↑ "History of the Gobabis Gymnasium". Archived from the original on 2016-04-11. Retrieved 2019-02-12.